19 shlokas
- 1
प्रतिप्रयाते काकुत्स्थे महेन्द्रः पाकशासनः
अब्रवीत्परमप्रीतो राघवं प्राञ्जलिं स्थितम्
pratiprayāte kākutsthe mahendraḥ pākaśāsanaḥ
abravītparamaprīto rāghavaṃ prāñjaliṃ sthitam
- 2
अमोघं दर्शनं राम तवास्माकं परंतप
प्रीतियुक्तोऽस्मि तेन त्वं ब्रूहि यन्मनसेच्छसि
amoghaṃ darśanaṃ rāma tavāsmākaṃ paraṃtapa
prītiyukto'smi tena tvaṃ brūhi yanmanasecchasi
- 3
एवमुक्तस्तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया चापि भार्यया
evamuktastu kākutsthaḥ pratyuvāca kṛtāñjaliḥ
lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā cāpi bhāryayā
- 4
यदि प्रीतिः समुत्पन्ना मयि सर्वसुरेश्वर
वक्ष्यामि कुरु मे सत्यं वचनं वदतां वर
yadi prītiḥ samutpannā mayi sarvasureśvara
vakṣyāmi kuru me satyaṃ vacanaṃ vadatāṃ vara
- 5
मम हेतोः पराक्रान्ता ये गता यमसादनम्
ते सर्वे जीवितं प्राप्य समुत्तिष्ठन्तु वानराः
mama hetoḥ parākrāntā ye gatā yamasādanam
te sarve jīvitaṃ prāpya samuttiṣṭhantu vānarāḥ
- 6
मत्प्रियेष्वभिरक्ताश्च न मृत्युं गणयन्ति च
त्वत्प्रसादात्समेयुस्ते वरमेतदहं वृणे
matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṃ gaṇayanti ca
tvatprasādātsameyuste varametadahaṃ vṛṇe
- 7
नीरुजान्निर्व्रणांश्चैव सम्पन्नबलपौरुषान्
गोलाङ्गूलांस्तथैवर्क्षान्द्रष्टुमिच्छामि मानद
nīrujānnirvraṇāṃścaiva sampannabalapauruṣān
golāṅgūlāṃstathaivarkṣāndraṣṭumicchāmi mānada
- 8
अकाले चापि मुख्यानि मूलानि च फलानि च
नद्यश्च विमलास्तत्र तिष्ठेयुर्यत्र वानराः
akāle cāpi mukhyāni mūlāni ca phalāni ca
nadyaśca vimalāstatra tiṣṭheyuryatra vānarāḥ
- 9
श्रुत्वा तु वचनं तस्य राघवस्य महात्मनः
महेन्द्रः प्रत्युवाचेदं वचनं प्रीतिलक्षणम्
śrutvā tu vacanaṃ tasya rāghavasya mahātmanaḥ
mahendraḥ pratyuvācedaṃ vacanaṃ prītilakṣaṇam
- 10
महानयं वरस्तात त्वयोक्तो रघुनन्दन
समुत्थास्यन्ति हरयः सुप्ता निद्राक्षये यथा
mahānayaṃ varastāta tvayokto raghunandana
samutthāsyanti harayaḥ suptā nidrākṣaye yathā
- 11
सुहृद्भिर्बान्धवैश्चैव ज्ञातिभिः स्वजनेन च
सर्व एव समेष्यन्ति संयुक्ताः परया मुदा
suhṛdbhirbāndhavaiścaiva jñātibhiḥ svajanena ca
sarva eva sameṣyanti saṃyuktāḥ parayā mudā
- 12
अकाले पुष्पशबलाः फलवन्तश्च पादपाः
भविष्यन्ति महेष्वास नद्यश्च सलिलायुताः
akāle puṣpaśabalāḥ phalavantaśca pādapāḥ
bhaviṣyanti maheṣvāsa nadyaśca salilāyutāḥ
- 13
सव्रणैः प्रथमं गात्रैः संवृतैर्निर्व्रणैः पुनः
बभूवुर्वानराः सर्वे किमेतदिति विस्मिताः
savraṇaiḥ prathamaṃ gātraiḥ saṃvṛtairnirvraṇaiḥ punaḥ
babhūvurvānarāḥ sarve kimetaditi vismitāḥ
- 14
काकुत्स्थं परिपूर्णार्थं दृष्ट्वा सर्वे सुरोत्तमाः
ऊचुस्ते प्रथमं स्तुत्वा स्तवार्हं सहलक्ष्मणम्
kākutsthaṃ paripūrṇārthaṃ dṛṣṭvā sarve surottamāḥ
ūcuste prathamaṃ stutvā stavārhaṃ sahalakṣmaṇam
- 15
गच्छायोध्यामितो वीर विसर्जय च वानरान्
मैथिलीं सान्त्वयस्वैनामनुरक्तां तपस्विनीम्
gacchāyodhyāmito vīra visarjaya ca vānarān
maithilīṃ sāntvayasvaināmanuraktāṃ tapasvinīm
- 16
भ्रातरं पश्य भरतं त्वच्छोकाद्व्रतचारिणम्
अभिषेचय चात्मानं पौरान्गत्वा प्रहर्षय
bhrātaraṃ paśya bharataṃ tvacchokādvratacāriṇam
abhiṣecaya cātmānaṃ paurāngatvā praharṣaya
- 17
एवमुक्त्वा तमामन्त्र्य रामं सौमित्रिणा सह
विमानैः सूर्यसंकाशैर्हृष्टा जग्मुः सुरा दिवम्
evamuktvā tamāmantrya rāmaṃ saumitriṇā saha
vimānaiḥ sūryasaṃkāśairhṛṣṭā jagmuḥ surā divam
- 18
अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान्
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वासमाज्ञापयत्तदा
abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān
lakṣmaṇena saha bhrātrā vāsamājñāpayattadā
- 19
ततस्तु सा लक्ष्मणरामपालिता महाचमूर्हृष्टजना यशस्विनी
श्रिया ज्वलन्ती विरराज सर्वतो निशाप्रणीतेव हि शीतरश्मिना
tatastu sā lakṣmaṇarāmapālitā mahācamūrhṛṣṭajanā yaśasvinī
śriyā jvalantī virarāja sarvato niśāpraṇīteva hi śītaraśminā