17 shlokas
- 1
संजय उवाच
बृहतीं धार्तराष्ट्राणां दृष्ट्वा सेनां समुद्यताम्
विषादम् अगमद्राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
saṃjaya uvāca
bṛhatīṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ dṛṣṭvā senāṃ samudyatām
viṣādam agamadrājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
- 2
व्यूहं भीष्मेण चाभेद्यं कल्पितं प्रेक्ष्य पाण्डवः
अभेद्यम् इव सम्प्रेक्ष्य विषण्णो ऽर्जुनम् अब्रवीत्
vyūhaṃ bhīṣmeṇa cābhedyaṃ kalpitaṃ prekṣya pāṇḍavaḥ
abhedyam iva samprekṣya viṣaṇṇo 'rjunam abravīt
- 3
धनंजय कथं शक्यम् अस्माभिर्योद्धुम् आहवे
धार्तराष्ट्रैर्महाबाहो येषां योद्धा पितामहः
dhanaṃjaya kathaṃ śakyam asmābhiryoddhum āhave
dhārtarāṣṭrairmahābāho yeṣāṃ yoddhā pitāmahaḥ
- 4
अक्षोभ्यो ऽयम् अभेद्यश्च भीष्मेणामित्रकर्शिना
कल्पितः शास्त्रदृष्टेन विधिना भूरितेजसा
akṣobhyo 'yam abhedyaśca bhīṣmeṇāmitrakarśinā
kalpitaḥ śāstradṛṣṭena vidhinā bhūritejasā
- 5
ते वयं संशयं प्राप्ताः ससैन्याः शत्रुकर्शन
कथम् अस्मान्महाव्यूहाद् उद्यानं नो भविष्यति
te vayaṃ saṃśayaṃ prāptāḥ sasainyāḥ śatrukarśana
katham asmānmahāvyūhād udyānaṃ no bhaviṣyati
- 6
अथार्जुनो ऽब्रवीत्पार्थं युधिष्ठिरम् अमित्रहा
विषण्णम् अभिसम्प्रेक्ष्य तव राजन्न् अनीकिनीम्
athārjuno 'bravītpārthaṃ yudhiṣṭhiram amitrahā
viṣaṇṇam abhisamprekṣya tava rājann anīkinīm
- 7
प्रज्ञयाभ्यधिकाञ्शूरान्गुणयुक्तान्बहून् अपि
जयन्त्यल्पतरा येन तन्निबोध विशां पते
prajñayābhyadhikāñśūrānguṇayuktānbahūn api
jayantyalpatarā yena tannibodha viśāṃ pate
- 8
तत्तु ते कारणं राजन्प्रवक्ष्याम्यनसूयवे
नारदस्तम् ऋषिर्वेद भीष्मद्रोणौ च पाण्डव
tattu te kāraṇaṃ rājanpravakṣyāmyanasūyave
nāradastam ṛṣirveda bhīṣmadroṇau ca pāṇḍava
- 9
एतम् एवार्थम् आश्रित्य युद्धे देवासुरे ऽब्रवीत्
पितामहः किल पुरा महेन्द्रादीन्दिवौकसः
etam evārtham āśritya yuddhe devāsure 'bravīt
pitāmahaḥ kila purā mahendrādīndivaukasaḥ
- 10
न तथा बलवीर्याभ्यां विजयन्ते जिगीषवः
यथा सत्यानृशंस्याभ्यां धर्मेणैवोद्यमेन च
na tathā balavīryābhyāṃ vijayante jigīṣavaḥ
yathā satyānṛśaṃsyābhyāṃ dharmeṇaivodyamena ca
- 11
त्यक्त्वाधर्मं च लोभं च मोहं चोद्यमम् आस्थिताः
युध्यध्वम् अनहंकारा यतो धर्मस्ततो जयः
tyaktvādharmaṃ ca lobhaṃ ca mohaṃ codyamam āsthitāḥ
yudhyadhvam anahaṃkārā yato dharmastato jayaḥ
- 12
एवं राजन्विजानीहि ध्रुवो ऽस्माकं रणे जयः
यथा मे नारदः प्राह यतः कृष्णस्ततो जयः
evaṃ rājanvijānīhi dhruvo 'smākaṃ raṇe jayaḥ
yathā me nāradaḥ prāha yataḥ kṛṣṇastato jayaḥ
- 13
गुणभूतो जयः कृष्णे पृष्ठतो ऽन्वेति माधवम्
अन्यथा विजयश्चास्य संनतिश्चापरो गुणः
guṇabhūto jayaḥ kṛṣṇe pṛṣṭhato 'nveti mādhavam
anyathā vijayaścāsya saṃnatiścāparo guṇaḥ
- 14
अनन्ततेजा गोविन्दः शत्रुपूगेषु निर्व्यथः
पुरुषः सनातनतमो यतः कृष्णस्ततो जयः
anantatejā govindaḥ śatrupūgeṣu nirvyathaḥ
puruṣaḥ sanātanatamo yataḥ kṛṣṇastato jayaḥ
- 15
पुरा ह्येष हरिर्भूत्वा वैकुण्ठो ऽकुण्ठसायकः
सुरासुरान् अवस्फूर्जन्न् अब्रवीत्के जयन्त्विति
purā hyeṣa harirbhūtvā vaikuṇṭho 'kuṇṭhasāyakaḥ
surāsurān avasphūrjann abravītke jayantviti
- 16
अनु कृष्णं जयेमेति यैर् उक्तं तत्र तैर्जितम्
तत्प्रसादाद्धि त्रैलोक्यं प्राप्तं शक्रादिभिः सुरैः
anu kṛṣṇaṃ jayemeti yair uktaṃ tatra tairjitam
tatprasādāddhi trailokyaṃ prāptaṃ śakrādibhiḥ suraiḥ
- 17
तस्य ते न व्यथां कांचिद् इह पश्यामि भारत
यस्य ते जयम् आशास्ते विश्वभुक्त्रिदशेश्वरः
tasya te na vyathāṃ kāṃcid iha paśyāmi bhārata
yasya te jayam āśāste viśvabhuktridaśeśvaraḥ

