54 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ते तु युक्त्वा रथवरं सर्व एवामितौजसः
विविशुः पूःप्रधानां वै काले रक्तदिवाकरे
vaiśaṃpāyana uvāca
te tu yuktvā rathavaraṃ sarva evāmitaujasaḥ
viviśuḥ pūḥpradhānāṃ vai kāle raktadivākare
- 2
तौ तु स्वभवनं वीरौ कृष्णसंकर्षणाव् उभौ
प्रवेशितौ बुद्धिमता अक्रूरेणार्कतेजसा
tau tu svabhavanaṃ vīrau kṛṣṇasaṃkarṣaṇāv ubhau
praveśitau buddhimatā akrūreṇārkatejasā
- 3
ताव् आह वरवर्णाङ्गौ भीतो दानपतिस्तदा
त्यक्तव्या तात गमने वसुदेवगृहे स्पृहा
tāv āha varavarṇāṅgau bhīto dānapatistadā
tyaktavyā tāta gamane vasudevagṛhe spṛhā
- 4
युवयोर्हि कृते वृद्धः कंसेन स निरस्यते
भर्त्स्यते च दिवा रात्रौ नेह स्थातव्यम् इत्य् अपि
yuvayorhi kṛte vṛddhaḥ kaṃsena sa nirasyate
bhartsyate ca divā rātrau neha sthātavyam ity api
- 5
तम् उवाच ततः कृष्णो यास्यावो ऽवाम् अतर्कितौ
प्रेक्षन्तौ मथुरां वीर राजमार्गं च धार्मिक
tam uvāca tataḥ kṛṣṇo yāsyāvo 'vām atarkitau
prekṣantau mathurāṃ vīra rājamārgaṃ ca dhārmika
- 6
अनुशिष्टौ च तौ वीरौ प्रस्थितौ प्रेक्षकाव् उभौ
आलानाभ्याम् इवोत्सृष्टौ कुञ्जरौ युद्धकाङ्क्षिणौ
anuśiṣṭau ca tau vīrau prasthitau prekṣakāv ubhau
ālānābhyām ivotsṛṣṭau kuñjarau yuddhakāṅkṣiṇau
- 7
तौ तु मार्गगतं दृष्ट्वा रजकं रङ्गकारकम्
अयाचेतां ततस्तानि वासांसि विरजानि वै
tau tu mārgagataṃ dṛṣṭvā rajakaṃ raṅgakārakam
ayācetāṃ tatastāni vāsāṃsi virajāni vai
- 8
रजकः स तु तौ प्राह युवां कस्य वनेचरौ
राज्ञो वासांसि यौ मूर्खौ याचेतां निर्भयाव् उभौ
rajakaḥ sa tu tau prāha yuvāṃ kasya vanecarau
rājño vāsāṃsi yau mūrkhau yācetāṃ nirbhayāv ubhau
- 9
अहं कंसस्य वासांसि नानादेशोद्भवानि च
कामरागाणि शतशो रजामि विविधानि च
ahaṃ kaṃsasya vāsāṃsi nānādeśodbhavāni ca
kāmarāgāṇi śataśo rajāmi vividhāni ca
- 10
युवां कस्य वने जातौ मृगैः सह विवर्धितौ
जातरागाव् इदं दृष्ट्वा रक्तम् आच्छादनं बहु
yuvāṃ kasya vane jātau mṛgaiḥ saha vivardhitau
jātarāgāv idaṃ dṛṣṭvā raktam ācchādanaṃ bahu
- 11
अहो वां जीवितं त्यक्तं यौ भवन्ताव् इहागतौ
मूर्खौ प्राकृतविज्ञानौ वासो याचितुम् अर्हथ
aho vāṃ jīvitaṃ tyaktaṃ yau bhavantāv ihāgatau
mūrkhau prākṛtavijñānau vāso yācitum arhatha
- 12
तस्मै चुक्रोध वै कृष्णो रजकायाल्पमेधसे
प्राप्तारिष्टाय मूर्खाय सृजते वाङ्मयं विषम्
tasmai cukrodha vai kṛṣṇo rajakāyālpamedhase
prāptāriṣṭāya mūrkhāya sṛjate vāṅmayaṃ viṣam
- 13
तलेनाशनिकल्पेन स तं मूर्धन्य् अताडयत्
गतासुः स पपातोर्व्यां रजको व्यस्तमस्तकः
talenāśanikalpena sa taṃ mūrdhany atāḍayat
gatāsuḥ sa papātorvyāṃ rajako vyastamastakaḥ
- 14
तं हतं परिदेवन्त्यो भार्यास्तस्य विचुक्रुशुः
त्वरितं मुक्तकेश्यश्च जग्मुः कंसनिवेशनम्
taṃ hataṃ paridevantyo bhāryāstasya vicukruśuḥ
tvaritaṃ muktakeśyaśca jagmuḥ kaṃsaniveśanam
- 15
ताव् अप्य् उभौ सुवसनौ जग्मतुर्माल्यकारणात्
वीथीं माल्यापणानां वै गन्धाघ्रातौ द्विपाव् इव
tāv apy ubhau suvasanau jagmaturmālyakāraṇāt
vīthīṃ mālyāpaṇānāṃ vai gandhāghrātau dvipāv iva
- 16
गुणको नाम तत्रासीन्माल्यवृत्तिः प्रियंवदः
प्रभूतमाल्यापणवांल्लक्ष्मीवान्माल्यजीवनः
guṇako nāma tatrāsīnmālyavṛttiḥ priyaṃvadaḥ
prabhūtamālyāpaṇavāṃllakṣmīvānmālyajīvanaḥ
- 17
तं कृष्णः श्लक्ष्णया वाचा माल्यार्थम् अभिसृष्टया
देहीत्य् उवाच तत्कालं मालाकारम् अकातरम्
taṃ kṛṣṇaḥ ślakṣṇayā vācā mālyārtham abhisṛṣṭayā
dehīty uvāca tatkālaṃ mālākāram akātaram
- 18
ताभ्यां प्रीतो ददौ माल्यं प्रभूतं माल्यजीवनः
भवतोः स्वम् इदं चेति प्रोवाच प्रियदर्शनः
tābhyāṃ prīto dadau mālyaṃ prabhūtaṃ mālyajīvanaḥ
bhavatoḥ svam idaṃ ceti provāca priyadarśanaḥ
- 19
प्रीतस्तु मनसा कृष्णो गुणकाय वरं ददौ
श्रीस्त्वां मत्संश्रया सौम्य धनौघैर् अभिवर्त्स्यते
prītastu manasā kṛṣṇo guṇakāya varaṃ dadau
śrīstvāṃ matsaṃśrayā saumya dhanaughair abhivartsyate
- 20
स लब्ध्वा वरम् अव्यग्रो माल्यवृत्तिर् अधोमुखः
कृष्णस्य पतितो मूर्ध्ना प्रतिजग्राह तं वरम्
sa labdhvā varam avyagro mālyavṛttir adhomukhaḥ
kṛṣṇasya patito mūrdhnā pratijagrāha taṃ varam
- 21
यक्षाव् इमाव् इति तदा स मेने माल्यजीवनः
स भृशं भयसंविग्नो नोत्तरं प्रत्यपद्यत
yakṣāv imāv iti tadā sa mene mālyajīvanaḥ
sa bhṛśaṃ bhayasaṃvigno nottaraṃ pratyapadyata
- 22
वसुदेवसुतौ तौ तु राजमार्गगताव् उभौ
कुब्जां ददृशतुर्भूयः सानुलेपनभाजनाम्
vasudevasutau tau tu rājamārgagatāv ubhau
kubjāṃ dadṛśaturbhūyaḥ sānulepanabhājanām
- 23
ताम् आह कृष्णः कुब्जेति कस्येदम् अनुलेपनम्
नयस्य् अम्बुजपत्राक्षि क्षिप्रम् आख्यातुम् अर्हसि
tām āha kṛṣṇaḥ kubjeti kasyedam anulepanam
nayasy ambujapatrākṣi kṣipram ākhyātum arhasi
- 24
सा स्थितावेक्षिणी भूत्वा प्रत्युवाचाम्बुजेक्षणम्
कृष्णं जलदगम्भीरं विद्युत्कुटिलगामिनी
sā sthitāvekṣiṇī bhūtvā pratyuvācāmbujekṣaṇam
kṛṣṇaṃ jaladagambhīraṃ vidyutkuṭilagāminī
- 25
राज्ञः स्नानगृहं यामि तद्गृहाणानुलेपनम्
स्थितास्म्य् आगच्छ भद्रं ते हृदयस्यासि मे प्रियः
rājñaḥ snānagṛhaṃ yāmi tadgṛhāṇānulepanam
sthitāsmy āgaccha bhadraṃ te hṛdayasyāsi me priyaḥ
- 26
कुतश्चागम्यते सौम्य यन्मां त्वं नावबुध्यसे
महाराजस्य दयितां नियुक्ताम् अनुलेपने
kutaścāgamyate saumya yanmāṃ tvaṃ nāvabudhyase
mahārājasya dayitāṃ niyuktām anulepane
- 27
ताम् उवाच हसन्तीं तु कृष्णः कुब्जाम् अवस्थिताम्
आवयोर्गात्रसदृशं दीयताम् अनुलेपनम्
tām uvāca hasantīṃ tu kṛṣṇaḥ kubjām avasthitām
āvayorgātrasadṛśaṃ dīyatām anulepanam
- 28
वयं हि देशातिथयो मल्लाः प्राप्ता वरानने
द्रष्टुं धनुर्महं दिव्यं राष्ट्रं चैव महर्द्धिमत्
vayaṃ hi deśātithayo mallāḥ prāptā varānane
draṣṭuṃ dhanurmahaṃ divyaṃ rāṣṭraṃ caiva maharddhimat
- 29
प्रत्युवाचाथ सा कृष्णं प्रियो ऽसि मम दर्शने
राजार्हम् इदम् अग्र्यं च तद्गृहाणानुलेपनम्
pratyuvācātha sā kṛṣṇaṃ priyo 'si mama darśane
rājārham idam agryaṃ ca tadgṛhāṇānulepanam
- 30
ताव् उभाव् अनुलिप्ताङ्गाव् आर्द्रगात्रौ विरेजतुः
तीर्थगौ पङ्कदिग्धाङ्गौ यमुनायां यथा वृषौ
tāv ubhāv anuliptāṅgāv ārdragātrau virejatuḥ
tīrthagau paṅkadigdhāṅgau yamunāyāṃ yathā vṛṣau

