23 shlokas
- 1
महोदरे तु निहते महापार्श्वो महाबलः
अङ्गदस्य चमूं भीमां क्षोभयामास सायकैः
mahodare tu nihate mahāpārśvo mahābalaḥ
aṅgadasya camūṃ bhīmāṃ kṣobhayāmāsa sāyakaiḥ
- 2
स वानराणां मुख्यानामुत्तमाङ्गानि सर्वशः
पातयामास कायेभ्यः फलं वृन्तादिवानिलः
sa vānarāṇāṃ mukhyānāmuttamāṅgāni sarvaśaḥ
pātayāmāsa kāyebhyaḥ phalaṃ vṛntādivānilaḥ
- 3
केषांचिदिषुभिर्बाहून्स्कन्धांश्चिछेद राक्षसः
वानराणां सुसंक्रुद्धः पार्श्वं केषां व्यदारयत्
keṣāṃcidiṣubhirbāhūnskandhāṃścicheda rākṣasaḥ
vānarāṇāṃ susaṃkruddhaḥ pārśvaṃ keṣāṃ vyadārayat
- 4
तेऽर्दिता बाणवर्षेण महापार्श्वेन वानराः
विषादविमुखाः सर्वे बभूवुर्गतचेतसः
te'rditā bāṇavarṣeṇa mahāpārśvena vānarāḥ
viṣādavimukhāḥ sarve babhūvurgatacetasaḥ
- 5
निरीक्ष्य बलमुद्विग्नमङ्गदो राक्षसार्दितम्
वेगं चक्रे महाबाहुः समुद्र इव पर्वणि
nirīkṣya balamudvignamaṅgado rākṣasārditam
vegaṃ cakre mahābāhuḥ samudra iva parvaṇi
- 6
आयसं परिघं गृह्य सूर्यरश्मिसमप्रभम्
समरे वानरश्रेष्ठो महापार्श्वे न्यपातयत्
āyasaṃ parighaṃ gṛhya sūryaraśmisamaprabham
samare vānaraśreṣṭho mahāpārśve nyapātayat
- 7
स तु तेन प्रहारेण महापार्श्वो विचेतनः
ससूतः स्यन्दनात्तस्माद्विसंज्ञः प्रापतद्भुवि
sa tu tena prahāreṇa mahāpārśvo vicetanaḥ
sasūtaḥ syandanāttasmādvisaṃjñaḥ prāpatadbhuvi
- 8
सर्क्षराजस्तु तेजस्वी नीलाञ्जनचयोपमः
निष्पत्य सुमहावीर्यः स्वाद्यूथान्मेघसंनिभात्
sarkṣarājastu tejasvī nīlāñjanacayopamaḥ
niṣpatya sumahāvīryaḥ svādyūthānmeghasaṃnibhāt
- 9
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभां क्रुद्धः स विपुलां शिलाम्
अश्वाञ्जघान तरसा स्यन्दनं च बभञ्ज तम्
pragṛhya giriśṛṅgābhāṃ kruddhaḥ sa vipulāṃ śilām
aśvāñjaghāna tarasā syandanaṃ ca babhañja tam
- 10
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तु महापार्श्वो महाबलः
अङ्गदं बहुभिर्बाणैर्भूयस्तं प्रत्यविध्यत
muhūrtāllabdhasaṃjñastu mahāpārśvo mahābalaḥ
aṅgadaṃ bahubhirbāṇairbhūyastaṃ pratyavidhyata
- 11
जाम्बवन्तं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे
ऋक्षराजं गवाक्षं च जघान बहुभिः शरैः
jāmbavantaṃ tribhirbāṇairājaghāna stanāntare
ṛkṣarājaṃ gavākṣaṃ ca jaghāna bahubhiḥ śaraiḥ
- 12
गवाक्षं जाम्बवन्तं च स दृष्ट्वा शरपीडितौ
जग्राह परिघं घोरमङ्गदः क्रोधमूर्छितः
gavākṣaṃ jāmbavantaṃ ca sa dṛṣṭvā śarapīḍitau
jagrāha parighaṃ ghoramaṅgadaḥ krodhamūrchitaḥ
- 13
तस्याङ्गदः प्रकुपितो राक्षसस्य तमायसं
दूरस्थितस्य परिघं रविरश्मिसमप्रभम्
tasyāṅgadaḥ prakupito rākṣasasya tamāyasaṃ
dūrasthitasya parighaṃ raviraśmisamaprabham
- 14
द्वाभ्यां भुजाभ्यां संगृह्य भ्रामयित्वा च वेगवान्
महापार्श्वाय चिक्षेप वधार्थं वालिनः सुतः
dvābhyāṃ bhujābhyāṃ saṃgṛhya bhrāmayitvā ca vegavān
mahāpārśvāya cikṣepa vadhārthaṃ vālinaḥ sutaḥ
- 15
स तु क्षिप्तो बलवता परिघस्तस्य रक्षसः
धनुश्च सशरं हस्ताच्छिरस्त्रं चाप्यपातयत्
sa tu kṣipto balavatā parighastasya rakṣasaḥ
dhanuśca saśaraṃ hastācchirastraṃ cāpyapātayat
- 16
तं समासाद्य वेगेन वालिपुत्रः प्रतापवान्
तलेनाभ्यहनत्क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले
taṃ samāsādya vegena vāliputraḥ pratāpavān
talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale
- 17
स तु क्रुद्धो महावेगो महापार्श्वो महाद्युतिः
करेणैकेन जग्राह सुमहान्तं परश्वधम्
sa tu kruddho mahāvego mahāpārśvo mahādyutiḥ
kareṇaikena jagrāha sumahāntaṃ paraśvadham
- 18
तं तैलधौतं विमलं शैलसारमयं दृढम्
राक्षसः परमक्रुद्धो वालिपुत्रे न्यपातयत्
taṃ tailadhautaṃ vimalaṃ śailasāramayaṃ dṛḍham
rākṣasaḥ paramakruddho vāliputre nyapātayat
- 19
तेन वामांसफलके भृशं प्रत्यवपातितम्
अङ्गदो मोक्षयामास सरोषः स परश्वधम्
tena vāmāṃsaphalake bhṛśaṃ pratyavapātitam
aṅgado mokṣayāmāsa saroṣaḥ sa paraśvadham
- 20
स वीरो वज्रसंकाशमङ्गदो मुष्टिमात्मनः
संवर्तयन्सुसंक्रुद्धः पितुस्तुल्यपराक्रमः
sa vīro vajrasaṃkāśamaṅgado muṣṭimātmanaḥ
saṃvartayansusaṃkruddhaḥ pitustulyaparākramaḥ
- 21
राक्षसस्य स्तनाभ्याशे मर्मज्ञो हृदयं प्रति
इन्द्राशनिसमस्पर्शं स मुष्टिं विन्यपातयत्
rākṣasasya stanābhyāśe marmajño hṛdayaṃ prati
indrāśanisamasparśaṃ sa muṣṭiṃ vinyapātayat
- 22
तेन तस्य निपातेन राक्षसस्य महामृधे
पफाल हृदयं चाशु स पपात हतो भुवि
tena tasya nipātena rākṣasasya mahāmṛdhe
paphāla hṛdayaṃ cāśu sa papāta hato bhuvi
- 23
तस्मिन्निपतिते भूमौ तत्सैन्यं सम्प्रचुक्षुभे
अभवच्च महान्क्रोधः समरे रावणस्य तु
tasminnipatite bhūmau tatsainyaṃ sampracukṣubhe
abhavacca mahānkrodhaḥ samare rāvaṇasya tu