Sarga 111

31 shlokas

1. 1

   अनुज्ञातं तु रामेण तद्विमानमनुत्तमम्

   उत्पपात महामेघः श्वसनेनोद्धतो यथा

   anujñātaṃ tu rāmeṇa tadvimānamanuttamam

   utpapāta mahāmeghaḥ śvasanenoddhato yathā

2. 2

   पातयित्वा ततश्चक्षुः सर्वतो रघुनन्दनः

   अब्रवीन्मैथिलीं सीतां रामः शशिनिभाननाम्

   pātayitvā tataścakṣuḥ sarvato raghunandanaḥ

   abravīnmaithilīṃ sītāṃ rāmaḥ śaśinibhānanām

3. 3

   कैलासशिखराकारे त्रिकूटशिखरे स्थिताम्

   लङ्कामीक्षस्व वैदेहि निर्मितां विश्वकर्मणा

   kailāsaśikharākāre trikūṭaśikhare sthitām

   laṅkāmīkṣasva vaidehi nirmitāṃ viśvakarmaṇā

4. 4

   एतदायोधनं पश्य मांसशोणितकर्दमम्

   हरीणां राक्षसानां च सीते विशसनं महत्

   etadāyodhanaṃ paśya māṃsaśoṇitakardamam

   harīṇāṃ rākṣasānāṃ ca sīte viśasanaṃ mahat

5. 5

   तव हेतोर्विशालाक्षि रावणो निहतो मया

   कुम्भकर्णोऽत्र निहतः प्रहस्तश्च निशाचरः

   tava hetorviśālākṣi rāvaṇo nihato mayā

   kumbhakarṇo'tra nihataḥ prahastaśca niśācaraḥ

6. 6

   लक्ष्मणेनेन्द्रजिच्चात्र रावणिर्निहतो रणे

   विरूपाक्षश्च दुष्प्रेक्ष्यो महापार्श्वमहोदरौ

   lakṣmaṇenendrajiccātra rāvaṇirnihato raṇe

   virūpākṣaśca duṣprekṣyo mahāpārśvamahodarau

7. 7

   अकम्पनश्च निहतो बलिनोऽन्ये च राक्षसाः

   त्रिशिराश्चातिकायश्च देवान्तकनरान्तकौ

   akampanaśca nihato balino'nye ca rākṣasāḥ

   triśirāścātikāyaśca devāntakanarāntakau

8. 8

   अत्र मन्दोदरी नाम भार्या तं पर्यदेवयत्

   सपत्नीनां सहस्रेण सास्रेण परिवारिता

   atra mandodarī nāma bhāryā taṃ paryadevayat

   sapatnīnāṃ sahasreṇa sāsreṇa parivāritā

9. 9

   एतत्तु दृश्यते तीर्थं समुद्रस्य वरानने

   यत्र सागरमुत्तीर्य तां रात्रिमुषिता वयम्

   etattu dṛśyate tīrthaṃ samudrasya varānane

   yatra sāgaramuttīrya tāṃ rātrimuṣitā vayam

10. 10

    एष सेतुर्मया बद्धः सागरे सलिलार्णवे

    तव हेतोर्विशालाक्षि नलसेतुः सुदुष्करः

    eṣa seturmayā baddhaḥ sāgare salilārṇave

    tava hetorviśālākṣi nalasetuḥ suduṣkaraḥ

11. 11

    पश्य सागरमक्षोभ्यं वैदेहि वरुणालयम्

    अपारमभिगर्जन्तं शङ्खशुक्तिनिषेवितम्

    paśya sāgaramakṣobhyaṃ vaidehi varuṇālayam

    apāramabhigarjantaṃ śaṅkhaśuktiniṣevitam

12. 12

    हिरण्यनाभं शैलेन्द्रं काञ्चनं पश्य मैथिलि

    विश्रमार्थं हनुमतो भित्त्वा सागरमुत्थितम्

    hiraṇyanābhaṃ śailendraṃ kāñcanaṃ paśya maithili

    viśramārthaṃ hanumato bhittvā sāgaramutthitam

13. 13

    अत्र राक्षसराजोऽयमाजगाम विभीषणः

    atra rākṣasarājo'yamājagāma vibhīṣaṇaḥ

14. 14

    एषा सा दृश्यते सीते किष्किन्धा चित्रकानना

    सुग्रीवस्य पुरी रम्या यत्र वाली मया हतः

    eṣā sā dṛśyate sīte kiṣkindhā citrakānanā

    sugrīvasya purī ramyā yatra vālī mayā hataḥ

15. 15

    दृश्यतेऽसौ महान्सीते सविद्युदिव तोयदः

    ऋश्यमूको गिरिश्रेष्ठः काञ्चनैर्धातुभिर्वृतः

    dṛśyate'sau mahānsīte savidyudiva toyadaḥ

    ṛśyamūko giriśreṣṭhaḥ kāñcanairdhātubhirvṛtaḥ

16. 16

    अत्राहं वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण समागतः

    समयश्च कृतः सीते वधार्थं वालिनो मया

    atrāhaṃ vānarendreṇa sugrīveṇa samāgataḥ

    samayaśca kṛtaḥ sīte vadhārthaṃ vālino mayā

17. 17

    एषा सा दृश्यते पम्पा नलिनी चित्रकानना

    त्वया विहीनो यत्राहं विललाप सुदुःखितः

    eṣā sā dṛśyate pampā nalinī citrakānanā

    tvayā vihīno yatrāhaṃ vilalāpa suduḥkhitaḥ

18. 18

    अस्यास्तीरे मया दृष्टा शबरी धर्मचारिणी

    अत्र योजनबाहुश्च कबन्धो निहतो मया

    asyāstīre mayā dṛṣṭā śabarī dharmacāriṇī

    atra yojanabāhuśca kabandho nihato mayā

19. 19

    दृश्यतेऽसौ जनस्थाने सीते श्रीमान्वनस्पतिः

    यत्र युद्धं महद्वृत्तं तव हेतोर्विलासिनि

    रावणस्य नृशंसस्य जटायोश्च महात्मनः

    dṛśyate'sau janasthāne sīte śrīmānvanaspatiḥ

    yatra yuddhaṃ mahadvṛttaṃ tava hetorvilāsini

    rāvaṇasya nṛśaṃsasya jaṭāyośca mahātmanaḥ

20. 20

    खरश्च निहतः संख्ये दूषणश्च निपातितः

    त्रिशिराश्च महावीर्यो मया बाणैरजिह्मगैः

    kharaśca nihataḥ saṃkhye dūṣaṇaśca nipātitaḥ

    triśirāśca mahāvīryo mayā bāṇairajihmagaiḥ

21. 21

    पर्णशाला तथा चित्रा दृश्यते शुभदर्शना

    यत्र त्वं राक्षसेन्द्रेण रावणेन हृता बलात्

    parṇaśālā tathā citrā dṛśyate śubhadarśanā

    yatra tvaṃ rākṣasendreṇa rāvaṇena hṛtā balāt

22. 22

    एषा गोदावरी रम्या प्रसन्नसलिला शिवा

    अगस्त्यस्याश्रमो ह्येष दृश्यते पश्य मैथिलि

    eṣā godāvarī ramyā prasannasalilā śivā

    agastyasyāśramo hyeṣa dṛśyate paśya maithili

23. 23

    वैदेहि दृश्यते चात्र शरभङ्गाश्रमो महान्

    उपयातः सहस्राक्षो यत्र शक्रः पुरंदरः

    vaidehi dṛśyate cātra śarabhaṅgāśramo mahān

    upayātaḥ sahasrākṣo yatra śakraḥ puraṃdaraḥ

24. 24

    एते ते तापसावासा दृश्यन्ते तनुमध्यमे

    अत्रिः कुलपतिर्यत्र सूर्यवैश्वानरप्रभः

    अत्र सीते त्वया दृष्टा तापसी धर्मचारिणी

    ete te tāpasāvāsā dṛśyante tanumadhyame

    atriḥ kulapatiryatra sūryavaiśvānaraprabhaḥ

    atra sīte tvayā dṛṣṭā tāpasī dharmacāriṇī

25. 25

    अस्मिन्देशे महाकायो विराधो निहतो मया

    asmindeśe mahākāyo virādho nihato mayā

26. 26

    असौ सुतनु शैलेन्द्रश्चित्रकूटः प्रकाशते

    यत्र मां कैकयीपुत्रः प्रसादयितुमागतः

    asau sutanu śailendraścitrakūṭaḥ prakāśate

    yatra māṃ kaikayīputraḥ prasādayitumāgataḥ

27. 27

    एषा सा यमुना दूराद्दृश्यते चित्रकानना

    भरद्वाजाश्रमो यत्र श्रीमानेष प्रकाशते

    eṣā sā yamunā dūrāddṛśyate citrakānanā

    bharadvājāśramo yatra śrīmāneṣa prakāśate

28. 28

    एषा त्रिपथगा गङ्गा दृश्यते वरवर्णिनि

    शृङ्गवेरपुरं चैतद्गुहो यत्र समागतः

    eṣā tripathagā gaṅgā dṛśyate varavarṇini

    śṛṅgaverapuraṃ caitadguho yatra samāgataḥ

29. 29

    एषा सा दृश्यतेऽयोध्या राजधानी पितुर्मम

    अयोध्यां कुरु वैदेहि प्रणामं पुनरागता

    eṣā sā dṛśyate'yodhyā rājadhānī piturmama

    ayodhyāṃ kuru vaidehi praṇāmaṃ punarāgatā

30. 30

    ततस्ते वानराः सर्वे राक्षसश्च विभीषणः

    उत्पत्योत्पत्य ददृशुस्तां पुरीं शुभदर्शनाम्

    tataste vānarāḥ sarve rākṣasaśca vibhīṣaṇaḥ

    utpatyotpatya dadṛśustāṃ purīṃ śubhadarśanām