35 shlokas
- 1
गते शक्रे ततः कृष्णः पूज्यमानो व्रजौकसैः
गोवर्धनधरः श्रीमान्विवेश व्रजम् एव ह
gate śakre tataḥ kṛṣṇaḥ pūjyamāno vrajaukasaiḥ
govardhanadharaḥ śrīmānviveśa vrajam eva ha
- 2
तं स्म वृद्धाभिनन्दन्ति ज्ञातयश्च सहोषिताः
धन्याः स्मो ऽनुगृहीताः स्मस्त्वद्धृतेन नगेन ह
taṃ sma vṛddhābhinandanti jñātayaśca sahoṣitāḥ
dhanyāḥ smo 'nugṛhītāḥ smastvaddhṛtena nagena ha
- 3
गावो वर्षभयात्तीर्णा वयं तीर्णा महाभयात्
तव प्रसादाद्गोविन्द देवतुल्य महाद्युते
gāvo varṣabhayāttīrṇā vayaṃ tīrṇā mahābhayāt
tava prasādādgovinda devatulya mahādyute
- 4
अमानुषाणि कर्माणि तव पश्याम गोपते
धारणेनास्य शैलस्य विद्मस्त्वां कृष्णम् अव्ययम्
amānuṣāṇi karmāṇi tava paśyāma gopate
dhāraṇenāsya śailasya vidmastvāṃ kṛṣṇam avyayam
- 5
कस्त्वं भवसि रुद्राणां मरुतां वा महाबल
वसूनां वा किमर्थं च वसुदेवः पिता तव
kastvaṃ bhavasi rudrāṇāṃ marutāṃ vā mahābala
vasūnāṃ vā kimarthaṃ ca vasudevaḥ pitā tava
- 6
वने च बालक्रीडा ते जन्म चास्मासु गर्हितम्
कृष्ण दिव्या च ते चेष्टा शङ्कितानि मनांसि नः
vane ca bālakrīḍā te janma cāsmāsu garhitam
kṛṣṇa divyā ca te ceṣṭā śaṅkitāni manāṃsi naḥ
- 7
किमर्थं गोपवेषेण रमसे ऽस्मासु गर्हितम्
लोकपालोपमश्चैव गास्त्वं किं परिरक्षसि
kimarthaṃ gopaveṣeṇa ramase 'smāsu garhitam
lokapālopamaścaiva gāstvaṃ kiṃ parirakṣasi
- 8
देवो वा दानवो वा त्वम्यक्षो गन्धर्व एव वा
अस्माकं बान्धवो जातो यो ऽसि सो ऽसि नमो ऽस्तु ते
devo vā dānavo vā tvamyakṣo gandharva eva vā
asmākaṃ bāndhavo jāto yo 'si so 'si namo 'stu te
- 9
केनचिद्यदि कार्येण वससीह यदृच्छया
वयं तवानुगाः सर्वे भवन्तं शरणं गताः
kenacidyadi kāryeṇa vasasīha yadṛcchayā
vayaṃ tavānugāḥ sarve bhavantaṃ śaraṇaṃ gatāḥ
- 10
गोपानां वचनं श्रुत्वा कृष्णः पद्मनिभेक्षणः
प्रत्युवाच स्मितं कृत्वा ज्ञातीन्सर्वान्समागतान्
gopānāṃ vacanaṃ śrutvā kṛṣṇaḥ padmanibhekṣaṇaḥ
pratyuvāca smitaṃ kṛtvā jñātīnsarvānsamāgatān
- 11
यथा मन्यन्ति मां सर्वे भवन्तो भीमविक्रमाः
तथाहं नावगन्तव्यः स्वजातीयो ऽस्मि बान्धवः
yathā manyanti māṃ sarve bhavanto bhīmavikramāḥ
tathāhaṃ nāvagantavyaḥ svajātīyo 'smi bāndhavaḥ
- 12
यदि त्व् अवश्यं श्रोतव्यः कालः संप्रतिपाल्यताम्
ततो भवन्तः श्रोष्यन्ति मां च द्रक्ष्यन्ति तत्त्वतः
yadi tv avaśyaṃ śrotavyaḥ kālaḥ saṃpratipālyatām
tato bhavantaḥ śroṣyanti māṃ ca drakṣyanti tattvataḥ
- 13
यद्य् अहं भवतां श्लाघ्यो बान्धवो देवसप्रभः
परिज्ञानेन किं कार्यम्यद्य् एषो ऽनुग्रहो मम
yady ahaṃ bhavatāṃ ślāghyo bāndhavo devasaprabhaḥ
parijñānena kiṃ kāryamyady eṣo 'nugraho mama
- 14
एवम् उक्तास्तु ते गोपा वसुदेवसुतेन वै
बद्धमौना दिशः सर्वे भेजिरे पिहिताननाः
evam uktāstu te gopā vasudevasutena vai
baddhamaunā diśaḥ sarve bhejire pihitānanāḥ
- 15
कृष्णस्तु यौवनं दृष्ट्वा निशि चन्द्रमसो नवम्
शारदीनां निशानां च मनश्चक्रे रतिं प्रति
kṛṣṇastu yauvanaṃ dṛṣṭvā niśi candramaso navam
śāradīnāṃ niśānāṃ ca manaścakre ratiṃ prati
- 16
स करीषाङ्गरागासु व्रजरथ्यासु वीर्यवान्
वृषाणां जातरागाणां युद्धानि समयोजयत्
sa karīṣāṅgarāgāsu vrajarathyāsu vīryavān
vṛṣāṇāṃ jātarāgāṇāṃ yuddhāni samayojayat
- 17
गोपालांश्च बलोदग्रान्योधयामास वीर्यवान्
वने स वीरो गाश्चैव जग्राह ग्राहवद्विभुः
gopālāṃśca balodagrānyodhayāmāsa vīryavān
vane sa vīro gāścaiva jagrāha grāhavadvibhuḥ
- 18
युवत्यो गोपकन्याश्च रात्रौ संकाल्य कालवित्
कैशोरकं मानयानः सह ताभिर्मुमोद ह
yuvatyo gopakanyāśca rātrau saṃkālya kālavit
kaiśorakaṃ mānayānaḥ saha tābhirmumoda ha
- 19
तास्तस्य वदनं कान्तं कान्ता गोपस्त्रियो निशि
पिबन्ति नयनाक्षेपैर्गां गतं शशिनं यथा
tāstasya vadanaṃ kāntaṃ kāntā gopastriyo niśi
pibanti nayanākṣepairgāṃ gataṃ śaśinaṃ yathā
- 20
हरितालार्द्रपीतेन कौशेयेन च भास्वता
भद्रवस्त्रेण वसितः कृष्णः कान्ततरो ऽभवत्
haritālārdrapītena kauśeyena ca bhāsvatā
bhadravastreṇa vasitaḥ kṛṣṇaḥ kāntataro 'bhavat
- 21
स बद्धाङ्गदनिर्यूहश्चित्रया वनमालया
शोभमानो हि गोविन्दः शोभयामास तं व्रजम्
sa baddhāṅgadaniryūhaścitrayā vanamālayā
śobhamāno hi govindaḥ śobhayāmāsa taṃ vrajam
- 22
नमो दामोदरायेति गोपकन्यास्तदाब्रुवन्
विचित्रं चरितं घोषे दृष्ट्वा तत्तस्य भास्वतः
namo dāmodarāyeti gopakanyāstadābruvan
vicitraṃ caritaṃ ghoṣe dṛṣṭvā tattasya bhāsvataḥ
- 23
तास्तं पयोधरोत्तानैर् उरोभिः समपीडयन्
भ्रामिताक्षैश्च वदनैर्निरीक्षन्ते वराङ्गनाः
tāstaṃ payodharottānair urobhiḥ samapīḍayan
bhrāmitākṣaiśca vadanairnirīkṣante varāṅganāḥ
- 24
ता वार्यमाणाः पितृभिर्भ्रातृभिर्मातृभिस्तथा
कृष्णं गोपाङ्गना रात्रौ मृगयन्ति रतिप्रियाः
tā vāryamāṇāḥ pitṛbhirbhrātṛbhirmātṛbhistathā
kṛṣṇaṃ gopāṅganā rātrau mṛgayanti ratipriyāḥ
- 25
तास्तु पङ्क्तीकृताः सर्वा रमयन्ति मनोरमम्
गायन्त्यः कृष्णचरितं द्वंद्वशो गोपकन्यकाः
tāstu paṅktīkṛtāḥ sarvā ramayanti manoramam
gāyantyaḥ kṛṣṇacaritaṃ dvaṃdvaśo gopakanyakāḥ
- 26
कृष्णलीलानुकारिण्यः कृष्णप्रणिहितेक्षणाः
कृष्णस्य गतिगामिन्यस्तरुण्यस्ता वराङ्गनाः
kṛṣṇalīlānukāriṇyaḥ kṛṣṇapraṇihitekṣaṇāḥ
kṛṣṇasya gatigāminyastaruṇyastā varāṅganāḥ
- 27
वनेषु तालहस्ताग्रैः कुट्टयन्त्यस्तथापराः
चेरुर्वै चरितं तस्य कृष्णस्य व्रजयोषितः
vaneṣu tālahastāgraiḥ kuṭṭayantyastathāparāḥ
cerurvai caritaṃ tasya kṛṣṇasya vrajayoṣitaḥ
- 28
तास्तस्य नृत्यं गीतं च विलासस्मितवीक्षितम्
मुदिताश्चानुकुर्वन्त्यः क्रीडन्ति व्रजयोषितः
tāstasya nṛtyaṃ gītaṃ ca vilāsasmitavīkṣitam
muditāścānukurvantyaḥ krīḍanti vrajayoṣitaḥ
- 29
भावनिष्पन्नमधुरं गायन्त्यस्ता वराङ्गनाः
व्रजं गताः सुखं चेरुर्दामोदरपरायणाः
bhāvaniṣpannamadhuraṃ gāyantyastā varāṅganāḥ
vrajaṃ gatāḥ sukhaṃ cerurdāmodaraparāyaṇāḥ
- 30
करीषपांसुदिग्धाङ्ग्यस्ताः कृष्णम् अनुवव्रिरे
रमयन्त्यो यथा नागं सप्रमोदाः करेणवः
karīṣapāṃsudigdhāṅgyastāḥ kṛṣṇam anuvavrire
ramayantyo yathā nāgaṃ sapramodāḥ kareṇavaḥ

