35 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
दामोदरवचः श्रुत्वा हृष्टास्ते गोषु जीविनः
तद्वागमृतम् आख्यातं प्रत्यूचुर् अविशङ्कया
vaiśaṃpāyana uvāca
dāmodaravacaḥ śrutvā hṛṣṭāste goṣu jīvinaḥ
tadvāgamṛtam ākhyātaṃ pratyūcur aviśaṅkayā
- 2
तवैषा बाल महती गोपानां हर्षवर्धिनी
प्रीणयत्य् एव नः सर्वान्बुद्धिर्वृद्धिकरी नृणाम्
tavaiṣā bāla mahatī gopānāṃ harṣavardhinī
prīṇayaty eva naḥ sarvānbuddhirvṛddhikarī nṛṇām
- 3
त्वं गतिस्त्वं रतिश्चैव त्वं वेत्ता त्वं परायणम्
भयेष्व् अभयदस्त्वं नस्त्वं चैव सुहृदां सुहृत्
tvaṃ gatistvaṃ ratiścaiva tvaṃ vettā tvaṃ parāyaṇam
bhayeṣv abhayadastvaṃ nastvaṃ caiva suhṛdāṃ suhṛt
- 4
त्वत्कृते कृष्ण घोषो ऽयं क्षेमो मुदितगोकुलः
कृत्स्नो वसति शान्तारिर्यथा स्वर्गगतस्तथा
tvatkṛte kṛṣṇa ghoṣo 'yaṃ kṣemo muditagokulaḥ
kṛtsno vasati śāntāriryathā svargagatastathā
- 5
जन्मप्रभृति दिव्यैस्तैर्विक्रान्तैर्भुवि दुष्करैः
बोद्धव्याच्चाभिमानाच्च विस्मितानि मनांसि नः
janmaprabhṛti divyaistairvikrāntairbhuvi duṣkaraiḥ
boddhavyāccābhimānācca vismitāni manāṃsi naḥ
- 6
बलेन च परार्ध्येन यशसा विक्रमेण च
उत्तमस्त्वं च मर्त्येषु देवेष्व् इव पुरंदरः
balena ca parārdhyena yaśasā vikrameṇa ca
uttamastvaṃ ca martyeṣu deveṣv iva puraṃdaraḥ
- 7
कान्त्या लक्ष्म्या प्रसादेन वदनेन स्मितेन च
उत्तमस्त्वं च मर्त्येषु देवेष्व् इव निशाकरः
kāntyā lakṣmyā prasādena vadanena smitena ca
uttamastvaṃ ca martyeṣu deveṣv iva niśākaraḥ
- 8
वेषेण वपुषा चैव बाल्येन चरितेन च
स्यात्ते शक्तिधरस्तुल्यो न तु कश्चन मानुषः
veṣeṇa vapuṣā caiva bālyena caritena ca
syātte śaktidharastulyo na tu kaścana mānuṣaḥ
- 9
यत्त्वयाभिहितं वाक्यं गिरियज्ञं प्रति प्रभो
कस्तल्लङ्घयितुं शक्तो वेलाम् इव महोदधेः
yattvayābhihitaṃ vākyaṃ giriyajñaṃ prati prabho
kastallaṅghayituṃ śakto velām iva mahodadheḥ
- 10
स्थितः शक्रमहस्तात श्रीमान्गिरिमहस्त्व् अयम्
त्वत्प्रणीतो ऽद्य गोपानां गवां हेतोः प्रवर्तताम्
sthitaḥ śakramahastāta śrīmāngirimahastv ayam
tvatpraṇīto 'dya gopānāṃ gavāṃ hetoḥ pravartatām
- 11
भोजनान्य् उपकल्प्यन्तां पयसः पेशलानि च
कुम्भाश्च विनिवेश्यन्ताम् उदपानेषु शोभनाः
लेह्यस्य पायसस्यार्थे द्रोण्यश्च विपुलायताः
bhojanāny upakalpyantāṃ payasaḥ peśalāni ca
kumbhāśca viniveśyantām udapāneṣu śobhanāḥ
lehyasya pāyasasyārthe droṇyaśca vipulāyatāḥ
- 12
भक्ष्यं भोज्यं च पेयं च तत्सर्वम् उपनीयताम्
भाजनानि च मांसस्य न्यस्यन्ताम् ओदनस्य च
त्रिरात्रं चैव संदोहः सर्वघोषस्य गृह्यताम्
bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca peyaṃ ca tatsarvam upanīyatām
bhājanāni ca māṃsasya nyasyantām odanasya ca
trirātraṃ caiva saṃdohaḥ sarvaghoṣasya gṛhyatām
- 13
विशस्यन्तां च पशवो भोज्या ये महिषादयः
प्रवर्ततां च यज्ञो ऽयं सर्वगोपसुसंकुलः
viśasyantāṃ ca paśavo bhojyā ye mahiṣādayaḥ
pravartatāṃ ca yajño 'yaṃ sarvagopasusaṃkulaḥ
- 14
आनन्दजननो घोषो महान्मुदितगोकुलः
तूर्यप्रणादघोषैश्च वृषभाणां च गर्जितैः
ānandajanano ghoṣo mahānmuditagokulaḥ
tūryapraṇādaghoṣaiśca vṛṣabhāṇāṃ ca garjitaiḥ
- 15
हम्भारवैश्च वत्सानां गोपानां हर्षवर्धनः
दधिह्रदो घृतावर्तः पयःकुल्यासमाकुलः
hambhāravaiśca vatsānāṃ gopānāṃ harṣavardhanaḥ
dadhihrado ghṛtāvartaḥ payaḥkulyāsamākulaḥ
- 16
मांसराशिप्रकॢप्ताढ्यः प्रकाशौदनपर्वतः
सम्प्रावर्तत यज्ञः स गिरेर्गोभिः समाकुलः
तुष्टगोपजनाकीर्णो गोपनारीमनोहरः
māṃsarāśiprakḷptāḍhyaḥ prakāśaudanaparvataḥ
samprāvartata yajñaḥ sa girergobhiḥ samākulaḥ
tuṣṭagopajanākīrṇo gopanārīmanoharaḥ
- 17
अथाधिश्रितपर्यन्ते पर्याप्ते यज्ञसंविधौ
यज्ञं गिरेस्तिथौ सौम्ये चक्रुर्गोपा द्विजैः सह
athādhiśritaparyante paryāpte yajñasaṃvidhau
yajñaṃ girestithau saumye cakrurgopā dvijaiḥ saha
- 18
यजनान्ते तद् अन्नं तु तत्पयो दधि चोत्तमम्
मांसं च मायया कृष्णो गिरिर्भूत्वा समश्नुते
yajanānte tad annaṃ tu tatpayo dadhi cottamam
māṃsaṃ ca māyayā kṛṣṇo girirbhūtvā samaśnute
- 19
तर्पिताश्चापि विप्राग्र्यास्तुष्टाः सम्पूर्णभोजनाः
उत्तस्थुः प्रीतमनसः स्वस्ति वाच्य यथासुखम्
tarpitāścāpi viprāgryāstuṣṭāḥ sampūrṇabhojanāḥ
uttasthuḥ prītamanasaḥ svasti vācya yathāsukham
- 20
भुक्त्वा चावभृथे कृष्णः पयः पीत्वा च कामतः
संतृप्तो ऽस्मीति दिव्येन रूपेण प्रजहास वै
bhuktvā cāvabhṛthe kṛṣṇaḥ payaḥ pītvā ca kāmataḥ
saṃtṛpto 'smīti divyena rūpeṇa prajahāsa vai
- 21
तं गोपाः पर्वताकारं दिव्यस्रगनुलेपनम्
गिरिमूर्ध्नि स्थितं दृष्ट्वा कृष्णं जग्मुः प्रधानतः
taṃ gopāḥ parvatākāraṃ divyasraganulepanam
girimūrdhni sthitaṃ dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ jagmuḥ pradhānataḥ
- 22
भगवान् अपि तेनैव रूपेणाच्छादितः प्रभुः
सह तैः प्रणतो गोपैर्ववन्दात्मानम् आत्मना
bhagavān api tenaiva rūpeṇācchāditaḥ prabhuḥ
saha taiḥ praṇato gopairvavandātmānam ātmanā
- 23
तम् ऊचुर्विस्मिता गोपा देवं गिरिवरे स्थितम्
भगवंस्त्वद्वशे युक्ता दासाः किं कुर्म किंकराः
tam ūcurvismitā gopā devaṃ girivare sthitam
bhagavaṃstvadvaśe yuktā dāsāḥ kiṃ kurma kiṃkarāḥ
- 24
स उवाच ततो गोपान्गिरिः सुप्रभया गिरा
अद्यप्रभृति याज्यो ऽहं गोषु यद्य् अस्ति वो दया
sa uvāca tato gopāngiriḥ suprabhayā girā
adyaprabhṛti yājyo 'haṃ goṣu yady asti vo dayā
- 25
अहं वः प्रथमो देवः सर्वकामकरः शिवः
मम प्रभावाच्च गवाम् अयुतान्य् एव भोक्ष्यथ
ahaṃ vaḥ prathamo devaḥ sarvakāmakaraḥ śivaḥ
mama prabhāvācca gavām ayutāny eva bhokṣyatha
- 26
शिवश्च वो भविष्यामि मद्भक्तानां वने वने
रंस्ये च सह युष्माभिर्यथा दिविगतस्तथा
śivaśca vo bhaviṣyāmi madbhaktānāṃ vane vane
raṃsye ca saha yuṣmābhiryathā divigatastathā
- 27
ये चेमे प्रथिता गोपा नन्दगोपादयः स्थिताः
एषां प्रीतः प्रयच्छामि गोपानां विपुलं धनम्
ye ceme prathitā gopā nandagopādayaḥ sthitāḥ
eṣāṃ prītaḥ prayacchāmi gopānāṃ vipulaṃ dhanam
- 28
पर्याप्नुवन्तु मां क्षिप्रं गावो वत्ससमाकुलाः
एवं मम परा प्रीतिर्भविष्यति न संशयः
paryāpnuvantu māṃ kṣipraṃ gāvo vatsasamākulāḥ
evaṃ mama parā prītirbhaviṣyati na saṃśayaḥ
- 29
ततो नीराजनार्थं वै वृन्दशो गोकुलानि च
परिवव्रुर्गिरिवरं सवृषाणि सहस्रशः
tato nīrājanārthaṃ vai vṛndaśo gokulāni ca
parivavrurgirivaraṃ savṛṣāṇi sahasraśaḥ
- 30
ता गावः प्रस्नुता वत्सैः सापीडस्तबकाङ्गदाः
सस्रगापीडशृङ्गाग्राः शतशो ऽथ सहस्रशः
tā gāvaḥ prasnutā vatsaiḥ sāpīḍastabakāṅgadāḥ
sasragāpīḍaśṛṅgāgrāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ

