Sarga 69

26 shlokas

1. 1

   श्रुत्वा तं भीमनिर्ह्रादं शक्राशनिसमस्वनम्

   वीक्षमाणा दिशः सर्वा दुद्रुवुर्वानरर्षभाः

   śrutvā taṃ bhīmanirhrādaṃ śakrāśanisamasvanam

   vīkṣamāṇā diśaḥ sarvā dudruvurvānararṣabhāḥ

2. 2

   तानुवाच ततः सर्वान्हनूमान्मारुतात्मजः

   विषण्णवदनान्दीनांस्त्रस्तान्विद्रवतः पृथक्

   tānuvāca tataḥ sarvānhanūmānmārutātmajaḥ

   viṣaṇṇavadanāndīnāṃstrastānvidravataḥ pṛthak

3. 3

   कस्माद्विषण्णवदना विद्रवध्वं प्लवंगमाः

   त्यक्तयुद्धसमुत्साहाः शूरत्वं क्व नु वो गतम्

   kasmādviṣaṇṇavadanā vidravadhvaṃ plavaṃgamāḥ

   tyaktayuddhasamutsāhāḥ śūratvaṃ kva nu vo gatam

4. 4

   पृष्ठतोऽनुव्रजध्वं मामग्रतो यान्तमाहवे

   शूरैरभिजनोपेतैरयुक्तं हि निवर्तितुम्

   pṛṣṭhato'nuvrajadhvaṃ māmagrato yāntamāhave

   śūrairabhijanopetairayuktaṃ hi nivartitum

5. 5

   एवमुक्ताः सुसंक्रुद्धा वायुपुत्रेण धीमता

   शैलशृङ्गान्द्रुमांश्चैव जगृहुर्हृष्टमानसाः

   evamuktāḥ susaṃkruddhā vāyuputreṇa dhīmatā

   śailaśṛṅgāndrumāṃścaiva jagṛhurhṛṣṭamānasāḥ

6. 6

   अभिपेतुश्च गर्जन्तो राक्षसान्वानरर्षभाः

   परिवार्य हनूमन्तमन्वयुश्च महाहवे

   abhipetuśca garjanto rākṣasānvānararṣabhāḥ

   parivārya hanūmantamanvayuśca mahāhave

7. 7

   स तैर्वानरमुख्यैस्तु हनूमान्सर्वतो वृतः

   हुताशन इवार्चिष्मानदहच्छत्रुवाहिनीम्

   sa tairvānaramukhyaistu hanūmānsarvato vṛtaḥ

   hutāśana ivārciṣmānadahacchatruvāhinīm

8. 8

   स राक्षसानां कदनं चकार सुमहाकपिः

   वृतो वानरसैन्येन कालान्तकयमोपमः

   sa rākṣasānāṃ kadanaṃ cakāra sumahākapiḥ

   vṛto vānarasainyena kālāntakayamopamaḥ

9. 9

   स तु शोकेन चाविष्टः क्रोधेन च महाकपिः

   हनूमान्रावणिरथे महतीं पातयच्छिलाम्

   sa tu śokena cāviṣṭaḥ krodhena ca mahākapiḥ

   hanūmānrāvaṇirathe mahatīṃ pātayacchilām

10. 10

    तामापतन्तीं दृष्ट्वैव रथः सारथिना तदा

    विधेयाश्वसमायुक्तः सुदूरमपवाहितः

    tāmāpatantīṃ dṛṣṭvaiva rathaḥ sārathinā tadā

    vidheyāśvasamāyuktaḥ sudūramapavāhitaḥ

11. 11

    तमिन्द्रजितमप्राप्य रथस्थं सहसारथिम्

    विवेश धरणीं भित्त्वा सा शिला व्यर्थमुद्यता

    tamindrajitamaprāpya rathasthaṃ sahasārathim

    viveśa dharaṇīṃ bhittvā sā śilā vyarthamudyatā

12. 12

    पतितायां शिलायां तु रक्षसां व्यथिता चमूः

    तमभ्यधावञ्शतशो नदन्तः काननौकसः

    patitāyāṃ śilāyāṃ tu rakṣasāṃ vyathitā camūḥ

    tamabhyadhāvañśataśo nadantaḥ kānanaukasaḥ

13. 13

    ते द्रुमांश्च महाकाया गिरिशृङ्गाणि चोद्यताः

    चिक्षिपुर्द्विषतां मध्ये वानरा भीमविक्रमाः

    te drumāṃśca mahākāyā giriśṛṅgāṇi codyatāḥ

    cikṣipurdviṣatāṃ madhye vānarā bhīmavikramāḥ

14. 14

    वानरैस्तैर्महावीर्यैर्घोररूपा निशाचराः

    वीर्यादभिहता वृक्षैर्व्यवेष्टन्त रणक्षितौ

    vānaraistairmahāvīryairghorarūpā niśācarāḥ

    vīryādabhihatā vṛkṣairvyaveṣṭanta raṇakṣitau

15. 15

    स्वसैन्यमभिवीक्ष्याथ वानरार्दितमिन्द्रजित्

    प्रगृहीतायुधः क्रुद्धः परानभिमुखो ययौ

    svasainyamabhivīkṣyātha vānarārditamindrajit

    pragṛhītāyudhaḥ kruddhaḥ parānabhimukho yayau

16. 16

    स शरौघानवसृजन्स्वसैन्येनाभिसंवृतः

    जघान कपिशार्दूलान्सुबहून्दृष्टविक्रमः

    sa śaraughānavasṛjansvasainyenābhisaṃvṛtaḥ

    jaghāna kapiśārdūlānsubahūndṛṣṭavikramaḥ

17. 17

    शूलैरशनिभिः खड्गैः पट्टसैः कूटमुद्गरैः

    ते चाप्यनुचरांस्तस्य वानरा जघ्नुराहवे

    śūlairaśanibhiḥ khaḍgaiḥ paṭṭasaiḥ kūṭamudgaraiḥ

    te cāpyanucarāṃstasya vānarā jaghnurāhave

18. 18

    सस्कन्धविटपैः सालैः शिलाभिश्च महाबलैः

    हनूमान्कदनं चक्रे रक्षसां भीमकर्मणाम्

    saskandhaviṭapaiḥ sālaiḥ śilābhiśca mahābalaiḥ

    hanūmānkadanaṃ cakre rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām

19. 19

    स निवार्य परानीकमब्रवीत्तान्वनौकसः

    हनूमान्संनिवर्तध्वं न नः साध्यमिदं बलम्

    sa nivārya parānīkamabravīttānvanaukasaḥ

    hanūmānsaṃnivartadhvaṃ na naḥ sādhyamidaṃ balam

20. 20

    त्यक्त्वा प्राणान्विचेष्टन्तो रामप्रियचिकीर्षवः

    यन्निमित्तं हि युध्यामो हता सा जनकात्मजा

    tyaktvā prāṇānviceṣṭanto rāmapriyacikīrṣavaḥ

    yannimittaṃ hi yudhyāmo hatā sā janakātmajā

21. 21

    इममर्थं हि विज्ञाप्य रामं सुग्रीवमेव च

    तौ यत्प्रतिविधास्येते तत्करिष्यामहे वयम्

    imamarthaṃ hi vijñāpya rāmaṃ sugrīvameva ca

    tau yatpratividhāsyete tatkariṣyāmahe vayam

22. 22

    इत्युक्त्वा वानरश्रेष्ठो वारयन्सर्ववानरान्

    शनैः शनैरसंत्रस्तः सबलः स न्यवर्तत

    ityuktvā vānaraśreṣṭho vārayansarvavānarān

    śanaiḥ śanairasaṃtrastaḥ sabalaḥ sa nyavartata

23. 23

    स तु प्रेक्ष्य हनूमन्तं व्रजन्तं यत्र राघवः

    निकुम्भिलामधिष्ठाय पावकं जुहुवे इन्द्रजित्

    sa tu prekṣya hanūmantaṃ vrajantaṃ yatra rāghavaḥ

    nikumbhilāmadhiṣṭhāya pāvakaṃ juhuve indrajit

24. 24

    यज्ञभूम्यां तु विधिवत्पावकस्तेन रक्षसा

    हूयमानः प्रजज्वाल होमशोणितभुक्तदा

    yajñabhūmyāṃ tu vidhivatpāvakastena rakṣasā

    hūyamānaḥ prajajvāla homaśoṇitabhuktadā

25. 25

    सोऽर्चिःपिनद्धो ददृशे होमशोणिततर्पितः

    संध्यागत इवादित्यः स तीव्राग्निः समुत्थितः

    so'rciḥpinaddho dadṛśe homaśoṇitatarpitaḥ

    saṃdhyāgata ivādityaḥ sa tīvrāgniḥ samutthitaḥ

26. 26

    अथेन्द्रजिद्राक्षसभूतये तु जुहाव हव्यं विधिना विधानवत्

    दृष्ट्वा व्यतिष्ठन्त च राक्षसास्ते महासमूहेषु नयानयज्ञाः

    athendrajidrākṣasabhūtaye tu juhāva havyaṃ vidhinā vidhānavat

    dṛṣṭvā vyatiṣṭhanta ca rākṣasāste mahāsamūheṣu nayānayajñāḥ