22 shlokas
- 1
तत्तु माल्यवतो वाक्यं हितमुक्तं दशाननः
न मर्षयति दुष्टात्मा कालस्य वशमागतः
tattu mālyavato vākyaṃ hitamuktaṃ daśānanaḥ
na marṣayati duṣṭātmā kālasya vaśamāgataḥ
- 2
स बद्ध्वा भ्रुकुटिं वक्त्रे क्रोधस्य वशमागतः
अमर्षात्परिवृत्ताक्षो माल्यवन्तमथाब्रवीत्
sa baddhvā bhrukuṭiṃ vaktre krodhasya vaśamāgataḥ
amarṣātparivṛttākṣo mālyavantamathābravīt
- 3
हितबुद्ध्या यदहितं वचः परुषमुच्यते
परपक्षं प्रविश्यैव नैतच्छ्रोत्रगतं मम
hitabuddhyā yadahitaṃ vacaḥ paruṣamucyate
parapakṣaṃ praviśyaiva naitacchrotragataṃ mama
- 4
मानुषं कृपणं राममेकं शाखामृगाश्रयम्
समर्थं मन्यसे केन त्यक्तं पित्रा वनालयम्
mānuṣaṃ kṛpaṇaṃ rāmamekaṃ śākhāmṛgāśrayam
samarthaṃ manyase kena tyaktaṃ pitrā vanālayam
- 5
रक्षसामीश्वरं मां च देवतानां भयंकरम्
हीनं मां मन्यसे केन अहीनं सर्वविक्रमैः
rakṣasāmīśvaraṃ māṃ ca devatānāṃ bhayaṃkaram
hīnaṃ māṃ manyase kena ahīnaṃ sarvavikramaiḥ
- 6
वीरद्वेषेण वा शङ्के पक्षपातेन वा रिपोः
त्वयाहं परुषाण्युक्तः परप्रोत्साहनेन वा
vīradveṣeṇa vā śaṅke pakṣapātena vā ripoḥ
tvayāhaṃ paruṣāṇyuktaḥ paraprotsāhanena vā
- 7
प्रभवन्तं पदस्थं हि परुषं कोऽभिधास्यति
पण्डितः शास्त्रतत्त्वज्ञो विना प्रोत्साहनाद्रिपोः
prabhavantaṃ padasthaṃ hi paruṣaṃ ko'bhidhāsyati
paṇḍitaḥ śāstratattvajño vinā protsāhanādripoḥ
- 8
आनीय च वनात्सीतां पद्महीनामिव श्रियम्
किमर्थं प्रतिदास्यामि राघवस्य भयादहम्
ānīya ca vanātsītāṃ padmahīnāmiva śriyam
kimarthaṃ pratidāsyāmi rāghavasya bhayādaham
- 9
वृतं वानरकोटीभिः ससुग्रीवं सलक्ष्मणम्
पश्य कैश्चिदहोभिस्त्वं राघवं निहतं मया
vṛtaṃ vānarakoṭībhiḥ sasugrīvaṃ salakṣmaṇam
paśya kaiścidahobhistvaṃ rāghavaṃ nihataṃ mayā
- 10
द्वन्द्वे यस्य न तिष्ठन्ति दैवतान्यपि संयुगे
स कस्माद्रावणो युद्धे भयमाहारयिष्यति
dvandve yasya na tiṣṭhanti daivatānyapi saṃyuge
sa kasmādrāvaṇo yuddhe bhayamāhārayiṣyati
- 11
द्विधा भज्येयमप्येवं न नमेयं तु कस्यचित्
एष मे सहजो दोषः स्वभावो दुरतिक्रमः
dvidhā bhajyeyamapyevaṃ na nameyaṃ tu kasyacit
eṣa me sahajo doṣaḥ svabhāvo duratikramaḥ
- 12
यदि तावत्समुद्रे तु सेतुर्बद्धो यदृच्छया
रामेण विस्मयः कोऽत्र येन ते भयमागतम्
yadi tāvatsamudre tu seturbaddho yadṛcchayā
rāmeṇa vismayaḥ ko'tra yena te bhayamāgatam
- 13
स तु तीर्त्वार्णवं रामः सह वानरसेनया
प्रतिजानामि ते सत्यं न जीवन्प्रतियास्यति
sa tu tīrtvārṇavaṃ rāmaḥ saha vānarasenayā
pratijānāmi te satyaṃ na jīvanpratiyāsyati
- 14
एवं ब्रुवाणं संरब्धं रुष्टं विज्ञाय रावणम्
व्रीडितो माल्यवान्वाक्यं नोत्तरं प्रत्यपद्यत
evaṃ bruvāṇaṃ saṃrabdhaṃ ruṣṭaṃ vijñāya rāvaṇam
vrīḍito mālyavānvākyaṃ nottaraṃ pratyapadyata
- 15
जयाशिषा च राजानं वर्धयित्वा यथोचितम्
माल्यवानभ्यनुज्ञातो जगाम स्वं निवेशनम्
jayāśiṣā ca rājānaṃ vardhayitvā yathocitam
mālyavānabhyanujñāto jagāma svaṃ niveśanam
- 16
रावणस्तु सहामात्यो मन्त्रयित्वा विमृश्य च
लङ्कायामतुलां गुप्तिं कारयामास राक्षसः
rāvaṇastu sahāmātyo mantrayitvā vimṛśya ca
laṅkāyāmatulāṃ guptiṃ kārayāmāsa rākṣasaḥ
- 17
व्यादिदेश च पूर्वस्यां प्रहस्तं द्वारि राक्षसम्
दक्षिणस्यां महावीर्यौ महापार्श्वमहोदरौ
vyādideśa ca pūrvasyāṃ prahastaṃ dvāri rākṣasam
dakṣiṇasyāṃ mahāvīryau mahāpārśvamahodarau
- 18
पश्चिमायामथो द्वारि पुत्रमिन्द्रजितं तथा
व्यादिदेश महामायं राक्षसैर्बहुभिर्वृतम्
paścimāyāmatho dvāri putramindrajitaṃ tathā
vyādideśa mahāmāyaṃ rākṣasairbahubhirvṛtam
- 19
उत्तरस्यां पुरद्वारि व्यादिश्य शुकसारणौ
स्वयं चात्र भविष्यामि मन्त्रिणस्तानुवाच ह
uttarasyāṃ puradvāri vyādiśya śukasāraṇau
svayaṃ cātra bhaviṣyāmi mantriṇastānuvāca ha
- 20
राक्षसं तु विरूपाक्षं महावीर्यपराक्रमम्
मध्यमेऽस्थापयद्गुल्मे बहुभिः सह राक्षसैः
rākṣasaṃ tu virūpākṣaṃ mahāvīryaparākramam
madhyame'sthāpayadgulme bahubhiḥ saha rākṣasaiḥ
- 21
एवंविधानं लङ्कायां कृत्वा राक्षसपुंगवः
मेने कृतार्थमात्मानं कृतान्तवशमागतः
evaṃvidhānaṃ laṅkāyāṃ kṛtvā rākṣasapuṃgavaḥ
mene kṛtārthamātmānaṃ kṛtāntavaśamāgataḥ
- 22
विसर्जयामास ततः स मन्त्रिणो विधानमाज्ञाप्य पुरस्य पुष्कलम्
जयाशिषा मन्त्रगणेन पूजितो विवेश सोऽन्तःपुरमृद्धिमन्महत्
visarjayāmāsa tataḥ sa mantriṇo vidhānamājñāpya purasya puṣkalam
jayāśiṣā mantragaṇena pūjito viveśa so'ntaḥpuramṛddhimanmahat