59 shlokas
- 1
दानवानां तु पिप्रीषुः कालनेमिः स दानवः
व्यवर्धत महातेजास्तपान्ते जलदो यथा
dānavānāṃ tu piprīṣuḥ kālanemiḥ sa dānavaḥ
vyavardhata mahātejāstapānte jalado yathā
- 2
तं त्रैलोक्यान्तरगतं दृष्ट्वा ते दानवेश्वराः
उत्तस्थुर् अपरिश्रान्ताः प्राप्येवामृतम् उत्तमम्
taṃ trailokyāntaragataṃ dṛṣṭvā te dānaveśvarāḥ
uttasthur apariśrāntāḥ prāpyevāmṛtam uttamam
- 3
ते वीतभयसंत्रासा मयतारपुरोगमाः
रेजुर् आयोधनगता दानवा युद्धकाङ्क्षिणः
te vītabhayasaṃtrāsā mayatārapurogamāḥ
rejur āyodhanagatā dānavā yuddhakāṅkṣiṇaḥ
- 4
मन्त्रम् अभ्यस्यतां तेषां व्यूहं च परिधावताम्
प्रेक्षतां चाभवत्प्रीतिर्दानवं कालनेमिनम्
mantram abhyasyatāṃ teṣāṃ vyūhaṃ ca paridhāvatām
prekṣatāṃ cābhavatprītirdānavaṃ kālaneminam
- 5
ये तु तत्र मयस्यासन्मुख्या युद्धपुरःसराः
तेऽपि सर्वे भयं त्यक्त्वा हृष्टा योद्धुम् उपस्थिताः
ye tu tatra mayasyāsanmukhyā yuddhapuraḥsarāḥ
te'pi sarve bhayaṃ tyaktvā hṛṣṭā yoddhum upasthitāḥ
- 6
मयस्तारो वराहश्च हयग्रीवश्च वीर्यवान्
विप्रचित्तिसुतः श्वेतः खरलम्बाव् उभाव् अपि
mayastāro varāhaśca hayagrīvaśca vīryavān
vipracittisutaḥ śvetaḥ kharalambāv ubhāv api
- 7
अरिष्टो बलिपुत्रश्च किशोरौष्ट्रौ तथैव च
स्वर्भानुश्चामरप्रख्यो वक्त्रयोधी महासुरः
ariṣṭo baliputraśca kiśorauṣṭrau tathaiva ca
svarbhānuścāmaraprakhyo vaktrayodhī mahāsuraḥ
- 8
एते ऽस्त्रविदुषः सर्वे सर्वे तपसि संस्थिताः
दानवाः कृतिनो जग्मुः कालनेमिनम् उत्तमम्
ete 'straviduṣaḥ sarve sarve tapasi saṃsthitāḥ
dānavāḥ kṛtino jagmuḥ kālaneminam uttamam
- 9
ते गदाभिश्च गुर्वीभिश्चक्रैश्च सपरश्वधैः
कालकल्पैश्च मुसलैः क्षेपणीयैश्च मुद्गरैः
te gadābhiśca gurvībhiścakraiśca saparaśvadhaiḥ
kālakalpaiśca musalaiḥ kṣepaṇīyaiśca mudgaraiḥ
- 10
अश्मभिश्चाट्टसदृशैर्गण्डशैलैश्च दंशितैः
पट्टिसैर्भिण्डिपालैश्च परिघैश्चोत्तमायसैः
aśmabhiścāṭṭasadṛśairgaṇḍaśailaiśca daṃśitaiḥ
paṭṭisairbhiṇḍipālaiśca parighaiścottamāyasaiḥ
- 11
घातनीभिश्च गुर्वीभिः शतघ्नीभिस्तथैव च
युगैर्यन्त्रैश्च निर्मुक्तैर् अर्गलैश्चाग्रताडितैः
ghātanībhiśca gurvībhiḥ śataghnībhistathaiva ca
yugairyantraiśca nirmuktair argalaiścāgratāḍitaiḥ
- 12
दोर्भिश्चायतपीनाभिः प्रासैः पाशैश्च मुद्गरैः
सर्पैर्लेलिह्यमानैश्च विसर्पद्भिश्च सायकैः
dorbhiścāyatapīnābhiḥ prāsaiḥ pāśaiśca mudgaraiḥ
sarpairlelihyamānaiśca visarpadbhiśca sāyakaiḥ
- 13
वज्रैः प्रहरणीयैश्च दीप्यद्भिश्चापि तोमरैः
विकोशैश्चासिभिस्तीक्ष्णैः शूलैश्च शितनिर्मलैः
vajraiḥ praharaṇīyaiśca dīpyadbhiścāpi tomaraiḥ
vikośaiścāsibhistīkṣṇaiḥ śūlaiśca śitanirmalaiḥ
- 14
ते वै संदीप्तमनसः प्रगृहीतोत्तमायुधाः
कालनेमिं पुरस्कृत्य तस्थुः संग्राममूर्धनि
te vai saṃdīptamanasaḥ pragṛhītottamāyudhāḥ
kālanemiṃ puraskṛtya tasthuḥ saṃgrāmamūrdhani
- 15
सा दीप्तशस्त्रप्रवरा दैत्यानां शुशुभे चमूः
द्यौर्निमीलितनक्षत्रा घननीलाम्बुदागमे
sā dīptaśastrapravarā daityānāṃ śuśubhe camūḥ
dyaurnimīlitanakṣatrā ghananīlāmbudāgame
- 16
देवतानाम् अपि चमूर्मुमुदे शक्रपालिता
दीप्ता शीतोष्णतेजोभ्यां चन्द्रभास्करतेजसा
devatānām api camūrmumude śakrapālitā
dīptā śītoṣṇatejobhyāṃ candrabhāskaratejasā
- 17
वायुवेगवती सौम्या तारागणपताकिनी
तोयदाविद्धवसना ग्रहनक्षत्रहासिनी
vāyuvegavatī saumyā tārāgaṇapatākinī
toyadāviddhavasanā grahanakṣatrahāsinī
- 18
यमेन्द्रवरुणैर्गुप्ता धनदेन च धीमता
संप्रदीप्ताग्निपवना नारायणपरायणा
yamendravaruṇairguptā dhanadena ca dhīmatā
saṃpradīptāgnipavanā nārāyaṇaparāyaṇā
- 19
सा समुद्रौघसदृशी दिव्या देवमहाचमूः
रराजास्त्रवती भीमा यक्षगन्धर्वशालिनी
sā samudraughasadṛśī divyā devamahācamūḥ
rarājāstravatī bhīmā yakṣagandharvaśālinī
- 20
तयोश्चम्वोस्तदानीं तु बभूव स समागमः
द्यावापृथिव्योः संयोगो यथा स्याद्युगपर्यये
tayoścamvostadānīṃ tu babhūva sa samāgamaḥ
dyāvāpṛthivyoḥ saṃyogo yathā syādyugaparyaye
- 21
तद्युद्धम् अभवद्घोरं देवदानवसंकुलम्
क्षमापराक्रममयं दर्पस्य विनयस्य च
tadyuddham abhavadghoraṃ devadānavasaṃkulam
kṣamāparākramamayaṃ darpasya vinayasya ca
- 22
निश्चक्रमुर्बलाभ्यां तु ताभ्यां भीमाः सुरासुराः
पूर्वापराभ्यां संरब्धाः सागराभ्याम् इवाम्बुदाः
niścakramurbalābhyāṃ tu tābhyāṃ bhīmāḥ surāsurāḥ
pūrvāparābhyāṃ saṃrabdhāḥ sāgarābhyām ivāmbudāḥ
- 23
ताभ्यां बलाभ्यां संहृष्टाश्चेरुस्ते देवदानवाः
वनाभ्यां पार्वतीयाभ्यां पुष्पिताभ्यां यथा गजाः
tābhyāṃ balābhyāṃ saṃhṛṣṭāśceruste devadānavāḥ
vanābhyāṃ pārvatīyābhyāṃ puṣpitābhyāṃ yathā gajāḥ
- 24
समाजघ्नुस्ततो भेरीः शङ्खान्दध्मुश्च नैकशः
स द्यां दिवं भुवं चैव दिशश्च समपूरयत्
samājaghnustato bherīḥ śaṅkhāndadhmuśca naikaśaḥ
sa dyāṃ divaṃ bhuvaṃ caiva diśaśca samapūrayat
- 25
ज्याघाततलनिर्घोषो धनुषां कूजितानि च
दुन्दुभीनां च निनदा दैत्यम् अन्तर्दधुः स्वनम्
jyāghātatalanirghoṣo dhanuṣāṃ kūjitāni ca
dundubhīnāṃ ca ninadā daityam antardadhuḥ svanam
- 26
ते ऽन्योन्यम् अभिसंपेतुः पातयन्तः परस्परम्
बभञ्जुर्बाहुभिर्बाहून्द्वंद्वम् अन्ये युयुत्सवः
te 'nyonyam abhisaṃpetuḥ pātayantaḥ parasparam
babhañjurbāhubhirbāhūndvaṃdvam anye yuyutsavaḥ
- 27
देवतास्त्व् अशनीर्घोराः परिघांश्चोत्तमायसान्
ससर्जुर् आजौ निस्त्रिंशान्गदा गुर्वीश्च दानवाः
devatāstv aśanīrghorāḥ parighāṃścottamāyasān
sasarjur ājau nistriṃśāngadā gurvīśca dānavāḥ
- 28
गदानिपातैर्भग्नाङ्गा बाणैश्च शकलीकृताः
परिपेतुर्भृशं केचिन्न्युब्जाः केचिच्च जज्ञिरे
gadānipātairbhagnāṅgā bāṇaiśca śakalīkṛtāḥ
paripeturbhṛśaṃ kecinnyubjāḥ kecicca jajñire
- 29
ततो रथैः सतुरगैर्विमानैश्चाशुगामिभिः
समीयुस्ते सुसंरब्धा रोषाद् अन्योन्यम् आहवे
tato rathaiḥ saturagairvimānaiścāśugāmibhiḥ
samīyuste susaṃrabdhā roṣād anyonyam āhave
- 30
संवर्तमानाः समरे विवर्तन्तस्तथापरे
रथा रथैर्निरुध्यन्ते पदाताश्च पदातिभिः
saṃvartamānāḥ samare vivartantastathāpare
rathā rathairnirudhyante padātāśca padātibhiḥ

