129 shlokas
- 1
ते निवृत्ता महाकायाः श्रुत्वाङ्गदवचस्तदा
नैष्ठिकीं बुद्धिमास्थाय सर्वे संग्रामकाङ्क्षिणः
te nivṛttā mahākāyāḥ śrutvāṅgadavacastadā
naiṣṭhikīṃ buddhimāsthāya sarve saṃgrāmakāṅkṣiṇaḥ
- 2
समुदीरितवीर्यास्ते समारोपितविक्रमाः
पर्यवस्थापिता वाक्यैरङ्गदेन वलीमुखाः
samudīritavīryāste samāropitavikramāḥ
paryavasthāpitā vākyairaṅgadena valīmukhāḥ
- 3
प्रयाताश्च गता हर्षं मरणे कृतनिश्चयाः
चक्रुः सुतुमुलं युद्धं वानरास्त्यक्तजीविताः
prayātāśca gatā harṣaṃ maraṇe kṛtaniścayāḥ
cakruḥ sutumulaṃ yuddhaṃ vānarāstyaktajīvitāḥ
- 4
अथ वृक्षान्महाकायाः सानूनि सुमहान्ति च
वानरास्तूर्णमुद्यम्य कुम्भकर्णमभिद्रवन्
atha vṛkṣānmahākāyāḥ sānūni sumahānti ca
vānarāstūrṇamudyamya kumbhakarṇamabhidravan
- 5
स कुम्भकर्णः संक्रुद्धो गदामुद्यम्य वीर्यवान्
अर्दयन्सुमहाकायः समन्ताद्व्याक्षिपद्रिपून्
sa kumbhakarṇaḥ saṃkruddho gadāmudyamya vīryavān
ardayansumahākāyaḥ samantādvyākṣipadripūn
- 6
शतानि सप्त चाष्टौ च सहस्राणि च वानराः
प्रकीर्णाः शेरते भूमौ कुम्भकर्णेन पोथिताः
śatāni sapta cāṣṭau ca sahasrāṇi ca vānarāḥ
prakīrṇāḥ śerate bhūmau kumbhakarṇena pothitāḥ
- 7
षोडशाष्टौ च दश च विंशत्त्रिंशत्तथैव च
परिक्षिप्य च बाहुभ्यां खादन्विपरिधावति
भक्षयन्भृशसंक्रुद्धो गरुडः पन्नगानिव
ṣoḍaśāṣṭau ca daśa ca viṃśattriṃśattathaiva ca
parikṣipya ca bāhubhyāṃ khādanviparidhāvati
bhakṣayanbhṛśasaṃkruddho garuḍaḥ pannagāniva
- 8
हनूमाञ्शैलशृङ्गाणि वृक्षांश्च विविधान्बहून्
ववर्ष कुम्भकर्णस्य शिरस्यम्बरमास्थितः
hanūmāñśailaśṛṅgāṇi vṛkṣāṃśca vividhānbahūn
vavarṣa kumbhakarṇasya śirasyambaramāsthitaḥ
- 9
तानि पर्वतशृङ्गाणि शूलेन तु बिभेद ह
बभञ्ज वृक्षवर्षं च कुम्भकर्णो महाबलः
tāni parvataśṛṅgāṇi śūlena tu bibheda ha
babhañja vṛkṣavarṣaṃ ca kumbhakarṇo mahābalaḥ
- 10
ततो हरीणां तदनीकमुग्रं दुद्राव शूलं निशितं प्रगृह्य
तस्थौ ततोऽस्यापततः पुरस्तान्महीधराग्रं हनुमान्प्रगृह्य
tato harīṇāṃ tadanīkamugraṃ dudrāva śūlaṃ niśitaṃ pragṛhya
tasthau tato'syāpatataḥ purastānmahīdharāgraṃ hanumānpragṛhya
- 11
स कुम्भकर्णं कुपितो जघान वेगेन शैलोत्तमभीमकायम्
स चुक्षुभे तेन तदाभिभूतो मेदार्द्रगात्रो रुधिरावसिक्तः
sa kumbhakarṇaṃ kupito jaghāna vegena śailottamabhīmakāyam
sa cukṣubhe tena tadābhibhūto medārdragātro rudhirāvasiktaḥ
- 12
स शूलमाविध्य तडित्प्रकाशं गिरिं यथा प्रज्वलिताग्रशृङ्गम्
बाह्वन्तरे मारुतिमाजघान गुहोऽचलं क्रौञ्चमिवोग्रशक्त्या
sa śūlamāvidhya taḍitprakāśaṃ giriṃ yathā prajvalitāgraśṛṅgam
bāhvantare mārutimājaghāna guho'calaṃ krauñcamivograśaktyā
- 13
स शूलनिर्भिन्नमहाभुजान्तरः प्रविह्वलः शोणितमुद्वमन्मुखात्
ननाद भीमं हनुमान्महाहवे युगान्तमेघस्तनितस्वनोपमम्
sa śūlanirbhinnamahābhujāntaraḥ pravihvalaḥ śoṇitamudvamanmukhāt
nanāda bhīmaṃ hanumānmahāhave yugāntameghastanitasvanopamam
- 14
ततो विनेदुः सहसा प्रहृष्टा रक्षोगणास्तं व्यथितं समीक्ष्य
प्लवंगमास्तु व्यथिता भयार्ताः प्रदुद्रुवुः संयति कुम्भकर्णात्
tato vineduḥ sahasā prahṛṣṭā rakṣogaṇāstaṃ vyathitaṃ samīkṣya
plavaṃgamāstu vyathitā bhayārtāḥ pradudruvuḥ saṃyati kumbhakarṇāt
- 15
नीलश्चिक्षेप शैलाग्रं कुम्भकर्णाय धीमते
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य मुष्टिनाभिजघान ह
nīlaścikṣepa śailāgraṃ kumbhakarṇāya dhīmate
tamāpatantaṃ samprekṣya muṣṭinābhijaghāna ha
- 16
मुष्टिप्रहाराभिहतं तच्छैलाग्रं व्यशीर्यत
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं निपपात महीतले
muṣṭiprahārābhihataṃ tacchailāgraṃ vyaśīryata
savisphuliṅgaṃ sajvālaṃ nipapāta mahītale
- 17
ऋषभः शरभो नीलो गवाक्षो गन्धमादनः
पञ्च वानरशार्दूलाः कुम्भकर्णमुपाद्रवन्
ṛṣabhaḥ śarabho nīlo gavākṣo gandhamādanaḥ
pañca vānaraśārdūlāḥ kumbhakarṇamupādravan
- 18
शैलैर्वृक्षैस्तलैः पादैर्मुष्टिभिश्च महाबलाः
कुम्भकर्णं महाकायं सर्वतोऽभिनिजघ्निरे
śailairvṛkṣaistalaiḥ pādairmuṣṭibhiśca mahābalāḥ
kumbhakarṇaṃ mahākāyaṃ sarvato'bhinijaghnire
- 19
स्पर्शानिव प्रहारांस्तान्वेदयानो न विव्यथे
ऋषभं तु महावेगं बाहुभ्यां परिषस्वजे
sparśāniva prahārāṃstānvedayāno na vivyathe
ṛṣabhaṃ tu mahāvegaṃ bāhubhyāṃ pariṣasvaje
- 20
कुम्भकर्णभुजाभ्यां तु पीडितो वानरर्षभः
निपपातर्षभो भीमः प्रमुखागतशोणितः
kumbhakarṇabhujābhyāṃ tu pīḍito vānararṣabhaḥ
nipapātarṣabho bhīmaḥ pramukhāgataśoṇitaḥ
- 21
मुष्टिना शरभं हत्वा जानुना नीलमाहवे
आजघान गवाक्षं च तलेनेन्द्ररिपुस्तदा
muṣṭinā śarabhaṃ hatvā jānunā nīlamāhave
ājaghāna gavākṣaṃ ca talenendraripustadā
- 22
दत्तप्रहरव्यथिता मुमुहुः शोणितोक्षिताः
निपेतुस्ते तु मेदिन्यां निकृत्ता इव किंशुकाः
dattapraharavyathitā mumuhuḥ śoṇitokṣitāḥ
nipetuste tu medinyāṃ nikṛttā iva kiṃśukāḥ
- 23
तेषु वानरमुख्येषु पतितेषु महात्मसु
वानराणां सहस्राणि कुम्भकर्णं प्रदुद्रुवुः
teṣu vānaramukhyeṣu patiteṣu mahātmasu
vānarāṇāṃ sahasrāṇi kumbhakarṇaṃ pradudruvuḥ
- 24
तं शैलमिव शैलाभाः सर्वे तु प्लवगर्षभाः
समारुह्य समुत्पत्य ददंशुश्च महाबलाः
taṃ śailamiva śailābhāḥ sarve tu plavagarṣabhāḥ
samāruhya samutpatya dadaṃśuśca mahābalāḥ
- 25
तं नखैर्दशनैश्चापि मुष्टिभिर्जानुभिस्तथा
कुम्भकर्णं महाकायं ते जघ्नुः प्लवगर्षभाः
taṃ nakhairdaśanaiścāpi muṣṭibhirjānubhistathā
kumbhakarṇaṃ mahākāyaṃ te jaghnuḥ plavagarṣabhāḥ
- 26
स वानरसहस्रैस्तैराचितः पर्वतोपमः
रराज राक्षसव्याघ्रो गिरिरात्मरुहैरिव
sa vānarasahasraistairācitaḥ parvatopamaḥ
rarāja rākṣasavyāghro girirātmaruhairiva
- 27
बाहुभ्यां वानरान्सर्वान्प्रगृह्य स महाबलः
भक्षयामास संक्रुद्धो गरुडः पन्नगानिव
bāhubhyāṃ vānarānsarvānpragṛhya sa mahābalaḥ
bhakṣayāmāsa saṃkruddho garuḍaḥ pannagāniva
- 28
प्रक्षिप्ताः कुम्भकर्णेन वक्त्रे पातालसंनिभे
नासापुटाभ्यां निर्जग्मुः कर्णाभ्यां चैव वानराः
prakṣiptāḥ kumbhakarṇena vaktre pātālasaṃnibhe
nāsāpuṭābhyāṃ nirjagmuḥ karṇābhyāṃ caiva vānarāḥ
- 29
भक्षयन्भृशसंक्रुद्धो हरीन्पर्वतसंनिभः
बभञ्ज वानरान्सर्वान्संक्रुद्धो राक्षसोत्तमः
bhakṣayanbhṛśasaṃkruddho harīnparvatasaṃnibhaḥ
babhañja vānarānsarvānsaṃkruddho rākṣasottamaḥ
- 30
मांसशोणितसंक्लेदां भूमिं कुर्वन्स राक्षसः
चचार हरिसैन्येषु कालाग्निरिव मूर्छितः
māṃsaśoṇitasaṃkledāṃ bhūmiṃ kurvansa rākṣasaḥ
cacāra harisainyeṣu kālāgniriva mūrchitaḥ