49 shlokas
- 1
ततो हतान्राक्षसपुंगवांस्तान्देवान्तकादित्रिशिरोऽतिकायान्
रक्षोगणास्तत्र हतावशिष्टास्ते रावणाय त्वरितं शशंसुः
tato hatānrākṣasapuṃgavāṃstāndevāntakāditriśiro'tikāyān
rakṣogaṇāstatra hatāvaśiṣṭāste rāvaṇāya tvaritaṃ śaśaṃsuḥ
- 2
ततो हतांस्तान्सहसा निशम्य राजा मुमोहाश्रुपरिप्लुताक्षः
पुत्रक्षयं भ्रातृवधं च घोरं विचिन्त्य राजा विपुलं प्रदध्यौ
tato hatāṃstānsahasā niśamya rājā mumohāśrupariplutākṣaḥ
putrakṣayaṃ bhrātṛvadhaṃ ca ghoraṃ vicintya rājā vipulaṃ pradadhyau
- 3
ततस्तु राजानमुदीक्ष्य दीनं शोकार्णवे संपरिपुप्लुवानम्
अथर्षभो राक्षसराजसूनुरथेन्द्रजिद्वाक्यमिदं बभाषे
tatastu rājānamudīkṣya dīnaṃ śokārṇave saṃparipupluvānam
atharṣabho rākṣasarājasūnurathendrajidvākyamidaṃ babhāṣe
- 4
न तात मोहं प्रतिगन्तुमर्हसि यत्रेन्द्रजिज्जीवति राक्षसेन्द्र
नेन्द्रारिबाणाभिहतो हि कश्चित्प्राणान्समर्थः समरेऽभिधर्तुम्
na tāta mohaṃ pratigantumarhasi yatrendrajijjīvati rākṣasendra
nendrāribāṇābhihato hi kaścitprāṇānsamarthaḥ samare'bhidhartum
- 5
पश्याद्य रामं सह लक्ष्मणेन मद्बाणनिर्भिन्नविकीर्णदेहम्
गतायुषं भूमितले शयानं शरैः शितैराचितसर्वगात्रम्
paśyādya rāmaṃ saha lakṣmaṇena madbāṇanirbhinnavikīrṇadeham
gatāyuṣaṃ bhūmitale śayānaṃ śaraiḥ śitairācitasarvagātram
- 6
इमां प्रतिज्ञां शृणु शक्रशत्रोः सुनिश्चितां पौरुषदैवयुक्ताम्
अद्यैव रामं सह लक्ष्मणेन संतापयिष्यामि शरैरमोघैः
imāṃ pratijñāṃ śṛṇu śakraśatroḥ suniścitāṃ pauruṣadaivayuktām
adyaiva rāmaṃ saha lakṣmaṇena saṃtāpayiṣyāmi śarairamoghaiḥ
- 7
अद्येन्द्रवैवस्वतविष्णुमित्रसाध्याश्विवैश्वानरचन्द्रसूर्याः
द्रक्ष्यन्ति मे विक्रममप्रमेयं विष्णोरिवोग्रं बलियज्ञवाटे
adyendravaivasvataviṣṇumitrasādhyāśvivaiśvānaracandrasūryāḥ
drakṣyanti me vikramamaprameyaṃ viṣṇorivograṃ baliyajñavāṭe
- 8
स एवमुक्त्वा त्रिदशेन्द्रशत्रुरापृच्छ्य राजानमदीनसत्त्वः
समारुरोहानिलतुल्यवेगं रथं खरश्रेष्ठसमाधियुक्तम्
sa evamuktvā tridaśendraśatrurāpṛcchya rājānamadīnasattvaḥ
samārurohānilatulyavegaṃ rathaṃ kharaśreṣṭhasamādhiyuktam
- 9
समास्थाय महातेजा रथं हरिरथोपमम्
जगाम सहसा तत्र यत्र युद्धमरिंदमः
samāsthāya mahātejā rathaṃ harirathopamam
jagāma sahasā tatra yatra yuddhamariṃdamaḥ
- 10
तं प्रस्थितं महात्मानमनुजग्मुर्महाबलाः
संहर्षमाणा बहवो धनुःप्रवरपाणयः
taṃ prasthitaṃ mahātmānamanujagmurmahābalāḥ
saṃharṣamāṇā bahavo dhanuḥpravarapāṇayaḥ
- 11
गजस्कन्धगताः केचित्केचित्परमवाजिभिः
प्रासमुद्गरनिस्त्रिंशपरश्वधगदाधराः
gajaskandhagatāḥ kecitkecitparamavājibhiḥ
prāsamudgaranistriṃśaparaśvadhagadādharāḥ
- 12
स शङ्खनिनदैर्भीमैर्भेरीणां च महास्वनैः
जगाम त्रिदशेन्द्रारिः स्तूयमानो निशाचरैः
sa śaṅkhaninadairbhīmairbherīṇāṃ ca mahāsvanaiḥ
jagāma tridaśendrāriḥ stūyamāno niśācaraiḥ
- 13
स शङ्खशशिवर्णेन छत्रेण रिपुसूदनः
रराज परिपूर्णेन नभश्चन्द्रमसा यथा
sa śaṅkhaśaśivarṇena chatreṇa ripusūdanaḥ
rarāja paripūrṇena nabhaścandramasā yathā
- 14
अवीज्यत ततो वीरो हैमैर्हेमविभूषितैः
चारुचामरमुख्यैश्च मुख्यः सर्वधनुष्मताम्
avījyata tato vīro haimairhemavibhūṣitaiḥ
cārucāmaramukhyaiśca mukhyaḥ sarvadhanuṣmatām
- 15
ततस्त्विन्द्रजिता लङ्का सूर्यप्रतिमतेजसा
रराजाप्रतिवीर्येण द्यौरिवार्केण भास्वता
tatastvindrajitā laṅkā sūryapratimatejasā
rarājāprativīryeṇa dyaurivārkeṇa bhāsvatā
- 16
स तु दृष्ट्वा विनिर्यान्तं बलेन महता वृतम्
राक्षसाधिपतिः श्रीमान्रावणः पुत्रमब्रवीत्
sa tu dṛṣṭvā viniryāntaṃ balena mahatā vṛtam
rākṣasādhipatiḥ śrīmānrāvaṇaḥ putramabravīt
- 17
त्वमप्रतिरथः पुत्र जितस्ते युधि वासवः
किं पुनर्मानुषं धृष्यं न वधिष्यसि राघवम्
tvamapratirathaḥ putra jitaste yudhi vāsavaḥ
kiṃ punarmānuṣaṃ dhṛṣyaṃ na vadhiṣyasi rāghavam
- 18
तथोक्तो राक्षसेन्द्रेण प्रतिगृह्य महाशिषः
रथेनाश्वयुजा वीरः शीघ्रं गत्वा निकुम्भिलाम्
tathokto rākṣasendreṇa pratigṛhya mahāśiṣaḥ
rathenāśvayujā vīraḥ śīghraṃ gatvā nikumbhilām
- 19
स सम्प्राप्य महातेजा युद्धभूमिमरिंदमः
स्थापयामास रक्षांसि रथं प्रति समन्ततः
sa samprāpya mahātejā yuddhabhūmimariṃdamaḥ
sthāpayāmāsa rakṣāṃsi rathaṃ prati samantataḥ
- 20
ततस्तु हुतभोक्तारं हुतभुक्सदृशप्रभः
जुहुवे राक्षसश्रेष्ठो मन्त्रवद्विधिवत्तदा
tatastu hutabhoktāraṃ hutabhuksadṛśaprabhaḥ
juhuve rākṣasaśreṣṭho mantravadvidhivattadā
- 21
स हविर्जालसंस्कारैर्माल्यगन्धपुरस्कृतैः
जुहुवे पावकं तत्र राक्षसेन्द्रः प्रतापवान्
sa havirjālasaṃskārairmālyagandhapuraskṛtaiḥ
juhuve pāvakaṃ tatra rākṣasendraḥ pratāpavān
- 22
शस्त्राणि शरपत्राणि समिधोऽथ विभीतकः
लोहितानि च वासांसि स्रुवं कार्ष्णायसं तथा
śastrāṇi śarapatrāṇi samidho'tha vibhītakaḥ
lohitāni ca vāsāṃsi sruvaṃ kārṣṇāyasaṃ tathā
- 23
स तत्राग्निं समास्तीर्य शरपत्रैः सतोमरैः
छागस्य सर्वकृष्णस्य गलं जग्राह जीवतः
sa tatrāgniṃ samāstīrya śarapatraiḥ satomaraiḥ
chāgasya sarvakṛṣṇasya galaṃ jagrāha jīvataḥ
- 24
सकृदेव समिद्धस्य विधूमस्य महार्चिषः
बभूवुस्तानि लिङ्गानि विजयं यान्यदर्शयन्
sakṛdeva samiddhasya vidhūmasya mahārciṣaḥ
babhūvustāni liṅgāni vijayaṃ yānyadarśayan
- 25
प्रदक्षिणावर्तशिखस्तप्तकाञ्चनसंनिभः
हविस्तत्प्रतिजग्राह पावकः स्वयमुत्थितः
pradakṣiṇāvartaśikhastaptakāñcanasaṃnibhaḥ
havistatpratijagrāha pāvakaḥ svayamutthitaḥ
- 26
सोऽस्त्रमाहारयामास ब्राह्ममस्त्रविदां वरः
धनुश्चात्मरथं चैव सर्वं तत्राभ्यमन्त्रयत्
so'stramāhārayāmāsa brāhmamastravidāṃ varaḥ
dhanuścātmarathaṃ caiva sarvaṃ tatrābhyamantrayat
- 27
तस्मिन्नाहूयमानेऽस्त्रे हूयमाने च पावके
सार्कग्रहेन्दुनक्षत्रं वितत्रास नभस्तलम्
tasminnāhūyamāne'stre hūyamāne ca pāvake
sārkagrahendunakṣatraṃ vitatrāsa nabhastalam
- 28
स पावकं पावकदीप्ततेजा हुत्वा महेन्द्रप्रतिमप्रभावः
सचापबाणासिरथाश्वसूतः खेऽन्तर्दध आत्मानमचिन्त्यरूपः
sa pāvakaṃ pāvakadīptatejā hutvā mahendrapratimaprabhāvaḥ
sacāpabāṇāsirathāśvasūtaḥ khe'ntardadha ātmānamacintyarūpaḥ
- 29
स सैन्यमुत्सृज्य समेत्य तूर्णं महारणे वानरवाहिनीषु
अदृश्यमानः शरजालमुग्रं ववर्ष नीलाम्बुधरो यथाम्बु
sa sainyamutsṛjya sametya tūrṇaṃ mahāraṇe vānaravāhinīṣu
adṛśyamānaḥ śarajālamugraṃ vavarṣa nīlāmbudharo yathāmbu
- 30
ते शक्रजिद्बाणविशीर्णदेहा मायाहता विस्वरमुन्नदन्तः
रणे निपेतुर्हरयोऽद्रिकल्पा यथेन्द्रवज्राभिहता नगेन्द्राः
te śakrajidbāṇaviśīrṇadehā māyāhatā visvaramunnadantaḥ
raṇe nipeturharayo'drikalpā yathendravajrābhihatā nagendrāḥ