14 shlokas
- 1
धृतराष्ट्र उवाच
भारतस्यास्य वर्षस्य तथा हैमवतस्य च
प्रमाणम् आयुषः सूत फलं चापि शुभाशुभम्
dhṛtarāṣṭra uvāca
bhāratasyāsya varṣasya tathā haimavatasya ca
pramāṇam āyuṣaḥ sūta phalaṃ cāpi śubhāśubham
- 2
अनागतम् अतिक्रान्तं वर्तमानं च संजय
आचक्ष्व मे विस्तरेण हरिवर्षं तथैव च
anāgatam atikrāntaṃ vartamānaṃ ca saṃjaya
ācakṣva me vistareṇa harivarṣaṃ tathaiva ca
- 3
संजय उवाच
चत्वारि भारते वर्षे युगानि भरतर्षभ
कृतं त्रेता द्वापरं च पुष्यं च कुरुवर्धन
saṃjaya uvāca
catvāri bhārate varṣe yugāni bharatarṣabha
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca puṣyaṃ ca kuruvardhana
- 4
पूर्वं कृतयुगं नाम ततस्त्रेतायुगं विभो
संक्षेपाद्द्वापरस्याथ ततः पुष्यं प्रवर्तते
pūrvaṃ kṛtayugaṃ nāma tatastretāyugaṃ vibho
saṃkṣepāddvāparasyātha tataḥ puṣyaṃ pravartate
- 5
चत्वारि च सहस्राणि वर्षाणां कुरुसत्तम
आयुःसंख्या कृतयुगे संख्याता राजसत्तम
catvāri ca sahasrāṇi varṣāṇāṃ kurusattama
āyuḥsaṃkhyā kṛtayuge saṃkhyātā rājasattama
- 6
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायां मनुजाधिप
द्विसहस्रं द्वापरे तु शते तिष्ठति संप्रति
tathā trīṇi sahasrāṇi tretāyāṃ manujādhipa
dvisahasraṃ dvāpare tu śate tiṣṭhati saṃprati
- 7
न प्रमाणस्थितिर्ह्यस्ति पुष्ये ऽस्मिन्भरतर्षभ
गर्भस्थाश्च म्रियन्ते ऽत्र तथा जाता म्रियन्ति च
na pramāṇasthitirhyasti puṣye 'sminbharatarṣabha
garbhasthāśca mriyante 'tra tathā jātā mriyanti ca
- 8
महाबला महासत्त्वाः प्रजागुणसमन्विताः
अजायन्त कृते राजन्मुनयः सुतपोधनाः
mahābalā mahāsattvāḥ prajāguṇasamanvitāḥ
ajāyanta kṛte rājanmunayaḥ sutapodhanāḥ
- 9
महोत्साहा महात्मानो धार्मिकाः सत्यवादिनः
जाताः कृतयुगे राजन्धनिनः प्रियदर्शनाः
mahotsāhā mahātmāno dhārmikāḥ satyavādinaḥ
jātāḥ kṛtayuge rājandhaninaḥ priyadarśanāḥ
- 10
आयुष्मन्तो महावीरा धनुर्धरवरा युधि
जायन्ते क्षत्रियाः शूरास्त्रेतायां चक्रवर्तिनः
āyuṣmanto mahāvīrā dhanurdharavarā yudhi
jāyante kṣatriyāḥ śūrāstretāyāṃ cakravartinaḥ
- 11
सर्ववर्णा महाराज जायन्ते द्वापरे सति
महोत्साहा महावीर्याः परस्परवधैषिणः
sarvavarṇā mahārāja jāyante dvāpare sati
mahotsāhā mahāvīryāḥ parasparavadhaiṣiṇaḥ
- 12
तेजसाल्पेन संयुक्ताः क्रोधनाः पुरुषा नृप
लुब्धाश्चानृतकाश्चैव पुष्ये जायन्ति भारत
tejasālpena saṃyuktāḥ krodhanāḥ puruṣā nṛpa
lubdhāścānṛtakāścaiva puṣye jāyanti bhārata
- 13
ईर्ष्या मानस्तथा क्रोधो मायासूया तथैव च
पुष्ये भवन्ति मर्त्यानां रागो लोभश्च भारत
īrṣyā mānastathā krodho māyāsūyā tathaiva ca
puṣye bhavanti martyānāṃ rāgo lobhaśca bhārata
- 14
संक्षेपो वर्तते राजन्द्वापरे ऽस्मिन्नराधिप
गुणोत्तरं हैमवतं हरिवर्षं ततः परम्
saṃkṣepo vartate rājandvāpare 'sminnarādhipa
guṇottaraṃ haimavataṃ harivarṣaṃ tataḥ param

