22 shlokas
- 1
राममाश्वासयाने तु लक्ष्मणे भ्रातृवत्सले
निक्षिप्य गुल्मान्स्वस्थाने तत्रागच्छद्विभीषणः
rāmamāśvāsayāne tu lakṣmaṇe bhrātṛvatsale
nikṣipya gulmānsvasthāne tatrāgacchadvibhīṣaṇaḥ
- 2
नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिः सचिवैर्वृतः
नीलाञ्जनचयाकारैर्मातंगैरिव यूथपः
nānāpraharaṇairvīraiścaturbhiḥ sacivairvṛtaḥ
nīlāñjanacayākārairmātaṃgairiva yūthapaḥ
- 3
सोऽभिगम्य महात्मानं राघवं शोकलालसम्
वानरांश्चैव ददृशे बाष्पपर्याकुलेक्षणान्
so'bhigamya mahātmānaṃ rāghavaṃ śokalālasam
vānarāṃścaiva dadṛśe bāṣpaparyākulekṣaṇān
- 4
राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम्
ददर्श मोहमापन्नं लक्ष्मणस्याङ्कमाश्रितम्
rāghavaṃ ca mahātmānamikṣvākukulanandanam
dadarśa mohamāpannaṃ lakṣmaṇasyāṅkamāśritam
- 5
व्रीडितं शोकसंतप्तं दृष्ट्वा रामं विभीषणः
अन्तर्दुःखेन दीनात्मा किमेतदिति सोऽब्रवीत्
vrīḍitaṃ śokasaṃtaptaṃ dṛṣṭvā rāmaṃ vibhīṣaṇaḥ
antarduḥkhena dīnātmā kimetaditi so'bravīt
- 6
विभीषणमुखं दृष्ट्वा सुग्रीवं तांश्च वानरान्
उवाच लक्ष्मणो वाक्यमिदं बाष्पपरिप्लुतः
vibhīṣaṇamukhaṃ dṛṣṭvā sugrīvaṃ tāṃśca vānarān
uvāca lakṣmaṇo vākyamidaṃ bāṣpapariplutaḥ
- 7
हतामिन्द्रजिता सीतामिह श्रुत्वैव राघवः
हनूमद्वचनात्सौम्य ततो मोहमुपागतः
hatāmindrajitā sītāmiha śrutvaiva rāghavaḥ
hanūmadvacanātsaumya tato mohamupāgataḥ
- 8
कथयन्तं तु सौमित्रिं संनिवार्य विभीषणः
पुष्कलार्थमिदं वाक्यं विसंज्ञं राममब्रवीत्
kathayantaṃ tu saumitriṃ saṃnivārya vibhīṣaṇaḥ
puṣkalārthamidaṃ vākyaṃ visaṃjñaṃ rāmamabravīt
- 9
मनुजेन्द्रार्तरूपेण यदुक्तस्त्वं हनूमता
तदयुक्तमहं मन्ये सागरस्येव शोषणम्
manujendrārtarūpeṇa yaduktastvaṃ hanūmatā
tadayuktamahaṃ manye sāgarasyeva śoṣaṇam
- 10
अभिप्रायं तु जानामि रावणस्य दुरात्मनः
सीतां प्रति महाबाहो न च घातं करिष्यति
abhiprāyaṃ tu jānāmi rāvaṇasya durātmanaḥ
sītāṃ prati mahābāho na ca ghātaṃ kariṣyati
- 11
याच्यमानः सुबहुशो मया हितचिकीर्षुणा
वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत्कृतवान्वचः
yācyamānaḥ subahuśo mayā hitacikīrṣuṇā
vaidehīmutsṛjasveti na ca tatkṛtavānvacaḥ
- 12
नैव साम्ना न भेदेन न दानेन कुतो युधा
सा द्रष्टुमपि शक्येत नैव चान्येन केनचित्
naiva sāmnā na bhedena na dānena kuto yudhā
sā draṣṭumapi śakyeta naiva cānyena kenacit
- 13
वानरान्मोहयित्वा तु प्रतियातः स राक्षसः
चैत्यं निकुम्भिलां नाम यत्र होमं करिष्यति
vānarānmohayitvā tu pratiyātaḥ sa rākṣasaḥ
caityaṃ nikumbhilāṃ nāma yatra homaṃ kariṣyati
- 14
हुतवानुपयातो हि देवैरपि सवासवैः
दुराधर्षो भवत्येष संग्रामे रावणात्मजः
hutavānupayāto hi devairapi savāsavaiḥ
durādharṣo bhavatyeṣa saṃgrāme rāvaṇātmajaḥ
- 15
तेन मोहयता नूनमेषा माया प्रयोजिता
विघ्नमन्विच्छता तात वानराणां पराक्रमे
ससैन्यास्तत्र गच्छामो यावत्तन्न समाप्यते
tena mohayatā nūnameṣā māyā prayojitā
vighnamanvicchatā tāta vānarāṇāṃ parākrame
sasainyāstatra gacchāmo yāvattanna samāpyate
- 16
त्यजेमं नरशार्दूल मिथ्यासंतापमागतम्
सीदते हि बलं सर्वं दृष्ट्वा त्वां शोककर्शितम्
tyajemaṃ naraśārdūla mithyāsaṃtāpamāgatam
sīdate hi balaṃ sarvaṃ dṛṣṭvā tvāṃ śokakarśitam
- 17
इह त्वं स्वस्थहृदयस्तिष्ठ सत्त्वसमुच्छ्रितः
लक्ष्मणं प्रेषयास्माभिः सह सैन्यानुकर्षिभिः
iha tvaṃ svasthahṛdayastiṣṭha sattvasamucchritaḥ
lakṣmaṇaṃ preṣayāsmābhiḥ saha sainyānukarṣibhiḥ
- 18
एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः
त्याजयिष्यति तत्कर्म ततो वध्यो भविष्यति
eṣa taṃ naraśārdūlo rāvaṇiṃ niśitaiḥ śaraiḥ
tyājayiṣyati tatkarma tato vadhyo bhaviṣyati
- 19
तस्यैते निशितास्तीक्ष्णाः पत्रिपत्राङ्गवाजिनः
पतत्रिण इवासौम्याः शराः पास्यन्ति शोणितम्
tasyaite niśitāstīkṣṇāḥ patripatrāṅgavājinaḥ
patatriṇa ivāsaumyāḥ śarāḥ pāsyanti śoṇitam
- 20
तत्संदिश महाबाहो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्
राक्षसस्य विनाशाय वज्रं वज्रधरो यथा
tatsaṃdiśa mahābāho lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam
rākṣasasya vināśāya vajraṃ vajradharo yathā
- 21
मनुजवर न कालविप्रकर्षो रिपुनिधनं प्रति यत्क्षमोऽद्य कर्तुम्
त्वमतिसृज रिपोर्वधाय वाणीमसुरपुरोन्मथने यथा महेन्द्रः
manujavara na kālaviprakarṣo ripunidhanaṃ prati yatkṣamo'dya kartum
tvamatisṛja riporvadhāya vāṇīmasurapuronmathane yathā mahendraḥ
- 22
समाप्तकर्मा हि स राक्षसेन्द्रो भवत्यदृश्यः समरे सुरासुरैः
युयुत्सता तेन समाप्तकर्मणा भवेत्सुराणामपि संशयो महान्
samāptakarmā hi sa rākṣasendro bhavatyadṛśyaḥ samare surāsuraiḥ
yuyutsatā tena samāptakarmaṇā bhavetsurāṇāmapi saṃśayo mahān