30 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततः पूर्वापरे संध्ये समीक्ष्य भगवान् ऋषिः
सर्ववेदविदां श्रेष्ठो व्यासः सत्यवतीसुतः
vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ pūrvāpare saṃdhye samīkṣya bhagavān ṛṣiḥ
sarvavedavidāṃ śreṣṭho vyāsaḥ satyavatīsutaḥ
- 2
भविष्यति रणे घोरे भरतानां पितामहः
प्रत्यक्षदर्शी भगवान्भूतभव्यभविष्यवित्
bhaviṣyati raṇe ghore bharatānāṃ pitāmahaḥ
pratyakṣadarśī bhagavānbhūtabhavyabhaviṣyavit
- 3
वैचित्रवीर्यं राजानं स रहस्यं ब्रवीद् इदम्
शोचन्तम् आर्तं ध्यायन्तं पुत्राणाम् अनयं तदा
vaicitravīryaṃ rājānaṃ sa rahasyaṃ bravīd idam
śocantam ārtaṃ dhyāyantaṃ putrāṇām anayaṃ tadā
- 4
व्यास उवाच
राजन्परीतकालास्ते पुत्राश्चान्ये च भूमिपाः
ते हनिष्यन्ति संग्रामे समासाद्येतरेतरम्
vyāsa uvāca
rājanparītakālāste putrāścānye ca bhūmipāḥ
te haniṣyanti saṃgrāme samāsādyetaretaram
- 5
तेषु कालपरीतेषु विनश्यत्सु च भारत
कालपर्यायम् आज्ञाय मा स्म शोके मनः कृथाः
teṣu kālaparīteṣu vinaśyatsu ca bhārata
kālaparyāyam ājñāya mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ
- 6
यदि त्विच्छसि संग्रामे द्रष्टुम् एनं विशां पते
चक्षुर्ददानि ते हन्त युद्धम् एतन्निशामय
yadi tvicchasi saṃgrāme draṣṭum enaṃ viśāṃ pate
cakṣurdadāni te hanta yuddham etanniśāmaya
- 7
धृतराष्ट्र उवाच
न रोचये ज्ञातिवधं द्रष्टुं ब्रह्मर्षिसत्तम
युद्धम् एतत्त्वशेषेण शृणुयां तव तेजसा
dhṛtarāṣṭra uvāca
na rocaye jñātivadhaṃ draṣṭuṃ brahmarṣisattama
yuddham etattvaśeṣeṇa śṛṇuyāṃ tava tejasā
- 8
वैशंपायन उवाच
तस्मिन्न् अनिच्छति द्रष्टुं संग्रामं श्रोतुम् इच्छति
वराणाम् ईश्वरो दाता संजयाय वरं ददौ
vaiśaṃpāyana uvāca
tasminn anicchati draṣṭuṃ saṃgrāmaṃ śrotum icchati
varāṇām īśvaro dātā saṃjayāya varaṃ dadau
- 9
व्यास उवाच
एष ते संजयो राजन्युद्धम् एतद्वदिष्यति
एतस्य सर्वं संग्रामे नपरोक्षं भविष्यति
vyāsa uvāca
eṣa te saṃjayo rājanyuddham etadvadiṣyati
etasya sarvaṃ saṃgrāme naparokṣaṃ bhaviṣyati
- 10
चक्षुषा संजयो राजन्दिव्येनैष समन्वितः
कथयिष्यति ते युद्धं सर्वज्ञश्च भविष्यति
cakṣuṣā saṃjayo rājandivyenaiṣa samanvitaḥ
kathayiṣyati te yuddhaṃ sarvajñaśca bhaviṣyati
- 11
प्रकाशं वा रहस्यं वा रात्रौ वा यदि वा दिवा
मनसा चिन्तितम् अपि सर्वं वेत्स्यति संजयः
prakāśaṃ vā rahasyaṃ vā rātrau vā yadi vā divā
manasā cintitam api sarvaṃ vetsyati saṃjayaḥ
- 12
नैनं शस्त्राणि भेत्स्यन्ति नैनं बाधिष्यते श्रमः
गावल्गणिर् अयं जीवन्युद्धाद् अस्माद्विमोक्ष्यते
nainaṃ śastrāṇi bhetsyanti nainaṃ bādhiṣyate śramaḥ
gāvalgaṇir ayaṃ jīvanyuddhād asmādvimokṣyate
- 13
अहं च कीर्तिम् एतेषां कुरूणां भरतर्षभ
पाण्डवानां च सर्वेषां प्रथयिष्यामि मा शुचः
ahaṃ ca kīrtim eteṣāṃ kurūṇāṃ bharatarṣabha
pāṇḍavānāṃ ca sarveṣāṃ prathayiṣyāmi mā śucaḥ
- 14
दिष्टम् एतत्पुरा चैव नात्र शोचितुम् अर्हसि
न चैव शक्यं संयन्तुं यतो धर्मस्ततो जयः
diṣṭam etatpurā caiva nātra śocitum arhasi
na caiva śakyaṃ saṃyantuṃ yato dharmastato jayaḥ
- 15
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्त्वा स भगवान्कुरूणां प्रपितामहः
पुनर् एव महाबाहुं धृतराष्ट्रम् उवाच ह
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktvā sa bhagavānkurūṇāṃ prapitāmahaḥ
punar eva mahābāhuṃ dhṛtarāṣṭram uvāca ha
- 16
इह युद्धे महाराज भविष्यति महान्क्षयः
यथेमानि निमित्तानि भयायाद्योपलक्षये
iha yuddhe mahārāja bhaviṣyati mahānkṣayaḥ
yathemāni nimittāni bhayāyādyopalakṣaye
- 17
श्येना गृध्राश्च काकाश्च कङ्काश्च सहिता बलैः
संपतन्ति वनान्तेषु समवायांश्च कुर्वते
śyenā gṛdhrāśca kākāśca kaṅkāśca sahitā balaiḥ
saṃpatanti vanānteṣu samavāyāṃśca kurvate
- 18
अत्युग्रं च प्रपश्यन्ति युद्धम् आनन्दिनो द्विजाः
क्रव्यादा भक्षयिष्यन्ति मांसानि गजवाजिनाम्
atyugraṃ ca prapaśyanti yuddham ānandino dvijāḥ
kravyādā bhakṣayiṣyanti māṃsāni gajavājinām
- 19
खटाखटेति वाशन्तो भैरवं भयवेदिनः
कह्वाः प्रयान्ति मध्येन दक्षिणाम् अभितो दिशम्
khaṭākhaṭeti vāśanto bhairavaṃ bhayavedinaḥ
kahvāḥ prayānti madhyena dakṣiṇām abhito diśam
- 20
उभे पूर्वापरे संध्ये नित्यं पश्यामि भारत
उदयास्तमने सूर्यं कबन्धैः परिवारितम्
ubhe pūrvāpare saṃdhye nityaṃ paśyāmi bhārata
udayāstamane sūryaṃ kabandhaiḥ parivāritam
- 21
श्वेतलोहितपर्यन्ताः कृष्णग्रीवाः सविद्युतः
त्रिवर्णाः परिघाः संधौ भानुम् आवारयन्त्युत
śvetalohitaparyantāḥ kṛṣṇagrīvāḥ savidyutaḥ
trivarṇāḥ parighāḥ saṃdhau bhānum āvārayantyuta
- 22
ज्वलितार्केन्दुनक्षत्रं निर्विशेषदिनक्षपम्
अहोरात्रं मया दृष्टं तत्क्षयाय भविष्यति
jvalitārkendunakṣatraṃ nirviśeṣadinakṣapam
ahorātraṃ mayā dṛṣṭaṃ tatkṣayāya bhaviṣyati
- 23
अलक्ष्यः प्रभया हीनः पौर्णमासीं च कार्त्तिकीम्
चन्द्रो ऽभूद् अग्निवर्णश्च समवर्णे नभस्तले
alakṣyaḥ prabhayā hīnaḥ paurṇamāsīṃ ca kārttikīm
candro 'bhūd agnivarṇaśca samavarṇe nabhastale
- 24
स्वप्स्यन्ति निहता वीरा भूमिम् आवृत्य पार्थिवाः
राजानो राजपुत्राश्च शूराः परिघबाहवः
svapsyanti nihatā vīrā bhūmim āvṛtya pārthivāḥ
rājāno rājaputrāśca śūrāḥ parighabāhavaḥ
- 25
अन्तरिक्षे वराहस्य वृषदंशस्य चोभयोः
प्रणादं युध्यतो रात्रौ रौद्रं नित्यं प्रलक्षये
antarikṣe varāhasya vṛṣadaṃśasya cobhayoḥ
praṇādaṃ yudhyato rātrau raudraṃ nityaṃ pralakṣaye
- 26
देवताप्रतिमाश्चापि कम्पन्ति च हसन्ति च
वमन्ति रुधिरं चास्यैः स्विद्यन्ति प्रपतन्ति च
devatāpratimāścāpi kampanti ca hasanti ca
vamanti rudhiraṃ cāsyaiḥ svidyanti prapatanti ca
- 27
अनाहता दुन्दुभयः प्रणदन्ति विशां पते
अयुक्ताश्च प्रवर्तन्ते क्षत्रियाणां महारथाः
anāhatā dundubhayaḥ praṇadanti viśāṃ pate
ayuktāśca pravartante kṣatriyāṇāṃ mahārathāḥ
- 28
कोकिलाः शतपत्राश्च चाषा भासाः शुकास्तथा
सारसाश्च मयूराश्च वाचो मुञ्चन्ति दारुणाः
kokilāḥ śatapatrāśca cāṣā bhāsāḥ śukāstathā
sārasāśca mayūrāśca vāco muñcanti dāruṇāḥ
- 29
गृहीतशस्त्राभरणा वर्मिणो वाजिपृष्ठगाः
अरुणोदयेषु दृश्यन्ते शतशः शलभव्रजाः
gṛhītaśastrābharaṇā varmiṇo vājipṛṣṭhagāḥ
aruṇodayeṣu dṛśyante śataśaḥ śalabhavrajāḥ
- 30
उभे संध्ये प्रकाशेते दिशां दाहसमन्विते
ubhe saṃdhye prakāśete diśāṃ dāhasamanvite

