23 shlokas
- 1
अर्जुन उवाच
सुमुहूर्तेन तु वयं तं ग्रामं प्राप्य भारत
विश्रान्तवाहनाः सर्वे वासायोपगतास्तदा
arjuna uvāca
sumuhūrtena tu vayaṃ taṃ grāmaṃ prāpya bhārata
viśrāntavāhanāḥ sarve vāsāyopagatāstadā
- 2
ततो ग्रामस्य मध्ये ऽहं निविष्टः कुरुनन्दनः
समन्ताद्वृष्णिसैन्येन परिक्षित्य जनव्रजम्
tato grāmasya madhye 'haṃ niviṣṭaḥ kurunandanaḥ
samantādvṛṣṇisainyena parikṣitya janavrajam
- 3
ततः शकुनयो दीप्ता मृगाश्च क्रूरभाषिणः
दीप्तायां दिशि वाशन्तो भयम् आवेदयन्ति मे
tataḥ śakunayo dīptā mṛgāśca krūrabhāṣiṇaḥ
dīptāyāṃ diśi vāśanto bhayam āvedayanti me
- 4
संध्यारागो जपावर्णो भानुमांश्चैव निष्प्रभः
पपात महती चोल्का पृथिवी चाप्य् अकम्पत
saṃdhyārāgo japāvarṇo bhānumāṃścaiva niṣprabhaḥ
papāta mahatī colkā pṛthivī cāpy akampata
- 5
तान्समीक्ष्य महोत्पातान्दारुणांल्लोमहर्षणान्
योगम् आज्ञापयं तत्र जनस्योत्सुकचेतसः
tānsamīkṣya mahotpātāndāruṇāṃllomaharṣaṇān
yogam ājñāpayaṃ tatra janasyotsukacetasaḥ
- 6
युयुधानपुरोगाश्च वृष्ण्यन्धकमहारथाः
सर्वे युक्तरथाः सज्जाः स्वयं चाहं तथाभवम्
yuyudhānapurogāśca vṛṣṇyandhakamahārathāḥ
sarve yuktarathāḥ sajjāḥ svayaṃ cāhaṃ tathābhavam
- 7
गते ऽर्धरात्रसमये ब्राह्मणो भयविक्लवः
उपागम्य भयाद् अस्मान् इदं वचनम् अब्रवीत्
gate 'rdharātrasamaye brāhmaṇo bhayaviklavaḥ
upāgamya bhayād asmān idaṃ vacanam abravīt
- 8
कालो ऽयं समनुप्राप्तो ब्राह्मण्याः प्रसवस्य मे
यत्ता भवन्तस्तिष्ठन्तु न भवेद्वञ्चना यथा
kālo 'yaṃ samanuprāpto brāhmaṇyāḥ prasavasya me
yattā bhavantastiṣṭhantu na bhavedvañcanā yathā
- 9
मुहूर्ताद् इव चाश्रौषं कृपणं रुदितस्वनम्
तस्य विप्रस्य भवने ह्रियते ह्रियते इति
muhūrtād iva cāśrauṣaṃ kṛpaṇaṃ ruditasvanam
tasya viprasya bhavane hriyate hriyate iti
- 10
अथाकाशे पुनर्वाचम् अश्रौषं बालकस्य वै
हाहेति ह्रियमाणस्य न च पश्यामि राक्षसम्
athākāśe punarvācam aśrauṣaṃ bālakasya vai
hāheti hriyamāṇasya na ca paśyāmi rākṣasam
- 11
ततो ऽस्माभिस्तदा तात शरवर्षैः समन्ततः
विष्टम्भिता दिशः सर्वा हृत एव स बालकः
tato 'smābhistadā tāta śaravarṣaiḥ samantataḥ
viṣṭambhitā diśaḥ sarvā hṛta eva sa bālakaḥ
- 12
ब्राह्मणो ऽऽर्तस्वरं कृत्वा हृते तस्मिन्कुमारके
वाचः स परुषास्तीव्राः श्रावयामास मां तदा
brāhmaṇo ''rtasvaraṃ kṛtvā hṛte tasminkumārake
vācaḥ sa paruṣāstīvrāḥ śrāvayāmāsa māṃ tadā
- 13
वृष्णयो हतसंकल्पास्तथाहं नष्टचेतनः
माम् एव हि विशेषेण ब्राह्मणः पर्यभाषत
vṛṣṇayo hatasaṃkalpāstathāhaṃ naṣṭacetanaḥ
mām eva hi viśeṣeṇa brāhmaṇaḥ paryabhāṣata
- 14
रक्षिष्यामीति चोक्तं ते न च रक्षसि मे सुतम्
शृणु वाक्यम् इदं शेषं यत्त्वम् अर्हसि दुर्मते
rakṣiṣyāmīti coktaṃ te na ca rakṣasi me sutam
śṛṇu vākyam idaṃ śeṣaṃ yattvam arhasi durmate
- 15
वृथा त्वं स्पर्धसे नित्यं कृष्णेनामितबुद्धिना
यदि स्याद् इह गोविन्दो नैतद् अत्याहितं भवेत्
vṛthā tvaṃ spardhase nityaṃ kṛṣṇenāmitabuddhinā
yadi syād iha govindo naitad atyāhitaṃ bhavet
- 16
यथा चतुर्थं धर्मस्य रक्षिता लभते फलम्
पापस्यापि तथा मूढ भागं प्राप्नोत्य् अरक्षिता
yathā caturthaṃ dharmasya rakṣitā labhate phalam
pāpasyāpi tathā mūḍha bhāgaṃ prāpnoty arakṣitā
- 17
रक्षिष्यामीति चोक्तं ते न च शक्नोषि रक्षितुम्
मोघं गाण्डीवम् एतत्ते मोघं वीर्यं यशश्च ते
rakṣiṣyāmīti coktaṃ te na ca śaknoṣi rakṣitum
moghaṃ gāṇḍīvam etatte moghaṃ vīryaṃ yaśaśca te
- 18
अकिंचिद् उक्त्वा तं विप्रं ततो ऽहं प्रस्थितस्तदा
सह वृष्ण्यन्धकसुतैर्यत्र कृष्णो महाद्युतिः
akiṃcid uktvā taṃ vipraṃ tato 'haṃ prasthitastadā
saha vṛṣṇyandhakasutairyatra kṛṣṇo mahādyutiḥ
- 19
ततो द्वारवतीं गत्वा दृष्ट्वा मधुनिघातिनम्
व्रीडितः शोकसंतप्तो गोविन्देनोपलक्षितः
tato dvāravatīṃ gatvā dṛṣṭvā madhunighātinam
vrīḍitaḥ śokasaṃtapto govindenopalakṣitaḥ
- 20
स तु मां व्रीडितं दृष्ट्वा समाश्वस्य च माधवः
सान्त्वयित्वा च तं विप्रम् इदं वचनम् अब्रवीत्
sa tu māṃ vrīḍitaṃ dṛṣṭvā samāśvasya ca mādhavaḥ
sāntvayitvā ca taṃ vipram idaṃ vacanam abravīt
- 21
सुग्रीवं चैव शैब्यं च मेघपुष्पबलाहकौ
योजयाश्वान् इति तदा दारुकं प्रत्यभाषत
sugrīvaṃ caiva śaibyaṃ ca meghapuṣpabalāhakau
yojayāśvān iti tadā dārukaṃ pratyabhāṣata
- 22
आरोप्य ब्राह्मणं कृष्णस्त्व् अवरोप्य च दारुकम्
माम् उवाच ततः शौरिः सारथ्यं क्रियताम् इति
āropya brāhmaṇaṃ kṛṣṇastv avaropya ca dārukam
mām uvāca tataḥ śauriḥ sārathyaṃ kriyatām iti
- 23
ततः समास्थाय रथं कृष्णो ऽहं ब्राह्मणः स च
प्रयाताः स्म दिशं सौम्याम् उदीचीं कौरवर्षभ
tataḥ samāsthāya rathaṃ kṛṣṇo 'haṃ brāhmaṇaḥ sa ca
prayātāḥ sma diśaṃ saumyām udīcīṃ kauravarṣabha

