24 shlokas
- 1
निकुम्भो भ्रातरं दृष्ट्वा सुग्रीवेण निपातितम्
प्रदहन्निव कोपेन वानरेन्द्रमवैक्षत
nikumbho bhrātaraṃ dṛṣṭvā sugrīveṇa nipātitam
pradahanniva kopena vānarendramavaikṣata
- 2
ततः स्रग्दामसंनद्धं दत्तपञ्चाङ्गुलं शुभम्
आददे परिघं वीरो नगेन्द्रशिखरोपमम्
tataḥ sragdāmasaṃnaddhaṃ dattapañcāṅgulaṃ śubham
ādade parighaṃ vīro nagendraśikharopamam
- 3
हेमपट्टपरिक्षिप्तं वज्रविद्रुमभूषितम्
यमदण्डोपमं भीमं रक्षसां भयनाशनम्
hemapaṭṭaparikṣiptaṃ vajravidrumabhūṣitam
yamadaṇḍopamaṃ bhīmaṃ rakṣasāṃ bhayanāśanam
- 4
तमाविध्य महातेजाः शक्रध्वजसमं रणे
विननाद विवृत्तास्यो निकुम्भो भीमविक्रमः
tamāvidhya mahātejāḥ śakradhvajasamaṃ raṇe
vinanāda vivṛttāsyo nikumbho bhīmavikramaḥ
- 5
उरोगतेन निष्केण भुजस्थैरङ्गदैरपि
कुण्डलाभ्यां च मृष्टाभ्यां मालया च विचित्रया
urogatena niṣkeṇa bhujasthairaṅgadairapi
kuṇḍalābhyāṃ ca mṛṣṭābhyāṃ mālayā ca vicitrayā
- 6
निकुम्भो भूषणैर्भाति तेन स्म परिघेण च
यथेन्द्रधनुषा मेघः सविद्युत्स्तनयित्नुमान्
nikumbho bhūṣaṇairbhāti tena sma parigheṇa ca
yathendradhanuṣā meghaḥ savidyutstanayitnumān
- 7
परिघाग्रेण पुस्फोट वातग्रन्थिर्महात्मनः
प्रजज्वाल सघोषश्च विधूम इव पावकः
parighāgreṇa pusphoṭa vātagranthirmahātmanaḥ
prajajvāla saghoṣaśca vidhūma iva pāvakaḥ
- 8
नगर्या विटपावत्या गन्धर्वभवनोत्तमैः
सह चैवामरावत्या सर्वैश्च भवनैः सह
nagaryā viṭapāvatyā gandharvabhavanottamaiḥ
saha caivāmarāvatyā sarvaiśca bhavanaiḥ saha
- 9
सतारागणनक्षत्रं सचन्द्रं समहाग्रहम्
निकुम्भपरिघाघूर्णं भ्रमतीव नभस्तलम्
satārāgaṇanakṣatraṃ sacandraṃ samahāgraham
nikumbhaparighāghūrṇaṃ bhramatīva nabhastalam
- 10
दुरासदश्च संजज्ञे परिघाभरणप्रभः
क्रोधेन्धनो निकुम्भाग्निर्युगान्ताग्निरिवोत्थितः
durāsadaśca saṃjajñe parighābharaṇaprabhaḥ
krodhendhano nikumbhāgniryugāntāgnirivotthitaḥ
- 11
राक्षसा वानराश्चापि न शेकुः स्पन्दितुं भयात्
हनूमंस्तु विवृत्योरस्तस्थौ प्रमुखतो बली
rākṣasā vānarāścāpi na śekuḥ spandituṃ bhayāt
hanūmaṃstu vivṛtyorastasthau pramukhato balī
- 12
परिघोपमबाहुस्तु परिघं भास्करप्रभम्
बली बलवतस्तस्य पातयामास वक्षसि
parighopamabāhustu parighaṃ bhāskaraprabham
balī balavatastasya pātayāmāsa vakṣasi
- 13
स्थिरे तस्योरसि व्यूढे परिघः शतधा कृतः
विशीर्यमाणः सहसा उल्काशतमिवाम्बरे
sthire tasyorasi vyūḍhe parighaḥ śatadhā kṛtaḥ
viśīryamāṇaḥ sahasā ulkāśatamivāmbare
- 14
स तु तेन प्रहारेण चचाल च महाकपिः
परिघेण समाधूतो यथा भूमिचलेऽचलः
sa tu tena prahāreṇa cacāla ca mahākapiḥ
parigheṇa samādhūto yathā bhūmicale'calaḥ
- 15
स तथाभिहतस्तेन हनूमान्प्लवगोत्तमः
मुष्टिं संवर्तयामास बलेनातिमहाबलः
sa tathābhihatastena hanūmānplavagottamaḥ
muṣṭiṃ saṃvartayāmāsa balenātimahābalaḥ
- 16
तमुद्यम्य महातेजा निकुम्भोरसि वीर्यवान्
अभिचिक्षेप वेगेन वेगवान्वायुविक्रमः
tamudyamya mahātejā nikumbhorasi vīryavān
abhicikṣepa vegena vegavānvāyuvikramaḥ
- 17
ततः पुस्फोट चर्मास्य प्रसुस्राव च शोणितम्
मुष्टिना तेन संजज्ञे ज्वाला विद्युदिवोत्थिता
tataḥ pusphoṭa carmāsya prasusrāva ca śoṇitam
muṣṭinā tena saṃjajñe jvālā vidyudivotthitā
- 18
स तु तेन प्रहारेण निकुम्भो विचचाल ह
स्वस्थश्चापि निजग्राह हनूमन्तं महाबलम्
sa tu tena prahāreṇa nikumbho vicacāla ha
svasthaścāpi nijagrāha hanūmantaṃ mahābalam
- 19
विचुक्रुशुस्तदा संख्ये भीमं लङ्कानिवासिनः
निकुम्भेनोद्धृतं दृष्ट्वा हनूमन्तं महाबलम्
vicukruśustadā saṃkhye bhīmaṃ laṅkānivāsinaḥ
nikumbhenoddhṛtaṃ dṛṣṭvā hanūmantaṃ mahābalam
- 20
स तथा ह्रियमाणोऽपि कुम्भकर्णात्मजेन हि
आजघानानिलसुतो वज्रवेगेन मुष्टिना
sa tathā hriyamāṇo'pi kumbhakarṇātmajena hi
ājaghānānilasuto vajravegena muṣṭinā
- 21
आत्मानं मोचयित्वाथ क्षितावभ्यवपद्यत
हनूमानुन्ममथाशु निकुम्भं मारुतात्मजः
ātmānaṃ mocayitvātha kṣitāvabhyavapadyata
hanūmānunmamathāśu nikumbhaṃ mārutātmajaḥ
- 22
निक्षिप्य परमायत्तो निकुम्भं निष्पिपेष च
उत्पत्य चास्य वेगेन पपातोरसि वीर्यवान्
nikṣipya paramāyatto nikumbhaṃ niṣpipeṣa ca
utpatya cāsya vegena papātorasi vīryavān
- 23
परिगृह्य च बाहुभ्यां परिवृत्य शिरोधराम्
उत्पाटयामास शिरो भैरवं नदतो महत्
parigṛhya ca bāhubhyāṃ parivṛtya śirodharām
utpāṭayāmāsa śiro bhairavaṃ nadato mahat
- 24
अथ विनदति सादिते निकुम्भे पवनसुतेन रणे बभूव युद्धम्
दशरथसुतराक्षसेन्द्रचम्वोर्भृशतरमागतरोषयोः सुभीमम्
atha vinadati sādite nikumbhe pavanasutena raṇe babhūva yuddham
daśarathasutarākṣasendracamvorbhṛśataramāgataroṣayoḥ subhīmam