Sarga 112

18 shlokas

1. 1

   पूर्णे चतुर्दशे वर्षे पञ्चभ्यां लक्ष्मणाग्रजः

   भरद्वाजाश्रमं प्राप्य ववन्दे नियतो मुनिम्

   pūrṇe caturdaśe varṣe pañcabhyāṃ lakṣmaṇāgrajaḥ

   bharadvājāśramaṃ prāpya vavande niyato munim

2. 2

   सोऽपृच्छदभिवाद्यैनं भरद्वाजं तपोधनम्

   शृणोषि कच्चिद्भगवन्सुभिक्षानामयं पुरे

   कच्चिच्च युक्तो भरतो जीवन्त्यपि च मातरः

   so'pṛcchadabhivādyainaṃ bharadvājaṃ tapodhanam

   śṛṇoṣi kaccidbhagavansubhikṣānāmayaṃ pure

   kaccicca yukto bharato jīvantyapi ca mātaraḥ

3. 3

   एवमुक्तस्तु रामेण भरद्वाजो महामुनिः

   प्रत्युवाच रघुश्रेष्ठं स्मितपूर्वं प्रहृष्टवत्

   evamuktastu rāmeṇa bharadvājo mahāmuniḥ

   pratyuvāca raghuśreṣṭhaṃ smitapūrvaṃ prahṛṣṭavat

4. 4

   पङ्कदिग्धस्तु भरतो जटिलस्त्वां प्रतीक्षते

   पादुके ते पुरस्कृत्य सर्वं च कुशलं गृहे

   paṅkadigdhastu bharato jaṭilastvāṃ pratīkṣate

   pāduke te puraskṛtya sarvaṃ ca kuśalaṃ gṛhe

5. 5

   त्वां पुरा चीरवसनं प्रविशन्तं महावनम्

   स्त्रीतृतीयं च्युतं राज्याद्धर्मकामं च केवलम्

   tvāṃ purā cīravasanaṃ praviśantaṃ mahāvanam

   strītṛtīyaṃ cyutaṃ rājyāddharmakāmaṃ ca kevalam

6. 6

   पदातिं त्यक्तसर्वस्वं पितुर्वचनकारिणम्

   स्वर्गभोगैः परित्यक्तं स्वर्गच्युतमिवामरम्

   padātiṃ tyaktasarvasvaṃ piturvacanakāriṇam

   svargabhogaiḥ parityaktaṃ svargacyutamivāmaram

7. 7

   दृष्ट्वा तु करुणा पूर्वं ममासीत्समितिंजय

   कैकेयीवचने युक्तं वन्यमूलफलाशनम्

   dṛṣṭvā tu karuṇā pūrvaṃ mamāsītsamitiṃjaya

   kaikeyīvacane yuktaṃ vanyamūlaphalāśanam

8. 8

   साम्प्रतं सुसमृद्धार्थं समित्रगणबान्धवम्

   समीक्ष्य विजितारिं त्वां मम प्रीतिरनुत्तमा

   sāmprataṃ susamṛddhārthaṃ samitragaṇabāndhavam

   samīkṣya vijitāriṃ tvāṃ mama prītiranuttamā

9. 9

   सर्वं च सुखदुःखं ते विदितं मम राघव

   यत्त्वया विपुलं प्राप्तं जनस्थानवधादिकम्

   sarvaṃ ca sukhaduḥkhaṃ te viditaṃ mama rāghava

   yattvayā vipulaṃ prāptaṃ janasthānavadhādikam

10. 10

    ब्राह्मणार्थे नियुक्तस्य रक्षतः सर्वतापसान्

    मारीचदर्शनं चैव सीतोन्मथनमेव च

    brāhmaṇārthe niyuktasya rakṣataḥ sarvatāpasān

    mārīcadarśanaṃ caiva sītonmathanameva ca

11. 11

    कबन्धदर्शनं चैव पम्पाभिगमनं तथा

    सुग्रीवेण च ते सख्यं यच्च वाली हतस्त्वया

    kabandhadarśanaṃ caiva pampābhigamanaṃ tathā

    sugrīveṇa ca te sakhyaṃ yacca vālī hatastvayā

12. 12

    मार्गणं चैव वैदेह्याः कर्म वातात्मजस्य च

    विदितायां च वैदेह्यां नलसेतुर्यथा कृतः

    यथा च दीपिता लङ्का प्रहृष्टैर्हरियूथपैः

    mārgaṇaṃ caiva vaidehyāḥ karma vātātmajasya ca

    viditāyāṃ ca vaidehyāṃ nalaseturyathā kṛtaḥ

    yathā ca dīpitā laṅkā prahṛṣṭairhariyūthapaiḥ

13. 13

    सपुत्रबान्धवामात्यः सबलः सहवाहनः

    यथा च निहतः संख्ये रावणो देवकण्टकः

    saputrabāndhavāmātyaḥ sabalaḥ sahavāhanaḥ

    yathā ca nihataḥ saṃkhye rāvaṇo devakaṇṭakaḥ

14. 14

    समागमश्च त्रिदशैर्यथा दत्तश्च ते वरः

    सर्वं ममैतद्विदितं तपसा धर्मवत्सल

    samāgamaśca tridaśairyathā dattaśca te varaḥ

    sarvaṃ mamaitadviditaṃ tapasā dharmavatsala

15. 15

    अहमप्यत्र ते दद्मि वरं शस्त्रभृतां वर

    अर्घ्यं प्रतिगृहाणेदमयोध्यां श्वो गमिष्यसि

    ahamapyatra te dadmi varaṃ śastrabhṛtāṃ vara

    arghyaṃ pratigṛhāṇedamayodhyāṃ śvo gamiṣyasi

16. 16

    तस्य तच्छिरसा वाक्यं प्रतिगृह्य नृपात्मजः

    बाढमित्येव संहृष्टः श्रीमान्वरमयाचत

    tasya tacchirasā vākyaṃ pratigṛhya nṛpātmajaḥ

    bāḍhamityeva saṃhṛṣṭaḥ śrīmānvaramayācata

17. 17

    अकालफलिनो वृक्षाः सर्वे चापि मधुस्रवाः

    भवन्तु मार्गे भगवन्नयोध्यां प्रति गच्छतः

    akālaphalino vṛkṣāḥ sarve cāpi madhusravāḥ

    bhavantu mārge bhagavannayodhyāṃ prati gacchataḥ

18. 18

    निष्फलाः फलिनश्चासन्विपुष्पाः पुष्पशालिनः

    शुष्काः समग्रपत्रास्ते नगाश्चैव मधुस्रवाः

    niṣphalāḥ phalinaścāsanvipuṣpāḥ puṣpaśālinaḥ

    śuṣkāḥ samagrapatrāste nagāścaiva madhusravāḥ