Sarga 24

36 shlokas

1. 1

   सीतां तु मोहितां दृष्ट्वा सरमा नाम राक्षसी

   आससादाशु वैदेहीं प्रियां प्रणयिनी सखी

   sītāṃ tu mohitāṃ dṛṣṭvā saramā nāma rākṣasī

   āsasādāśu vaidehīṃ priyāṃ praṇayinī sakhī

2. 2

   सा हि तत्र कृता मित्रं सीतया रक्ष्यमाणया

   रक्षन्ती रावणादिष्टा सानुक्रोशा दृढव्रता

   sā hi tatra kṛtā mitraṃ sītayā rakṣyamāṇayā

   rakṣantī rāvaṇādiṣṭā sānukrośā dṛḍhavratā

3. 3

   सा ददर्श सखीं सीतां सरमा नष्टचेतनाम्

   उपावृत्योत्थितां ध्वस्तां वडवामिव पांसुषु

   sā dadarśa sakhīṃ sītāṃ saramā naṣṭacetanām

   upāvṛtyotthitāṃ dhvastāṃ vaḍavāmiva pāṃsuṣu

4. 4

   तां समाश्वासयामास सखी स्नेहेन सुव्रता

   उक्ता यद्रावणेन त्वं प्रत्युक्तं च स्वयं त्वया

   tāṃ samāśvāsayāmāsa sakhī snehena suvratā

   uktā yadrāvaṇena tvaṃ pratyuktaṃ ca svayaṃ tvayā

5. 5

   सखीस्नेहेन तद्भीरु मया सर्वं प्रतिश्रुतम्

   लीनया गहने शून्ये भयमुत्सृज्य रावणात्

   तव हेतोर्विशालाक्षि न हि मे जीवितं प्रियम्

   sakhīsnehena tadbhīru mayā sarvaṃ pratiśrutam

   līnayā gahane śūnye bhayamutsṛjya rāvaṇāt

   tava hetorviśālākṣi na hi me jīvitaṃ priyam

6. 6

   स संभ्रान्तश्च निष्क्रान्तो यत्कृते राक्षसाधिपः

   तच्च मे विदितं सर्वमभिनिष्क्रम्य मैथिलि

   sa saṃbhrāntaśca niṣkrānto yatkṛte rākṣasādhipaḥ

   tacca me viditaṃ sarvamabhiniṣkramya maithili

7. 7

   न शक्यं सौप्तिकं कर्तुं रामस्य विदितात्मनः

   वधश्च पुरुषव्याघ्रे तस्मिन्नेवोपपद्यते

   na śakyaṃ sauptikaṃ kartuṃ rāmasya viditātmanaḥ

   vadhaśca puruṣavyāghre tasminnevopapadyate

8. 8

   न चैव वानरा हन्तुं शक्याः पादपयोधिनः

   सुरा देवर्षभेणेव रामेण हि सुरक्षिताः

   na caiva vānarā hantuṃ śakyāḥ pādapayodhinaḥ

   surā devarṣabheṇeva rāmeṇa hi surakṣitāḥ

9. 9

   दीर्घवृत्तभुजः श्रीमान्महोरस्कः प्रतापवान्

   धन्वी संहननोपेतो धर्मात्मा भुवि विश्रुतः

   dīrghavṛttabhujaḥ śrīmānmahoraskaḥ pratāpavān

   dhanvī saṃhananopeto dharmātmā bhuvi viśrutaḥ

10. 10

    विक्रान्तो रक्षिता नित्यमात्मनश्च परस्य च

    लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा कुशली नयशास्त्रवित्

    vikrānto rakṣitā nityamātmanaśca parasya ca

    lakṣmaṇena saha bhrātrā kuśalī nayaśāstravit

11. 11

    हन्ता परबलौघानामचिन्त्यबलपौरुषः

    न हतो राघवः श्रीमान्सीते शत्रुनिबर्हणः

    hantā parabalaughānāmacintyabalapauruṣaḥ

    na hato rāghavaḥ śrīmānsīte śatrunibarhaṇaḥ

12. 12

    अयुक्तबुद्धिकृत्येन सर्वभूतविरोधिना

    इयं प्रयुक्ता रौद्रेण माया मायाविदा त्वयि

    ayuktabuddhikṛtyena sarvabhūtavirodhinā

    iyaṃ prayuktā raudreṇa māyā māyāvidā tvayi

13. 13

    शोकस्ते विगतः सर्वः कल्याणं त्वामुपस्थितम्

    ध्रुवं त्वां भजते लक्ष्मीः प्रियं प्रीतिकरं शृणु

    śokaste vigataḥ sarvaḥ kalyāṇaṃ tvāmupasthitam

    dhruvaṃ tvāṃ bhajate lakṣmīḥ priyaṃ prītikaraṃ śṛṇu

14. 14

    उत्तीर्य सागरं रामः सह वानरसेनया

    संनिविष्टः समुद्रस्य तीरमासाद्य दक्षिणम्

    uttīrya sāgaraṃ rāmaḥ saha vānarasenayā

    saṃniviṣṭaḥ samudrasya tīramāsādya dakṣiṇam

15. 15

    दृष्टो मे परिपूर्णार्थः काकुत्स्थः सहलक्ष्मणः

    सहितैः सागरान्तस्थैर्बलैस्तिष्ठति रक्षितः

    dṛṣṭo me paripūrṇārthaḥ kākutsthaḥ sahalakṣmaṇaḥ

    sahitaiḥ sāgarāntasthairbalaistiṣṭhati rakṣitaḥ

16. 16

    अनेन प्रेषिता ये च राक्षसा लघुविक्रमाः

    राघवस्तीर्ण इत्येवं प्रवृत्तिस्तैरिहाहृता

    anena preṣitā ye ca rākṣasā laghuvikramāḥ

    rāghavastīrṇa ityevaṃ pravṛttistairihāhṛtā

17. 17

    स तां श्रुत्वा विशालाक्षि प्रवृत्तिं राक्षसाधिपः

    एष मन्त्रयते सर्वैः सचिवैः सह रावणः

    sa tāṃ śrutvā viśālākṣi pravṛttiṃ rākṣasādhipaḥ

    eṣa mantrayate sarvaiḥ sacivaiḥ saha rāvaṇaḥ

18. 18

    इति ब्रुवाणा सरमा राक्षसी सीतया सह

    सर्वोद्योगेन सैन्यानां शब्दं शुश्राव भैरवम्

    iti bruvāṇā saramā rākṣasī sītayā saha

    sarvodyogena sainyānāṃ śabdaṃ śuśrāva bhairavam

19. 19

    दण्डनिर्घातवादिन्याः श्रुत्वा भेर्या महास्वनम्

    उवाच सरमा सीतामिदं मधुरभाषिणी

    daṇḍanirghātavādinyāḥ śrutvā bheryā mahāsvanam

    uvāca saramā sītāmidaṃ madhurabhāṣiṇī

20. 20

    संनाहजननी ह्येषा भैरवा भीरु भेरिका

    भेरीनादं च गम्भीरं शृणु तोयदनिस्वनम्

    saṃnāhajananī hyeṣā bhairavā bhīru bherikā

    bherīnādaṃ ca gambhīraṃ śṛṇu toyadanisvanam

21. 21

    कल्प्यन्ते मत्तमातंगा युज्यन्ते रथवाजिनः

    तत्र तत्र च संनद्धाः संपतन्ति पदातयः

    kalpyante mattamātaṃgā yujyante rathavājinaḥ

    tatra tatra ca saṃnaddhāḥ saṃpatanti padātayaḥ

22. 22

    आपूर्यन्ते राजमार्गाः सैन्यैरद्भुतदर्शनैः

    वेगवद्भिर्नदद्भिश्च तोयौघैरिव सागरः

    āpūryante rājamārgāḥ sainyairadbhutadarśanaiḥ

    vegavadbhirnadadbhiśca toyaughairiva sāgaraḥ

23. 23

    शास्त्राणां च प्रसन्नानां चर्मणां वर्मणां तथा

    रथवाजिगजानां च भूषितानां च रक्षसाम्

    śāstrāṇāṃ ca prasannānāṃ carmaṇāṃ varmaṇāṃ tathā

    rathavājigajānāṃ ca bhūṣitānāṃ ca rakṣasām

24. 24

    प्रभां विसृजतां पश्य नानावर्णां समुत्थिताम्

    वनं निर्दहतो घर्मे यथारूपं विभावसोः

    prabhāṃ visṛjatāṃ paśya nānāvarṇāṃ samutthitām

    vanaṃ nirdahato gharme yathārūpaṃ vibhāvasoḥ

25. 25

    घण्टानां शृणु निर्घोषं रथानां शृणु निस्वनम्

    हयानां हेषमाणानां शृणु तूर्यध्वनिं यथा

    ghaṇṭānāṃ śṛṇu nirghoṣaṃ rathānāṃ śṛṇu nisvanam

    hayānāṃ heṣamāṇānāṃ śṛṇu tūryadhvaniṃ yathā

26. 26

    उद्यतायुधहस्तानां राक्षसेन्द्रानुयायिनाम्

    संभ्रमो रक्षसामेष तुमुलो लोमहर्षणः

    udyatāyudhahastānāṃ rākṣasendrānuyāyinām

    saṃbhramo rakṣasāmeṣa tumulo lomaharṣaṇaḥ

27. 27

    श्रीस्त्वां भजति शोकघ्नी रक्षसां भयमागतम्

    रामात्कमलपत्राक्षि दैत्यानामिव वासवात्

    śrīstvāṃ bhajati śokaghnī rakṣasāṃ bhayamāgatam

    rāmātkamalapatrākṣi daityānāmiva vāsavāt

28. 28

    अवजित्य जितक्रोधस्तमचिन्त्यपराक्रमः

    रावणं समरे हत्वा भर्ता त्वाधिगमिष्यति

    avajitya jitakrodhastamacintyaparākramaḥ

    rāvaṇaṃ samare hatvā bhartā tvādhigamiṣyati

29. 29

    विक्रमिष्यति रक्षःसु भर्ता ते सहलक्ष्मणः

    यथा शत्रुषु शत्रुघ्नो विष्णुना सह वासवः

    vikramiṣyati rakṣaḥsu bhartā te sahalakṣmaṇaḥ

    yathā śatruṣu śatrughno viṣṇunā saha vāsavaḥ

30. 30

    आगतस्य हि रामस्य क्षिप्रमङ्कगतां सतीम्

    अहं द्रक्ष्यामि सिद्धार्थां त्वां शत्रौ विनिपातिते

    āgatasya hi rāmasya kṣipramaṅkagatāṃ satīm

    ahaṃ drakṣyāmi siddhārthāṃ tvāṃ śatrau vinipātite