26 shlokas
- 1
ततः प्रवृत्तं सुक्रूरं रामरावणयोस्तदा
सुमहद्द्वैरथं युद्धं सर्वलोकभयावहम्
tataḥ pravṛttaṃ sukrūraṃ rāmarāvaṇayostadā
sumahaddvairathaṃ yuddhaṃ sarvalokabhayāvaham
- 2
ततो राक्षससैन्यं च हरीणां च महद्बलम्
प्रगृहीतप्रहरणं निश्चेष्टं समतिष्ठत
tato rākṣasasainyaṃ ca harīṇāṃ ca mahadbalam
pragṛhītapraharaṇaṃ niśceṣṭaṃ samatiṣṭhata
- 3
सम्प्रयुद्धौ ततो दृष्ट्वा बलवन्नरराक्षसौ
व्याक्षिप्तहृदयाः सर्वे परं विस्मयमागताः
samprayuddhau tato dṛṣṭvā balavannararākṣasau
vyākṣiptahṛdayāḥ sarve paraṃ vismayamāgatāḥ
- 4
नानाप्रहरणैर्व्यग्रैर्भुजैर्विस्मितबुद्धयः
तस्थुः प्रेक्ष्य च संग्रामं नाभिजघ्नुः परस्परम्
nānāpraharaṇairvyagrairbhujairvismitabuddhayaḥ
tasthuḥ prekṣya ca saṃgrāmaṃ nābhijaghnuḥ parasparam
- 5
रक्षसां रावणं चापि वानराणां च राघवम्
पश्यतां विस्मिताक्षाणां सैन्यं चित्रमिवाबभौ
rakṣasāṃ rāvaṇaṃ cāpi vānarāṇāṃ ca rāghavam
paśyatāṃ vismitākṣāṇāṃ sainyaṃ citramivābabhau
- 6
तौ तु तत्र निमित्तानि दृष्ट्वा राघवरावणौ
कृतबुद्धी स्थिरामर्षौ युयुधाते अभीतवत्
tau tu tatra nimittāni dṛṣṭvā rāghavarāvaṇau
kṛtabuddhī sthirāmarṣau yuyudhāte abhītavat
- 7
जेतव्यमिति काकुत्स्थो मर्तव्यमिति रावणः
धृतौ स्ववीर्यसर्वस्वं युद्धेऽदर्शयतां तदा
jetavyamiti kākutstho martavyamiti rāvaṇaḥ
dhṛtau svavīryasarvasvaṃ yuddhe'darśayatāṃ tadā
- 8
ततः क्रोधाद्दशग्रीवः शरान्संधाय वीर्यवान्
मुमोच ध्वजमुद्दिश्य राघवस्य रथे स्थितम्
tataḥ krodhāddaśagrīvaḥ śarānsaṃdhāya vīryavān
mumoca dhvajamuddiśya rāghavasya rathe sthitam
- 9
ते शरास्तमनासाद्य पुरंदररथध्वजम्
रक्तशक्तिं परामृश्य निपेतुर्धरणीतले
te śarāstamanāsādya puraṃdararathadhvajam
raktaśaktiṃ parāmṛśya nipeturdharaṇītale
- 10
ततो रामोऽभिसंक्रुद्धश्चापमायम्य वीर्यवान्
कृतप्रतिकृतं कर्तुं मनसा सम्प्रचक्रमे
tato rāmo'bhisaṃkruddhaścāpamāyamya vīryavān
kṛtapratikṛtaṃ kartuṃ manasā sampracakrame
- 11
रावणध्वजमुद्दिश्य मुमोच निशितं शरम्
महासर्पमिवासह्यं ज्वलन्तं स्वेन तेजसा
rāvaṇadhvajamuddiśya mumoca niśitaṃ śaram
mahāsarpamivāsahyaṃ jvalantaṃ svena tejasā
- 12
जगाम स महीं भित्त्वा दशग्रीवध्वजं शरः
स निकृत्तोऽपतद्भूमौ रावणस्य रथध्वजः
jagāma sa mahīṃ bhittvā daśagrīvadhvajaṃ śaraḥ
sa nikṛtto'patadbhūmau rāvaṇasya rathadhvajaḥ
- 13
ध्वजस्योन्मथनं दृष्ट्वा रावणः सुमहाबलः
क्रोधजेनाग्निना संख्ये प्रदीप्त इव चाभवत्
dhvajasyonmathanaṃ dṛṣṭvā rāvaṇaḥ sumahābalaḥ
krodhajenāgninā saṃkhye pradīpta iva cābhavat
- 14
स रोषवशमापन्नः शरवर्षं महद्वमन्
रामस्य तुरगान्दिव्याञ्शरैर्विव्याध रावणः
sa roṣavaśamāpannaḥ śaravarṣaṃ mahadvaman
rāmasya turagāndivyāñśarairvivyādha rāvaṇaḥ
- 15
ते विद्धा हरयस्तस्य नास्खलन्नापि बभ्रमुः
बभूवुः स्वस्थहृदयाः पद्मनालैरिवाहताः
te viddhā harayastasya nāskhalannāpi babhramuḥ
babhūvuḥ svasthahṛdayāḥ padmanālairivāhatāḥ
- 16
तेषामसंभ्रमं दृष्ट्वा वाजिनां रावणस्तदा
भूय एव सुसंक्रुद्धः शरवर्षं मुमोच ह
teṣāmasaṃbhramaṃ dṛṣṭvā vājināṃ rāvaṇastadā
bhūya eva susaṃkruddhaḥ śaravarṣaṃ mumoca ha
- 17
गदाश्च परिघांश्चैव चक्राणि मुसलानि च
गिरिशृङ्गाणि वृक्षांश्च तथा शूलपरश्वधान्
gadāśca parighāṃścaiva cakrāṇi musalāni ca
giriśṛṅgāṇi vṛkṣāṃśca tathā śūlaparaśvadhān
- 18
मायाविहितमेतत्तु शस्त्रवर्षमपातयत्
सहस्रशस्ततो बाणानश्रान्तहृदयोद्यमः
māyāvihitametattu śastravarṣamapātayat
sahasraśastato bāṇānaśrāntahṛdayodyamaḥ
- 19
तुमुलं त्रासजननं भीमं भीमप्रतिस्वनम्
दुर्धर्षमभवद्युद्धे नैकशस्त्रमयं महत्
tumulaṃ trāsajananaṃ bhīmaṃ bhīmapratisvanam
durdharṣamabhavadyuddhe naikaśastramayaṃ mahat
- 20
विमुच्य राघवरथं समन्ताद्वानरे बले
सायकैरन्तरिक्षं च चकाराशु निरन्तरम्
मुमोच च दशग्रीवो निःसङ्गेनान्तरात्मना
vimucya rāghavarathaṃ samantādvānare bale
sāyakairantarikṣaṃ ca cakārāśu nirantaram
mumoca ca daśagrīvo niḥsaṅgenāntarātmanā
- 21
व्यायच्छमानं तं दृष्ट्वा तत्परं रावणं रणे
प्रहसन्निव काकुत्स्थः संदधे सायकाञ्शितान्
vyāyacchamānaṃ taṃ dṛṣṭvā tatparaṃ rāvaṇaṃ raṇe
prahasanniva kākutsthaḥ saṃdadhe sāyakāñśitān
- 22
स मुमोच ततो बाणान्रणे शतसहस्रशः
तान्दृष्ट्वा रावणश्चक्रे स्वशरैः खं निरन्तरम्
sa mumoca tato bāṇānraṇe śatasahasraśaḥ
tāndṛṣṭvā rāvaṇaścakre svaśaraiḥ khaṃ nirantaram
- 23
ततस्ताभ्यां प्रयुक्तेन शरवर्षेण भास्वता
शरबद्धमिवाभाति द्वितीयं भास्वदम्बरम्
tatastābhyāṃ prayuktena śaravarṣeṇa bhāsvatā
śarabaddhamivābhāti dvitīyaṃ bhāsvadambaram
- 24
नानिमित्तोऽभवद्बाणो नातिभेत्ता न निष्फलः
तथा विसृजतोर्बाणान्रामरावणयोर्मृधे
nānimitto'bhavadbāṇo nātibhettā na niṣphalaḥ
tathā visṛjatorbāṇānrāmarāvaṇayormṛdhe
- 25
प्रायुध्येतामविच्छिन्नमस्यन्तौ सव्यदक्षिणम्
चक्रतुस्तौ शरौघैस्तु निरुच्छ्वासमिवाम्बरम्
prāyudhyetāmavicchinnamasyantau savyadakṣiṇam
cakratustau śaraughaistu nirucchvāsamivāmbaram
- 26
रावणस्य हयान्रामो हयान्रामस्य रावणः
जघ्नतुस्तौ तदान्योन्यं कृतानुकृतकारिणौ
rāvaṇasya hayānrāmo hayānrāmasya rāvaṇaḥ
jaghnatustau tadānyonyaṃ kṛtānukṛtakāriṇau