Sarga 25

28 shlokas

1. 1

   अथ तां जातसंतापां तेन वाक्येन मोहिताम्

   सरमा ह्लादयामास पृथिवीं द्यौरिवाम्भसा

   atha tāṃ jātasaṃtāpāṃ tena vākyena mohitām

   saramā hlādayāmāsa pṛthivīṃ dyaurivāmbhasā

2. 2

   ततस्तस्या हितं सख्याश्चिकीर्षन्ती सखी वचः

   उवाच काले कालज्ञा स्मितपूर्वाभिभाषिणी

   tatastasyā hitaṃ sakhyāścikīrṣantī sakhī vacaḥ

   uvāca kāle kālajñā smitapūrvābhibhāṣiṇī

3. 3

   उत्सहेयमहं गत्वा त्वद्वाक्यमसितेक्षणे

   निवेद्य कुशलं रामे प्रतिच्छन्ना निवर्तितुम्

   utsaheyamahaṃ gatvā tvadvākyamasitekṣaṇe

   nivedya kuśalaṃ rāme praticchannā nivartitum

4. 4

   न हि मे क्रममाणाया निरालम्बे विहायसि

   समर्थो गतिमन्वेतुं पवनो गरुडोऽपि वा

   na hi me kramamāṇāyā nirālambe vihāyasi

   samartho gatimanvetuṃ pavano garuḍo'pi vā

5. 5

   एवं ब्रुवाणां तां सीता सरमां पुनरब्रवीत्

   मधुरं श्लक्ष्णया वाचा पूर्वशोकाभिपन्नया

   evaṃ bruvāṇāṃ tāṃ sītā saramāṃ punarabravīt

   madhuraṃ ślakṣṇayā vācā pūrvaśokābhipannayā

6. 6

   समर्था गगनं गन्तुमपि वा त्वं रसातलम्

   अवगच्छाम्यकर्तव्यं कर्तव्यं ते मदन्तरे

   samarthā gaganaṃ gantumapi vā tvaṃ rasātalam

   avagacchāmyakartavyaṃ kartavyaṃ te madantare

7. 7

   मत्प्रियं यदि कर्तव्यं यदि बुद्धिः स्थिरा तव

   ज्ञातुमिच्छामि तं गत्वा किं करोतीति रावणः

   matpriyaṃ yadi kartavyaṃ yadi buddhiḥ sthirā tava

   jñātumicchāmi taṃ gatvā kiṃ karotīti rāvaṇaḥ

8. 8

   स हि मायाबलः क्रूरो रावणः शत्रुरावणः

   मां मोहयति दुष्टात्मा पीतमात्रेव वारुणी

   sa hi māyābalaḥ krūro rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ

   māṃ mohayati duṣṭātmā pītamātreva vāruṇī

9. 9

   तर्जापयति मां नित्यं भर्त्सापयति चासकृत्

   राक्षसीभिः सुघोराभिर्या मां रक्षन्ति नित्यशः

   tarjāpayati māṃ nityaṃ bhartsāpayati cāsakṛt

   rākṣasībhiḥ sughorābhiryā māṃ rakṣanti nityaśaḥ

10. 10

    उद्विग्ना शङ्किता चास्मि न च स्वस्थं मनो मम

    तद्भयाच्चाहमुद्विग्ना अशोकवनिकां गता

    udvignā śaṅkitā cāsmi na ca svasthaṃ mano mama

    tadbhayāccāhamudvignā aśokavanikāṃ gatā

11. 11

    यदि नाम कथा तस्य निश्चितं वापि यद्भवेत्

    निवेदयेथाः सर्वं तत्परो मे स्यादनुग्रहः

    yadi nāma kathā tasya niścitaṃ vāpi yadbhavet

    nivedayethāḥ sarvaṃ tatparo me syādanugrahaḥ

12. 12

    सा त्वेवं ब्रुवतीं सीतां सरमा वल्गुभाषिणी

    उवाच वचनं तस्याः स्पृशन्ती बाष्पविक्लवम्

    sā tvevaṃ bruvatīṃ sītāṃ saramā valgubhāṣiṇī

    uvāca vacanaṃ tasyāḥ spṛśantī bāṣpaviklavam

13. 13

    एष ते यद्यभिप्रायस्तस्माद्गच्छामि जानकि

    गृह्य शत्रोरभिप्रायमुपावृत्तां च पश्य माम्

    eṣa te yadyabhiprāyastasmādgacchāmi jānaki

    gṛhya śatrorabhiprāyamupāvṛttāṃ ca paśya mām

14. 14

    एवमुक्त्वा ततो गत्वा समीपं तस्य रक्षसः

    शुश्राव कथितं तस्य रावणस्य समन्त्रिणः

    evamuktvā tato gatvā samīpaṃ tasya rakṣasaḥ

    śuśrāva kathitaṃ tasya rāvaṇasya samantriṇaḥ

15. 15

    सा श्रुत्वा निश्चयं तस्य निश्चयज्ञा दुरात्मनः

    पुनरेवागमत्क्षिप्रमशोकवनिकां तदा

    sā śrutvā niścayaṃ tasya niścayajñā durātmanaḥ

    punarevāgamatkṣipramaśokavanikāṃ tadā

16. 16

    सा प्रविष्टा पुनस्तत्र ददर्श जनकात्मजाम्

    प्रतीक्षमाणां स्वामेव भ्रष्टपद्मामिव श्रियम्

    sā praviṣṭā punastatra dadarśa janakātmajām

    pratīkṣamāṇāṃ svāmeva bhraṣṭapadmāmiva śriyam

17. 17

    तां तु सीता पुनः प्राप्तां सरमां वल्गुभाषिणीम्

    परिष्वज्य च सुस्निग्धं ददौ च स्वयमासनम्

    tāṃ tu sītā punaḥ prāptāṃ saramāṃ valgubhāṣiṇīm

    pariṣvajya ca susnigdhaṃ dadau ca svayamāsanam

18. 18

    इहासीना सुखं सर्वमाख्याहि मम तत्त्वतः

    क्रूरस्य निश्चयं तस्य रावणस्य दुरात्मनः

    ihāsīnā sukhaṃ sarvamākhyāhi mama tattvataḥ

    krūrasya niścayaṃ tasya rāvaṇasya durātmanaḥ

19. 19

    एवमुक्ता तु सरमा सीतया वेपमानया

    कथितं सर्वमाचष्ट रावणस्य समन्त्रिणः

    evamuktā tu saramā sītayā vepamānayā

    kathitaṃ sarvamācaṣṭa rāvaṇasya samantriṇaḥ

20. 20

    जनन्या राक्षसेन्द्रो वै त्वन्मोक्षार्थं बृहद्वचः

    अविद्धेन च वैदेहि मन्त्रिवृद्धेन बोधितः

    jananyā rākṣasendro vai tvanmokṣārthaṃ bṛhadvacaḥ

    aviddhena ca vaidehi mantrivṛddhena bodhitaḥ

21. 21

    दीयतामभिसत्कृत्य मनुजेन्द्राय मैथिली

    निदर्शनं ते पर्याप्तं जनस्थाने यदद्भुतम्

    dīyatāmabhisatkṛtya manujendrāya maithilī

    nidarśanaṃ te paryāptaṃ janasthāne yadadbhutam

22. 22

    लङ्घनं च समुद्रस्य दर्शनं च हनूमतः

    वधं च रक्षसां युद्धे कः कुर्यान्मानुषो भुवि

    laṅghanaṃ ca samudrasya darśanaṃ ca hanūmataḥ

    vadhaṃ ca rakṣasāṃ yuddhe kaḥ kuryānmānuṣo bhuvi

23. 23

    एवं स मन्त्रिवृद्धैश्च मात्रा च बहु भाषितः

    न त्वामुत्सहते मोक्तुमर्थमर्थपरो यथा

    evaṃ sa mantrivṛddhaiśca mātrā ca bahu bhāṣitaḥ

    na tvāmutsahate moktumarthamarthaparo yathā

24. 24

    नोत्सहत्यमृतो मोक्तुं युद्धे त्वामिति मैथिलि

    सामात्यस्य नृशंसस्य निश्चयो ह्येष वर्तते

    notsahatyamṛto moktuṃ yuddhe tvāmiti maithili

    sāmātyasya nṛśaṃsasya niścayo hyeṣa vartate

25. 25

    तदेषा सुस्थिरा बुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता

    भयान्न शक्तस्त्वां मोक्तुमनिरस्तस्तु संयुगे

    राक्षसानां च सर्वेषामात्मनश्च वधेन हि

    tadeṣā susthirā buddhirmṛtyulobhādupasthitā

    bhayānna śaktastvāṃ moktumanirastastu saṃyuge

    rākṣasānāṃ ca sarveṣāmātmanaśca vadhena hi

26. 26

    निहत्य रावणं संख्ये सर्वथा निशितैः शरैः

    प्रतिनेष्यति रामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणे

    nihatya rāvaṇaṃ saṃkhye sarvathā niśitaiḥ śaraiḥ

    pratineṣyati rāmastvāmayodhyāmasitekṣaṇe

27. 27

    एतस्मिन्नन्तरे शब्दो भेरीशङ्खसमाकुलः

    श्रुतो वै सर्वसैन्यानां कम्पयन्धरणीतलम्

    etasminnantare śabdo bherīśaṅkhasamākulaḥ

    śruto vai sarvasainyānāṃ kampayandharaṇītalam

28. 28

    श्रुत्वा तु तं वानरसैन्यशब्दं लङ्कागता राक्षसराजभृत्याः

    नष्टौजसो दैन्यपरीतचेष्टाः श्रेयो न पश्यन्ति नृपस्य दोषैः

    śrutvā tu taṃ vānarasainyaśabdaṃ laṅkāgatā rākṣasarājabhṛtyāḥ

    naṣṭaujaso dainyaparītaceṣṭāḥ śreyo na paśyanti nṛpasya doṣaiḥ