22 shlokas
- 1
जनमेजय उवाच
भूय एव द्विजश्रेष्ठ यदुसिंहस्य धीमतः
कर्माण्य् अपरिमेयानि श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः
janamejaya uvāca
bhūya eva dvijaśreṣṭha yadusiṃhasya dhīmataḥ
karmāṇy aparimeyāni śrotum icchāmi tattvataḥ
- 2
श्रूयन्ते विविधानि स्म अद्भुतानि महाद्युते
असंख्येयानि दिव्यानि प्राकृतान्य् अपि सर्वशः
śrūyante vividhāni sma adbhutāni mahādyute
asaṃkhyeyāni divyāni prākṛtāny api sarvaśaḥ
- 3
यान्य् अहं विविधान्य् अस्य श्रुत्वा प्रीये महामुने
प्रब्रूयाः सर्वशस्तात तानि मे वक्तुम् अर्हसि
yāny ahaṃ vividhāny asya śrutvā prīye mahāmune
prabrūyāḥ sarvaśastāta tāni me vaktum arhasi
- 4
वैशंपायन उवाच
बहून्य् आश्चर्यभूतानि केशवस्य महात्मनः
कर्माण्य् उक्तानि वै राजन्भूयश्चैव श्रुतानि ते
vaiśaṃpāyana uvāca
bahūny āścaryabhūtāni keśavasya mahātmanaḥ
karmāṇy uktāni vai rājanbhūyaścaiva śrutāni te
- 5
कथितानि मया साधो नान्तं शक्यं हि कर्मणाम्
गन्तुं भरतशार्दूल विस्तरस्य महात्मनः
kathitāni mayā sādho nāntaṃ śakyaṃ hi karmaṇām
gantuṃ bharataśārdūla vistarasya mahātmanaḥ
- 6
अवश्यं तु मया वाच्यं लेशमात्रेण भारत
विष्णोर् अतुलवीर्यस्य प्रथितोदारकर्मणः
आनुपूर्व्या प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप
avaśyaṃ tu mayā vācyaṃ leśamātreṇa bhārata
viṣṇor atulavīryasya prathitodārakarmaṇaḥ
ānupūrvyā pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanā nṛpa
- 7
द्वारवत्यां निवसता यदुसिंहेन धीमता
राष्ट्राणि नृपमुख्यानां क्षोभितानि महीक्षिताम्
dvāravatyāṃ nivasatā yadusiṃhena dhīmatā
rāṣṭrāṇi nṛpamukhyānāṃ kṣobhitāni mahīkṣitām
- 8
यदूनाम् अन्तरप्रेप्सुर्विचक्रो दानवो हतः
yadūnām antaraprepsurvicakro dānavo hataḥ
- 9
पुरं प्राग्ज्योतिषं गत्वा पुनस्तेन महात्मना
समुद्रमध्ये दुष्टात्मा नरको दानवो हतः
puraṃ prāgjyotiṣaṃ gatvā punastena mahātmanā
samudramadhye duṣṭātmā narako dānavo hataḥ
- 10
वासवं च रणे जित्वा पारिजातो हृतो बलात्
निर्जितश्चैव भगवान्वरुणो लोहितह्रदे
vāsavaṃ ca raṇe jitvā pārijāto hṛto balāt
nirjitaścaiva bhagavānvaruṇo lohitahrade
- 11
दन्तवक्रश्च कारूषो निहतो दक्षिणापथे
शिशुपालश्च सम्पूर्णे किल्बिषैकशते हतः
dantavakraśca kārūṣo nihato dakṣiṇāpathe
śiśupālaśca sampūrṇe kilbiṣaikaśate hataḥ
- 12
गत्वा च शोणितपुरं शंकरेणाभिरक्षितः
बलेः सुतो महावीर्यो बाणो बाहुसहस्रवान्
महामृधे महाराज जित्वा जीवन्विसर्जितः
gatvā ca śoṇitapuraṃ śaṃkareṇābhirakṣitaḥ
baleḥ suto mahāvīryo bāṇo bāhusahasravān
mahāmṛdhe mahārāja jitvā jīvanvisarjitaḥ
- 13
निर्जिताः पावकाश्चैव गिरिमध्ये महात्मना
साल्वश्च विजितः संख्ये सौभश्च विनिपातितः
nirjitāḥ pāvakāścaiva girimadhye mahātmanā
sālvaśca vijitaḥ saṃkhye saubhaśca vinipātitaḥ
- 14
विक्षोभ्य सागरं सर्वं पाञ्चजन्यो वशीकृतः
हयग्रीवश्च निहतो नृपाश्चान्ये महाबलाः
vikṣobhya sāgaraṃ sarvaṃ pāñcajanyo vaśīkṛtaḥ
hayagrīvaśca nihato nṛpāścānye mahābalāḥ
- 15
जरासंधस्य निधने मोक्षिताः सर्वपार्थिवाः
रथेन जित्वा नृपतीन्गान्धारतनया हृता
jarāsaṃdhasya nidhane mokṣitāḥ sarvapārthivāḥ
rathena jitvā nṛpatīngāndhāratanayā hṛtā
- 16
भ्रष्टराज्याश्च शोकार्ताः पाण्डवाः परिरक्षिताः
दाहितं च वनं घोरं पुरुहूतस्य खाण्डवम्
bhraṣṭarājyāśca śokārtāḥ pāṇḍavāḥ parirakṣitāḥ
dāhitaṃ ca vanaṃ ghoraṃ puruhūtasya khāṇḍavam
- 17
गाण्डीवं चाग्निना दत्तम् अर्जुनायोपपादितम्
दौत्यं च तत्कृतं घोरं विग्रहे जनमेजय
gāṇḍīvaṃ cāgninā dattam arjunāyopapāditam
dautyaṃ ca tatkṛtaṃ ghoraṃ vigrahe janamejaya
- 18
अनेन यदुमुख्येन यदुवंशश्च वर्धितः
कुन्त्याश्च प्रमुखे प्रोक्ता प्रतिज्ञा पाण्डवान्प्रति
निवृत्ते भारते युद्धे प्रतिदास्यामि ते सुतान्
anena yadumukhyena yaduvaṃśaśca vardhitaḥ
kuntyāśca pramukhe proktā pratijñā pāṇḍavānprati
nivṛtte bhārate yuddhe pratidāsyāmi te sutān
- 19
मोक्षितश्च महातेजा नृगः शापात्सुदारुणात्
यवनश्च हतः संख्ये काल इत्य् अभिविश्रुतः
mokṣitaśca mahātejā nṛgaḥ śāpātsudāruṇāt
yavanaśca hataḥ saṃkhye kāla ity abhiviśrutaḥ
- 20
वानरौ च महावीर्यौ मैन्दो द्विविद एव च
विजितौ युधि दुर्धर्षौ जाम्बवांश्च पराजितः
vānarau ca mahāvīryau maindo dvivida eva ca
vijitau yudhi durdharṣau jāmbavāṃśca parājitaḥ
- 21
सांदीपनेस्तथा पुत्रस्तव चैव पिता नृप
गतौ वैवस्वतवशं जीवितौ तस्य तेजसा
sāṃdīpanestathā putrastava caiva pitā nṛpa
gatau vaivasvatavaśaṃ jīvitau tasya tejasā
- 22
संग्रामा बहवश्चैव घोरा नरवरक्षयाः
निहताश्च नृपाः सर्वे कृत्वा तद्रूपम् अद्भुतम्
जनमेजय युद्धेषु यथा ते कथितं पुरा
saṃgrāmā bahavaścaiva ghorā naravarakṣayāḥ
nihatāśca nṛpāḥ sarve kṛtvā tadrūpam adbhutam
janamejaya yuddheṣu yathā te kathitaṃ purā

