18 shlokas
- 1
रुधिरक्लिन्नगात्रस्तु लक्ष्मणः शुभलक्षणः
बभूव हृष्टस्तं हत्वा शक्रजेतारमाहवे
rudhiraklinnagātrastu lakṣmaṇaḥ śubhalakṣaṇaḥ
babhūva hṛṣṭastaṃ hatvā śakrajetāramāhave
- 2
ततः स जाम्बवन्तं च हनूमन्तं च वीर्यवान्
संनिवर्त्य महातेजास्तांश्च सर्वान्वनौकसः
tataḥ sa jāmbavantaṃ ca hanūmantaṃ ca vīryavān
saṃnivartya mahātejāstāṃśca sarvānvanaukasaḥ
- 3
आजगाम ततः शीघ्रं यत्र सुग्रीवराघवौ
विभीषणमवष्टभ्य हनूमन्तं च लक्ष्मणः
ājagāma tataḥ śīghraṃ yatra sugrīvarāghavau
vibhīṣaṇamavaṣṭabhya hanūmantaṃ ca lakṣmaṇaḥ
- 4
ततो राममभिक्रम्य सौमित्रिरभिवाद्य च
तस्थौ भ्रातृसमीपस्थः शक्रस्येन्द्रानुजो यथा
आचचक्षे तदा वीरो घोरमिन्द्रजितो वधम्
tato rāmamabhikramya saumitrirabhivādya ca
tasthau bhrātṛsamīpasthaḥ śakrasyendrānujo yathā
ācacakṣe tadā vīro ghoramindrajito vadham
- 5
रावणेस्तु शिरश्छिन्नं लक्ष्मणेन महात्मना
न्यवेदयत रामाय तदा हृष्टो विभीषणः
rāvaṇestu śiraśchinnaṃ lakṣmaṇena mahātmanā
nyavedayata rāmāya tadā hṛṣṭo vibhīṣaṇaḥ
- 6
उपवेश्य तमुत्सङ्गे परिष्वज्यावपीडितम्
मूर्ध्नि चैनमुपाघ्राय भूयः संस्पृश्य च त्वरन्
उवाच लक्ष्मणं वाक्यमाश्वास्य पुरुषर्षभः
upaveśya tamutsaṅge pariṣvajyāvapīḍitam
mūrdhni cainamupāghrāya bhūyaḥ saṃspṛśya ca tvaran
uvāca lakṣmaṇaṃ vākyamāśvāsya puruṣarṣabhaḥ
- 7
कृतं परमकल्याणं कर्म दुष्करकारिणा
निरमित्रः कृतोऽस्म्यद्य निर्यास्यति हि रावणः
बलव्यूहेन महता श्रुत्वा पुत्रं निपातितम्
kṛtaṃ paramakalyāṇaṃ karma duṣkarakāriṇā
niramitraḥ kṛto'smyadya niryāsyati hi rāvaṇaḥ
balavyūhena mahatā śrutvā putraṃ nipātitam
- 8
तं पुत्रवधसंतप्तं निर्यान्तं राक्षसाधिपम्
बलेनावृत्य महता निहनिष्यामि दुर्जयम्
taṃ putravadhasaṃtaptaṃ niryāntaṃ rākṣasādhipam
balenāvṛtya mahatā nihaniṣyāmi durjayam
- 9
त्वया लक्ष्मण नाथेन सीता च पृथिवी च मे
न दुष्प्रापा हते त्वद्य शक्रजेतरि चाहवे
tvayā lakṣmaṇa nāthena sītā ca pṛthivī ca me
na duṣprāpā hate tvadya śakrajetari cāhave
- 10
स तं भ्रातरमाश्वास्य परिष्वज्य च राघवः
रामः सुषेणं मुदितः समाभाष्येदमब्रवीत्
sa taṃ bhrātaramāśvāsya pariṣvajya ca rāghavaḥ
rāmaḥ suṣeṇaṃ muditaḥ samābhāṣyedamabravīt
- 11
सशल्योऽयं महाप्राज्ञः सौमित्रिर्मित्रवत्सलः
यथा भवति सुस्वस्थस्तथा त्वं समुपाचर
विशल्यः क्रियतां क्षिप्रं सौमित्रिः सविभीषणः
saśalyo'yaṃ mahāprājñaḥ saumitrirmitravatsalaḥ
yathā bhavati susvasthastathā tvaṃ samupācara
viśalyaḥ kriyatāṃ kṣipraṃ saumitriḥ savibhīṣaṇaḥ
- 12
ऋक्षवानरसैन्यानां शूराणां द्रुमयोधिनाम्
ये चान्येऽत्र च युध्यन्तः सशल्या व्रणिनस्तथा
तेऽपि सर्वे प्रयत्नेन क्रियन्तां सुखिनस्त्वया
ṛkṣavānarasainyānāṃ śūrāṇāṃ drumayodhinām
ye cānye'tra ca yudhyantaḥ saśalyā vraṇinastathā
te'pi sarve prayatnena kriyantāṃ sukhinastvayā
- 13
एवमुक्तः स रामेण महात्मा हरियूथपः
लक्ष्मणाय ददौ नस्तः सुषेणः परमौषधम्
evamuktaḥ sa rāmeṇa mahātmā hariyūthapaḥ
lakṣmaṇāya dadau nastaḥ suṣeṇaḥ paramauṣadham
- 14
स तस्य गन्धमाघ्राय विशल्यः समपद्यत
तदा निर्वेदनश्चैव संरूढव्रण एव च
sa tasya gandhamāghrāya viśalyaḥ samapadyata
tadā nirvedanaścaiva saṃrūḍhavraṇa eva ca
- 15
विभीषणमुखानां च सुहृदां राघवाज्ञया
सर्ववानरमुख्यानां चिकित्सां स तदाकरोत्
vibhīṣaṇamukhānāṃ ca suhṛdāṃ rāghavājñayā
sarvavānaramukhyānāṃ cikitsāṃ sa tadākarot
- 16
ततः प्रकृतिमापन्नो हृतशल्यो गतव्यथः
सौमित्रिर्मुदितस्तत्र क्षणेन विगतज्वरः
tataḥ prakṛtimāpanno hṛtaśalyo gatavyathaḥ
saumitrirmuditastatra kṣaṇena vigatajvaraḥ
- 17
तथैव रामः प्लवगाधिपस्तदा विभीषणश्चर्क्षपतिश्च जाम्बवान्
अवेक्ष्य सौमित्रिमरोगमुत्थितं मुदा ससैन्यः सुचिरं जहर्षिरे
tathaiva rāmaḥ plavagādhipastadā vibhīṣaṇaścarkṣapatiśca jāmbavān
avekṣya saumitrimarogamutthitaṃ mudā sasainyaḥ suciraṃ jaharṣire
- 18
अपूजयत्कर्म स लक्ष्मणस्य सुदुष्करं दाशरथिर्महात्मा
हृष्टा बभूवुर्युधि यूथपेन्द्रा निशम्य तं शक्रजितं निपातितम्
apūjayatkarma sa lakṣmaṇasya suduṣkaraṃ dāśarathirmahātmā
hṛṣṭā babhūvuryudhi yūthapendrā niśamya taṃ śakrajitaṃ nipātitam