24 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
प्रदोषार्धे कदाचित्तु कृष्णे रतिपरायणे
त्रासयन्समदो गोष्ठान् अरिष्टः प्रत्यदृश्यत
vaiśaṃpāyana uvāca
pradoṣārdhe kadācittu kṛṣṇe ratiparāyaṇe
trāsayansamado goṣṭhān ariṣṭaḥ pratyadṛśyata
- 2
निर्वाणाङ्गारमेघाभस्तीक्ष्णशृङ्गोऽर्कलोचनः
क्षुरतीक्ष्णाग्रचरणः कालः काल इवापरः
nirvāṇāṅgārameghābhastīkṣṇaśṛṅgo'rkalocanaḥ
kṣuratīkṣṇāgracaraṇaḥ kālaḥ kāla ivāparaḥ
- 3
लेलिहानः सनिष्पेषं जिह्वयौष्ठौ पुनः पुनः
गर्विताविद्धलाङ्गूलः कठिनस्कन्धबन्धनः
lelihānaḥ saniṣpeṣaṃ jihvayauṣṭhau punaḥ punaḥ
garvitāviddhalāṅgūlaḥ kaṭhinaskandhabandhanaḥ
- 4
ककुदोदग्रनिर्माणः प्रमाणाद्दुरतिक्रमः
शकृन्मूत्रोपलिप्ताङ्गो गवाम् उद्वेजनो भृशम्
kakudodagranirmāṇaḥ pramāṇādduratikramaḥ
śakṛnmūtropaliptāṅgo gavām udvejano bhṛśam
- 5
महाकटिः स्थूलमुखो दृढजानुर्महोदरः
विषाणावल्गितगतिर्लम्बता कण्ठचर्मणा
mahākaṭiḥ sthūlamukho dṛḍhajānurmahodaraḥ
viṣāṇāvalgitagatirlambatā kaṇṭhacarmaṇā
- 6
गवारोहेषु चपलस्तरुघाताङ्किताननः
युद्धसञ्जविषाणाग्रो द्विषद्वृषभसूदनः
gavāroheṣu capalastarughātāṅkitānanaḥ
yuddhasañjaviṣāṇāgro dviṣadvṛṣabhasūdanaḥ
- 7
अरिष्टो नाम हि गवाम् अरिष्टो दारुणाकृतिः
दैत्यो वृषभरूपेण गोष्ठान्विपरिधावति
ariṣṭo nāma hi gavām ariṣṭo dāruṇākṛtiḥ
daityo vṛṣabharūpeṇa goṣṭhānviparidhāvati
- 8
पातयानो गवां गर्भान्दृप्तो गच्छत्य् अनार्तवम्
भजमानश्च चपलो गृष्टीः सम्प्रचचार ह
pātayāno gavāṃ garbhāndṛpto gacchaty anārtavam
bhajamānaśca capalo gṛṣṭīḥ sampracacāra ha
- 9
शृङ्गप्रहरणो रौद्रः प्रहरन्गोषु दुर्मदः
गोष्ठेषु न रतिं लेभे विना युद्धं स गोवृषः
śṛṅgapraharaṇo raudraḥ praharangoṣu durmadaḥ
goṣṭheṣu na ratiṃ lebhe vinā yuddhaṃ sa govṛṣaḥ
- 10
एतस्मिन्न् एव काले तु गावः कृष्णसमीपगाः
त्रासयामास दुष्टात्मा वैवस्वतपथे स्थितः
etasminn eva kāle tu gāvaḥ kṛṣṇasamīpagāḥ
trāsayāmāsa duṣṭātmā vaivasvatapathe sthitaḥ
- 11
सेन्द्राशनिर् इवाम्भोदो नर्दमानो महावृषः
चकार निर्वृषं गोष्ठं निर्वत्सशिशुपुंगवम्
sendrāśanir ivāmbhodo nardamāno mahāvṛṣaḥ
cakāra nirvṛṣaṃ goṣṭhaṃ nirvatsaśiśupuṃgavam
- 12
तालशब्देन तं कृष्णः सिंहनादैश्च मोहयन्
अभ्यधावत गोविन्दो दैत्यं वृषभरूपिणम्
tālaśabdena taṃ kṛṣṇaḥ siṃhanādaiśca mohayan
abhyadhāvata govindo daityaṃ vṛṣabharūpiṇam
- 13
स कृष्णं गोवृषो दृष्ट्वा हृष्टलाङ्गूललोचनः
रुषितस्तलशब्देन युद्धाकाङ्क्षी ननर्द ह
sa kṛṣṇaṃ govṛṣo dṛṣṭvā hṛṣṭalāṅgūlalocanaḥ
ruṣitastalaśabdena yuddhākāṅkṣī nanarda ha
- 14
तम् आपतन्तम् उद्वृत्तम्दृष्ट्वा वृषभदानवम्
तस्मात्स्थानान्न व्यचलत्कृष्णो गिरिर् इवाचलः
tam āpatantam udvṛttamdṛṣṭvā vṛṣabhadānavam
tasmātsthānānna vyacalatkṛṣṇo girir ivācalaḥ
- 15
स वृषः कक्षयोर्दृष्टिं प्रणिधाय धृताननः
कृष्णस्य निधनाकाङ्क्षी तूर्णम् अभ्युत्पपात ह
sa vṛṣaḥ kakṣayordṛṣṭiṃ praṇidhāya dhṛtānanaḥ
kṛṣṇasya nidhanākāṅkṣī tūrṇam abhyutpapāta ha
- 16
तम् आपतन्तं प्रमुखे प्रतिजग्राह दुर्धरम्
कृष्णः कृष्णाञ्जननिभं वृषं प्रति वृषोपमः
tam āpatantaṃ pramukhe pratijagrāha durdharam
kṛṣṇaḥ kṛṣṇāñjananibhaṃ vṛṣaṃ prati vṛṣopamaḥ
- 17
स संसक्तस्तु कृष्णेन वृषेणेव महावृषः
मुमोच वक्त्रजं फेनं नस्ततो ऽथ स शब्दवत्
sa saṃsaktastu kṛṣṇena vṛṣeṇeva mahāvṛṣaḥ
mumoca vaktrajaṃ phenaṃ nastato 'tha sa śabdavat
- 18
ताव् अन्योन्यावरुद्धाङ्गौ युद्धे कृष्णवृषाव् उभौ
रेजतुर्मेघसमये संसक्ताव् इव तोयदौ
tāv anyonyāvaruddhāṅgau yuddhe kṛṣṇavṛṣāv ubhau
rejaturmeghasamaye saṃsaktāv iva toyadau
- 19
तस्य दर्पबलं हत्वा कृत्वा शृङ्गान्तरे पदम्
अपीडयद् अरिष्टस्य कण्ठं क्लिन्नम् इवाम्बरम्
tasya darpabalaṃ hatvā kṛtvā śṛṅgāntare padam
apīḍayad ariṣṭasya kaṇṭhaṃ klinnam ivāmbaram
- 20
शृङ्गं चास्य पुनः सव्यम् उत्पाट्य यमदण्डवत्
तेनैव प्राहरद्वक्त्रे स ममार भृशं हतः
śṛṅgaṃ cāsya punaḥ savyam utpāṭya yamadaṇḍavat
tenaiva prāharadvaktre sa mamāra bhṛśaṃ hataḥ
- 21
विभिन्नशृङ्गो भग्नास्यो भग्नस्कन्धश्च दानवः
पपात रुधिरोद्गारी साम्बुधार इवाम्बुदः
vibhinnaśṛṅgo bhagnāsyo bhagnaskandhaśca dānavaḥ
papāta rudhirodgārī sāmbudhāra ivāmbudaḥ
- 22
गोविन्देन हतं दृष्ट्वा दृप्तं वृषभदानवम्
साधु साध्व् इति भूतानि तत्कर्मास्याभितुष्टुवुः
govindena hataṃ dṛṣṭvā dṛptaṃ vṛṣabhadānavam
sādhu sādhv iti bhūtāni tatkarmāsyābhituṣṭuvuḥ
- 23
स चोपेन्द्रो वृषं हत्वा कान्तवक्त्रो निशामुखे
अरविन्दाभनयनः पुनर् एव रराज ह
sa copendro vṛṣaṃ hatvā kāntavaktro niśāmukhe
aravindābhanayanaḥ punar eva rarāja ha
- 24
ते ऽपि गोवृत्तयः सर्वे कृष्णं कमललोचनम्
उपासांचक्रिरे हृष्टाः स्वर्गे शक्रम् इवामराः
te 'pi govṛttayaḥ sarve kṛṣṇaṃ kamalalocanam
upāsāṃcakrire hṛṣṭāḥ svarge śakram ivāmarāḥ

