Sarga 15

33 shlokas

1. 1

   ततो मध्यात्समुद्रस्य सागरः स्वयमुत्थितः

   उदयन्हि महाशैलान्मेरोरिव दिवाकरः

   पन्नगैः सह दीप्तास्यैः समुद्रः प्रत्यदृश्यत

   tato madhyātsamudrasya sāgaraḥ svayamutthitaḥ

   udayanhi mahāśailānmeroriva divākaraḥ

   pannagaiḥ saha dīptāsyaiḥ samudraḥ pratyadṛśyata

2. 2

   स्निग्धवैदूर्यसंकाशो जाम्बूनदविभूषितः

   रक्तमाल्याम्बरधरः पद्मपत्रनिभेक्षणः

   snigdhavaidūryasaṃkāśo jāmbūnadavibhūṣitaḥ

   raktamālyāmbaradharaḥ padmapatranibhekṣaṇaḥ

3. 3

   सागरः समतिक्रम्य पूर्वमामन्त्र्य वीर्यवान्

   अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं शरपाणिनम्

   sāgaraḥ samatikramya pūrvamāmantrya vīryavān

   abravītprāñjalirvākyaṃ rāghavaṃ śarapāṇinam

4. 4

   पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च राघवः

   स्वभावे सौम्य तिष्ठन्ति शाश्वतं मार्गमाश्रिताः

   pṛthivī vāyurākāśamāpo jyotiśca rāghavaḥ

   svabhāve saumya tiṣṭhanti śāśvataṃ mārgamāśritāḥ

5. 5

   तत्स्वभावो ममाप्येष यदगाधोऽहमप्लवः

   विकारस्तु भवेद्गाध एतत्ते प्रवदाम्यहम्

   tatsvabhāvo mamāpyeṣa yadagādho'hamaplavaḥ

   vikārastu bhavedgādha etatte pravadāmyaham

6. 6

   न कामान्न च लोभाद्वा न भयात्पार्थिवात्मज

   ग्राहनक्राकुलजलं स्तम्भयेयं कथंचन

   na kāmānna ca lobhādvā na bhayātpārthivātmaja

   grāhanakrākulajalaṃ stambhayeyaṃ kathaṃcana

7. 7

   विधास्ये राम येनापि विषहिष्ये ह्यहं तथा

   ग्राहा न प्रहरिष्यन्ति यावत्सेना तरिष्यति

   vidhāsye rāma yenāpi viṣahiṣye hyahaṃ tathā

   grāhā na prahariṣyanti yāvatsenā tariṣyati

8. 8

   अयं सौम्य नलो नाम तनुजो विश्वकर्मणः

   पित्रा दत्तवरः श्रीमान्प्रतिमो विश्वकर्मणः

   ayaṃ saumya nalo nāma tanujo viśvakarmaṇaḥ

   pitrā dattavaraḥ śrīmānpratimo viśvakarmaṇaḥ

9. 9

   एष सेतुं महोत्साहः करोतु मयि वानरः

   तमहं धारयिष्यामि तथा ह्येष यथा पिता

   eṣa setuṃ mahotsāhaḥ karotu mayi vānaraḥ

   tamahaṃ dhārayiṣyāmi tathā hyeṣa yathā pitā

10. 10

    एवमुक्त्वोदधिर्नष्टः समुत्थाय नलस्ततः

    अब्रवीद्वानरश्रेष्ठो वाक्यं रामं महाबलः

    evamuktvodadhirnaṣṭaḥ samutthāya nalastataḥ

    abravīdvānaraśreṣṭho vākyaṃ rāmaṃ mahābalaḥ

11. 11

    अहं सेतुं करिष्यामि विस्तीर्णे वरुणालये

    पितुः सामर्थ्यमास्थाय तत्त्वमाह महोदधिः

    ahaṃ setuṃ kariṣyāmi vistīrṇe varuṇālaye

    pituḥ sāmarthyamāsthāya tattvamāha mahodadhiḥ

12. 12

    मम मातुर्वरो दत्तो मन्दरे विश्वकर्मणा

    औरसस्तस्य पुत्रोऽहं सदृशो विश्वकर्मणा

    mama māturvaro datto mandare viśvakarmaṇā

    aurasastasya putro'haṃ sadṛśo viśvakarmaṇā

13. 13

    न चाप्यहमनुक्तो वै प्रब्रूयामात्मनो गुणान्

    काममद्यैव बध्नन्तु सेतुं वानरपुंगवाः

    na cāpyahamanukto vai prabrūyāmātmano guṇān

    kāmamadyaiva badhnantu setuṃ vānarapuṃgavāḥ

14. 14

    ततो निसृष्टा रामेण सर्वतो हरियूथपाः

    अभिपेतुर्महारण्यं हृष्टाः शतसहस्रशः

    tato nisṛṣṭā rāmeṇa sarvato hariyūthapāḥ

    abhipeturmahāraṇyaṃ hṛṣṭāḥ śatasahasraśaḥ

15. 15

    ते नगान्नगसंकाशाः शाखामृगगणर्षभाः

    बभञ्जुर्वानरास्तत्र प्रचकर्षुश्च सागरम्

    te nagānnagasaṃkāśāḥ śākhāmṛgagaṇarṣabhāḥ

    babhañjurvānarāstatra pracakarṣuśca sāgaram

16. 16

    ते सालैश्चाश्वकर्णैश्च धवैर्वंशैश्च वानराः

    कुटजैरर्जुनैस्तालैस्तिलकैस्तिमिशैरपि

    te sālaiścāśvakarṇaiśca dhavairvaṃśaiśca vānarāḥ

    kuṭajairarjunaistālaistilakaistimiśairapi

17. 17

    बिल्वकैः सप्तपर्णैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः

    चूतैश्चाशोकवृक्षैश्च सागरं समपूरयन्

    bilvakaiḥ saptaparṇaiśca karṇikāraiśca puṣpitaiḥ

    cūtaiścāśokavṛkṣaiśca sāgaraṃ samapūrayan

18. 18

    समूलांश्च विमूलांश्च पादपान्हरिसत्तमाः

    इन्द्रकेतूनिवोद्यम्य प्रजह्रुर्हरयस्तरून्

    samūlāṃśca vimūlāṃśca pādapānharisattamāḥ

    indraketūnivodyamya prajahrurharayastarūn

19. 19

    प्रक्षिप्यमाणैरचलैः सहसा जलमुद्धतम्

    समुत्पतितमाकाशमपासर्पत्ततस्ततः

    prakṣipyamāṇairacalaiḥ sahasā jalamuddhatam

    samutpatitamākāśamapāsarpattatastataḥ

20. 20

    दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम्

    नलश्चक्रे महासेतुं मध्ये नदनदीपतेः

    daśayojanavistīrṇaṃ śatayojanamāyatam

    nalaścakre mahāsetuṃ madhye nadanadīpateḥ

21. 21

    शिलानां क्षिप्यमाणानां शैलानां तत्र पात्यताम्

    बभूव तुमुलः शब्दस्तदा तस्मिन्महोदधौ

    śilānāṃ kṣipyamāṇānāṃ śailānāṃ tatra pātyatām

    babhūva tumulaḥ śabdastadā tasminmahodadhau

22. 22

    स नलेन कृतः सेतुः सागरे मकरालये

    शुशुभे सुभगः श्रीमान्स्वातीपथ इवाम्बरे

    sa nalena kṛtaḥ setuḥ sāgare makarālaye

    śuśubhe subhagaḥ śrīmānsvātīpatha ivāmbare

23. 23

    ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः

    tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ

24. 24

    आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः

    तमचिन्त्यमसह्यं च अद्भुतं लोमहर्षणम्

    ददृशुः सर्वभूतानि सागरे सेतुबन्धनम्

    āplavantaḥ plavantaśca garjantaśca plavaṃgamāḥ

    tamacintyamasahyaṃ ca adbhutaṃ lomaharṣaṇam

    dadṛśuḥ sarvabhūtāni sāgare setubandhanam

25. 25

    तानि कोटिसहस्राणि वानराणां महौजसाम्

    बध्नन्तः सागरे सेतुं जग्मुः पारं महोदधेः

    tāni koṭisahasrāṇi vānarāṇāṃ mahaujasām

    badhnantaḥ sāgare setuṃ jagmuḥ pāraṃ mahodadheḥ

26. 26

    विशालः सुकृतः श्रीमान्सुभूमिः सुसमाहितः

    अशोभत महासेतुः सीमन्त इव सागरे

    viśālaḥ sukṛtaḥ śrīmānsubhūmiḥ susamāhitaḥ

    aśobhata mahāsetuḥ sīmanta iva sāgare

27. 27

    ततः पारे समुद्रस्य गदापाणिर्विभीषणः

    परेषामभिघातार्थमतिष्ठत्सचिवैः सह

    tataḥ pāre samudrasya gadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ

    pareṣāmabhighātārthamatiṣṭhatsacivaiḥ saha

28. 28

    अग्रतस्तस्य सैन्यस्य श्रीमान्रामः सलक्ष्मणः

    जगाम धन्वी धर्मात्मा सुग्रीवेण समन्वितः

    agratastasya sainyasya śrīmānrāmaḥ salakṣmaṇaḥ

    jagāma dhanvī dharmātmā sugrīveṇa samanvitaḥ

29. 29

    अन्ये मध्येन गच्छन्ति पार्श्वतोऽन्ये प्लवंगमाः

    सलिले प्रपतन्त्यन्ये मार्गमन्ये न लेभिरे

    केचिद्वैहायसगताः सुपर्णा इव पुप्लुवुः

    anye madhyena gacchanti pārśvato'nye plavaṃgamāḥ

    salile prapatantyanye mārgamanye na lebhire

    kecidvaihāyasagatāḥ suparṇā iva pupluvuḥ

30. 30

    घोषेण महता घोषं सागरस्य समुच्छ्रितम्

    भीममन्तर्दधे भीमा तरन्ती हरिवाहिनी

    ghoṣeṇa mahatā ghoṣaṃ sāgarasya samucchritam

    bhīmamantardadhe bhīmā tarantī harivāhinī