57 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
सो आज्ञापयत संरब्धः सचिवान् आत्मनो हितान्
यत्ता भवत सर्वे वै देवक्या गर्भकृन्तने
vaiśaṃpāyana uvāca
so ājñāpayata saṃrabdhaḥ sacivān ātmano hitān
yattā bhavata sarve vai devakyā garbhakṛntane
- 2
प्रथमाद् एव हन्तव्या गर्भास्ते सर्व एव हि
मूलाद् एव हि हन्तव्यः सो ऽनर्थो यत्र संशयः
prathamād eva hantavyā garbhāste sarva eva hi
mūlād eva hi hantavyaḥ so 'nartho yatra saṃśayaḥ
- 3
देवकी च गृहे गुप्ता प्रच्छन्नैर् अभिरक्षिता
स्वैरं चरतु विस्रब्धा मद्बलैर्यत्नम् आस्थितैः
devakī ca gṛhe guptā pracchannair abhirakṣitā
svairaṃ caratu visrabdhā madbalairyatnam āsthitaiḥ
- 4
मासान्वै पुष्पमासादीन्गणयन्तु मम स्त्रियः
परिणामे तु गर्भस्य शेषं ज्ञास्यामहे वयम्
māsānvai puṣpamāsādīngaṇayantu mama striyaḥ
pariṇāme tu garbhasya śeṣaṃ jñāsyāmahe vayam
- 5
वसुदेवश्च संरक्ष्यः स्त्रीसनाथास्तु भूमिषु
अप्रमत्तैर्मम हितै रात्राव् अहनि चैव ह
स्त्रीभिर्वर्षवरैश्चैव वक्तव्यं न च कारणम्
vasudevaśca saṃrakṣyaḥ strīsanāthāstu bhūmiṣu
apramattairmama hitai rātrāv ahani caiva ha
strībhirvarṣavaraiścaiva vaktavyaṃ na ca kāraṇam
- 6
एष मानुषको यत्नो मानुषैर् एव साध्यते
श्रूयतां येन दैवं हि मद्विधैः प्रतिहन्यते
eṣa mānuṣako yatno mānuṣair eva sādhyate
śrūyatāṃ yena daivaṃ hi madvidhaiḥ pratihanyate
- 7
मन्त्रग्रामैः सुविहितैर् औषधैश्च सुयोजितैः
यत्नेन चानुकूलेन दैवम् अप्य् अनुवर्तते
mantragrāmaiḥ suvihitair auṣadhaiśca suyojitaiḥ
yatnena cānukūlena daivam apy anuvartate
- 8
एवं स यत्नवान्कंसो देवकीगर्भकृन्तने
भयेन मन्त्रयामास श्रुतार्थो नारदात्स वै
evaṃ sa yatnavānkaṃso devakīgarbhakṛntane
bhayena mantrayāmāsa śrutārtho nāradātsa vai
- 9
एवं श्रुत्वा प्रयत्नं वै कंसस्यारिष्टसंज्ञितम्
अन्तर्धानं गतो विष्णुश्चिन्तयामास वीर्यवान्
evaṃ śrutvā prayatnaṃ vai kaṃsasyāriṣṭasaṃjñitam
antardhānaṃ gato viṣṇuścintayāmāsa vīryavān
- 10
सप्तेमान्देवकीगर्भान्भोजपुत्रो वधिष्यति
अष्टमे च मया गर्भे कार्यम् आधानम् आत्मनः
saptemāndevakīgarbhānbhojaputro vadhiṣyati
aṣṭame ca mayā garbhe kāryam ādhānam ātmanaḥ
- 11
तस्य चिन्तयतस्त्व् एवं पातालम् अगमन्मनः
यत्र ते गर्भशयनाः षड्गर्भा नाम दानवाः
tasya cintayatastv evaṃ pātālam agamanmanaḥ
yatra te garbhaśayanāḥ ṣaḍgarbhā nāma dānavāḥ
- 12
विक्रान्तवपुषो दीप्तास्ते ऽमृतप्राशनोपमाः
अमरप्रतिमा युद्धे पुत्रा वै कालनेमिनः
vikrāntavapuṣo dīptāste 'mṛtaprāśanopamāḥ
amarapratimā yuddhe putrā vai kālaneminaḥ
- 13
उपासांचक्रिरे दैत्याः पुरा लोकपितामहम्
तप्यमानास्तपस्तीव्रं जटामण्डलधारिणः
upāsāṃcakrire daityāḥ purā lokapitāmaham
tapyamānāstapastīvraṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇaḥ
- 14
तेषां प्रीतो ऽभवद्ब्रह्मा षड्गर्भाणां वरं ददौ
ब्रूत वो यस्य यः कामः को वरो वः प्रदीयतां
teṣāṃ prīto 'bhavadbrahmā ṣaḍgarbhāṇāṃ varaṃ dadau
brūta vo yasya yaḥ kāmaḥ ko varo vaḥ pradīyatāṃ
- 15
ते तु सर्वे समानार्था दैत्या ब्रह्माणम् अब्रुवन्
यदि नो भगवान्प्रीतः श्रूयतां नो वरो वरः
te tu sarve samānārthā daityā brahmāṇam abruvan
yadi no bhagavānprītaḥ śrūyatāṃ no varo varaḥ
- 16
अवध्याः स्याम भगवन्दैवतैः समहोरगैः
शापप्रहरणैश्चापि नियतैः परमर्षिभिः
avadhyāḥ syāma bhagavandaivataiḥ samahoragaiḥ
śāpapraharaṇaiścāpi niyataiḥ paramarṣibhiḥ
- 17
यक्षगन्धर्वपतिभिः सिद्धचारणमानवैः
मा भूद्वधो नो भगवन्ददासि यदि नो वरम्
yakṣagandharvapatibhiḥ siddhacāraṇamānavaiḥ
mā bhūdvadho no bhagavandadāsi yadi no varam
- 18
तान् उवाच ततो ब्रह्मा सुप्रीतेनान्तरात्मना
भवद्भिर्यद् इदं प्रोक्तं सर्वम् एतद्भविष्यति
tān uvāca tato brahmā suprītenāntarātmanā
bhavadbhiryad idaṃ proktaṃ sarvam etadbhaviṣyati
- 19
षड्गर्भाणां वरं दत्त्वा स्वयंभूस्त्रिदिवं गतः
ततो हिरण्यकशिपुः सरोषो वाक्यम् अब्रवीत्
ṣaḍgarbhāṇāṃ varaṃ dattvā svayaṃbhūstridivaṃ gataḥ
tato hiraṇyakaśipuḥ saroṣo vākyam abravīt
- 20
माम् उत्सृज्य वरो यस्माद्वृतो वः पद्मसंभवात्
तस्माद्वस्त्याजितः स्नेहः शत्रुभूतांस्त्यजाम्य् अहम्
mām utsṛjya varo yasmādvṛto vaḥ padmasaṃbhavāt
tasmādvastyājitaḥ snehaḥ śatrubhūtāṃstyajāmy aham
- 21
षड्गर्भा इति यो ऽयं वः शब्दः पित्राभिवर्धितः
स एव वो गर्भगतान्पिता सर्वान्वधिष्यति
ṣaḍgarbhā iti yo 'yaṃ vaḥ śabdaḥ pitrābhivardhitaḥ
sa eva vo garbhagatānpitā sarvānvadhiṣyati
- 22
षड् एव देवकीगर्भाः षड्गर्भा वै महासुराः
भविष्यन्ति ततः कंसो गर्भस्थान्वो वधिष्यति
ṣaḍ eva devakīgarbhāḥ ṣaḍgarbhā vai mahāsurāḥ
bhaviṣyanti tataḥ kaṃso garbhasthānvo vadhiṣyati
- 23
जगामाथ ततो विष्णुः पातालं यत्र ते ऽसुराः
षड्गर्भाः संयताः सन्ति जलगर्भगृहेशयाः
jagāmātha tato viṣṇuḥ pātālaṃ yatra te 'surāḥ
ṣaḍgarbhāḥ saṃyatāḥ santi jalagarbhagṛheśayāḥ
- 24
स ददर्श जले सुप्तान्षड्गर्भान्गर्भसंस्थितान्
निद्रया कालरूपिण्या सर्वान् अन्तर्हितान् इव
sa dadarśa jale suptānṣaḍgarbhāngarbhasaṃsthitān
nidrayā kālarūpiṇyā sarvān antarhitān iva
- 25
स्वप्नरूपेण तेषां वै विष्णुर्देहान् अथाविशत्
प्राणेश्वरांश्च निष्कृष्य निद्रायै प्रददौ तदा
svapnarūpeṇa teṣāṃ vai viṣṇurdehān athāviśat
prāṇeśvarāṃśca niṣkṛṣya nidrāyai pradadau tadā
- 26
तां चोवाच तदा निद्रां विष्णुः सत्यपराक्रमः
गच्छ निद्रे मयोत्सृष्टा देवकीभवनान्तिकम्
tāṃ covāca tadā nidrāṃ viṣṇuḥ satyaparākramaḥ
gaccha nidre mayotsṛṣṭā devakībhavanāntikam
- 27
इमान्प्राणेश्वरान्गृह्य षड्गर्भान्नाम देहिनः
षट्सु गर्भेषु देवक्या योजयस्व यथाक्रमम्
imānprāṇeśvarāngṛhya ṣaḍgarbhānnāma dehinaḥ
ṣaṭsu garbheṣu devakyā yojayasva yathākramam
- 28
जातेष्व् एतेषु गर्भेषु नीतेषु च यमक्षयम्
कंसस्य विफले यत्ने देवक्याः सफले श्रमे
jāteṣv eteṣu garbheṣu nīteṣu ca yamakṣayam
kaṃsasya viphale yatne devakyāḥ saphale śrame
- 29
प्रसादं ते करिष्यामि मत्प्रसादसमं भुवि
येन सर्वस्य लोकस्य देवि देवी भविष्यसि
prasādaṃ te kariṣyāmi matprasādasamaṃ bhuvi
yena sarvasya lokasya devi devī bhaviṣyasi
- 30
सप्तमो देवकीगर्भो यो ऽंशः सौम्यो ममाग्रजः
स संक्रामयितव्यस्ते सप्तमे मासि रोहिणीम्
saptamo devakīgarbho yo 'ṃśaḥ saumyo mamāgrajaḥ
sa saṃkrāmayitavyaste saptame māsi rohiṇīm

