100 shlokas
- 1
वैशम्पायन उवाच
मनोर्वैवस्वतस्यासन्पुत्रा वै नव तत्समाः
इक्ष्वाकुश्चैव नाभागश्च धृष्णुः शर्यातिर् एव च
vaiśampāyana uvāca
manorvaivasvatasyāsanputrā vai nava tatsamāḥ
ikṣvākuścaiva nābhāgaśca dhṛṣṇuḥ śaryātir eva ca
- 2
नरिष्यन्तस्तथा प्रांशुर्नाभानेदिष्ठसप्तमः
करूषश्च पृषध्रश्च नवैते पुरुषर्षभ
nariṣyantastathā prāṃśurnābhānediṣṭhasaptamaḥ
karūṣaśca pṛṣadhraśca navaite puruṣarṣabha
- 3
अकरोत्पुत्रकामस्तु मनुर् इष्टिं प्रजापतिः
मित्रावरुणयोस्तात पूर्वम् एव विशां पते
अनुत्पन्नेषु नवसु पुत्रेष्व् एतेषु भारत
akarotputrakāmastu manur iṣṭiṃ prajāpatiḥ
mitrāvaruṇayostāta pūrvam eva viśāṃ pate
anutpanneṣu navasu putreṣv eteṣu bhārata
- 4
तस्यां तु वर्तमानायाम् इष्ट्यां भरतसत्तम
मित्रावरुणयोर् अंशे मनुर् आहुतिम् आजुहोत्
tasyāṃ tu vartamānāyām iṣṭyāṃ bharatasattama
mitrāvaruṇayor aṃśe manur āhutim ājuhot
- 5
तत्र दिव्याम्बरधरा दिव्याभरणभूषिता
दिव्यसंहनना चैव इडा जज्ञ इति श्रुतिः
tatra divyāmbaradharā divyābharaṇabhūṣitā
divyasaṃhananā caiva iḍā jajña iti śrutiḥ
- 6
ताम् इडेत्य् एव होवाच मनुर्दण्डधरस्तदा
अनुगच्छस्व मां भद्रे तम् इडा प्रत्युवाच ह
tām iḍety eva hovāca manurdaṇḍadharastadā
anugacchasva māṃ bhadre tam iḍā pratyuvāca ha
- 7
मित्रावरुणयोर् अंशे जातास्मि वदतां वर
तयोः सकाशं यास्यामि न मां धर्मो हतो ऽहनत्
mitrāvaruṇayor aṃśe jātāsmi vadatāṃ vara
tayoḥ sakāśaṃ yāsyāmi na māṃ dharmo hato 'hanat
- 8
सैवम् उक्त्वा मनुं देवं मित्रावरुणयोर् इडा
गत्वान्तिकं वरारोहा प्राञ्जलिर्वाक्यम् अब्रवीत्
अंशे ऽस्मि युवयोर्जाता देवौ किं करवाणि वाम्
saivam uktvā manuṃ devaṃ mitrāvaruṇayor iḍā
gatvāntikaṃ varārohā prāñjalirvākyam abravīt
aṃśe 'smi yuvayorjātā devau kiṃ karavāṇi vām
- 9
तां तथावादिनीं साध्वीम् इडां धर्मपरायणाम्
मित्रश्च वरुणश्चोभाव् ऊचतुर्यन्निबोध तत्
tāṃ tathāvādinīṃ sādhvīm iḍāṃ dharmaparāyaṇām
mitraśca varuṇaścobhāv ūcaturyannibodha tat
- 10
अनेन तव धर्मेण प्रश्रयेण दमेन च
सत्येन चैव सुश्रोणि प्रीतौ स्वो वरवर्णिनि
anena tava dharmeṇa praśrayeṇa damena ca
satyena caiva suśroṇi prītau svo varavarṇini
- 11
आवयोस्त्वं महाभागे ख्यातिं कन्येति यास्यसि
मनोर्वंशकरः पुत्रस्त्वम् एव च भविष्यसि
āvayostvaṃ mahābhāge khyātiṃ kanyeti yāsyasi
manorvaṃśakaraḥ putrastvam eva ca bhaviṣyasi
- 12
सुद्युम्न इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु शोभने
जगत्प्रियो धर्मशीलो मनोर्वंशविवर्धनः
sudyumna iti vikhyātastriṣu lokeṣu śobhane
jagatpriyo dharmaśīlo manorvaṃśavivardhanaḥ
- 13
निवृत्ता सा तु तच्छ्रुत्वा गच्छन्ती पितुर् अन्तिकम्
बुधेनान्तरम् आसाद्य मैथुनायोपवर्तिता
nivṛttā sā tu tacchrutvā gacchantī pitur antikam
budhenāntaram āsādya maithunāyopavartitā
- 14
सोमपुत्राद्बुधाद्राजंस्तस्यां जज्ञे पुरूरवाः
जनयित्वा ततः सा तम् इडा सुद्युम्नतां गता
somaputrādbudhādrājaṃstasyāṃ jajñe purūravāḥ
janayitvā tataḥ sā tam iḍā sudyumnatāṃ gatā
- 15
सुद्युम्नस्य तु दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः
उत्कलश्च गयश्चैव विनताश्वश्च भारत
sudyumnasya tu dāyādāstrayaḥ paramadhārmikāḥ
utkalaśca gayaścaiva vinatāśvaśca bhārata
- 16
उत्कलस्योत्तरा राजन्विनताश्वस्य पश्चिमा
दिक्पूर्वा भरतश्रेष्ठ गयस्य तु गया स्मृता
utkalasyottarā rājanvinatāśvasya paścimā
dikpūrvā bharataśreṣṭha gayasya tu gayā smṛtā
- 17
प्रविष्टे तु मनौ तात दिवाकरम् अरिंदम
दशधा तद्गतं क्षत्रम् अकरोत्पृथिवीम् इमाम्
praviṣṭe tu manau tāta divākaram ariṃdama
daśadhā tadgataṃ kṣatram akarotpṛthivīm imām
- 18
इक्ष्वाकुर्ज्येष्ठदायादो मध्यदेशम् अवाप्तवान्
कन्याभावाच्च सुद्युम्नो नैनं गुणम् अवाप्तवान्
ikṣvākurjyeṣṭhadāyādo madhyadeśam avāptavān
kanyābhāvācca sudyumno nainaṃ guṇam avāptavān
- 19
वसिष्ठवचनाच्चासीत्प्रतिष्ठानं महात्मनः
प्रतिष्ठा धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य कुरूद्वह
vasiṣṭhavacanāccāsītpratiṣṭhānaṃ mahātmanaḥ
pratiṣṭhā dharmarājasya sudyumnasya kurūdvaha
- 20
तत्पुरूरवसे प्रादाद्राज्यं प्राप्य महायशाः
मानवेयो महाराज स्त्रीपुंसोर्लक्षणैर्युतः
tatpurūravase prādādrājyaṃ prāpya mahāyaśāḥ
mānaveyo mahārāja strīpuṃsorlakṣaṇairyutaḥ
- 21
नरिष्यन्ताः शकाः पुत्रा नाभागस्य तु भारत
अम्बरीषो ऽभवत्पुत्रः पार्थिवर्षभसत्तम
nariṣyantāḥ śakāḥ putrā nābhāgasya tu bhārata
ambarīṣo 'bhavatputraḥ pārthivarṣabhasattama
- 22
धृष्णोस्तु धार्ष्णिकं क्षत्रं रणदृष्टं बभूव ह
शर्यातेर्मिथुनं चासीद् आनर्तो नाम विश्रुतः
पुत्रः कन्या सुकन्या च या पत्नी च्यवनस्य ह
dhṛṣṇostu dhārṣṇikaṃ kṣatraṃ raṇadṛṣṭaṃ babhūva ha
śaryātermithunaṃ cāsīd ānarto nāma viśrutaḥ
putraḥ kanyā sukanyā ca yā patnī cyavanasya ha
- 23
आनर्तस्य तु दायादो रेवो नाम महाद्युतिः
आनर्तविषयश्चासीत्पुरी चासीत्कुशस्थली
ānartasya tu dāyādo revo nāma mahādyutiḥ
ānartaviṣayaścāsītpurī cāsītkuśasthalī
- 24
रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः
ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम्
revasya raivataḥ putraḥ kakudmī nāma dhārmikaḥ
jyeṣṭhaḥ putraśatasyāsīdrājyaṃ prāpya kuśasthalīm
- 25
स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके
मुहूर्तभूतं देवस्य मर्त्यं बहुयुगं प्रभो
sa kanyāsahitaḥ śrutvā gāndharvaṃ brahmaṇo 'ntike
muhūrtabhūtaṃ devasya martyaṃ bahuyugaṃ prabho
- 26
आजगाम युवैवाथ स्वां पुरीं यादवैर्वृताम्
कृतां द्वारवतीं नाम्ना बहुद्वारां मनोरमाम्
भोजवृष्ण्यन्धकैर्गुप्तां वासुदेवपुरोगमैः
ājagāma yuvaivātha svāṃ purīṃ yādavairvṛtām
kṛtāṃ dvāravatīṃ nāmnā bahudvārāṃ manoramām
bhojavṛṣṇyandhakairguptāṃ vāsudevapurogamaiḥ
- 27
ततस्तद्रैवतो ज्ञात्वा यथातत्त्वम् अरिंदम
कन्यां तां बलदेवाय सुव्रतां नाम रेवतीम्
tatastadraivato jñātvā yathātattvam ariṃdama
kanyāṃ tāṃ baladevāya suvratāṃ nāma revatīm
- 28
दत्त्वा जगाम शिखरं मेरोस्तपसि संश्रितः
रेमे रामो ऽपि धर्मात्मा रेवत्या सहितः सुखी
dattvā jagāma śikharaṃ merostapasi saṃśritaḥ
reme rāmo 'pi dharmātmā revatyā sahitaḥ sukhī
- 29
जनमेजय उवाच
कथं बहुयुगे काले समतीते द्विजर्षभ
न जरा रेवतीं प्राप्ता रैवतं च ककुद्मिनम्
janamejaya uvāca
kathaṃ bahuyuge kāle samatīte dvijarṣabha
na jarā revatīṃ prāptā raivataṃ ca kakudminam
- 30
मेरुं गतस्य वा तस्य शार्यातेः संततिः कथम्
स्थिता पृथिव्याम् अद्यापि श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः
meruṃ gatasya vā tasya śāryāteḥ saṃtatiḥ katham
sthitā pṛthivyām adyāpi śrotum icchāmi tattvataḥ

