Sarga 22

43 shlokas

1. 1

   ततस्तमक्षोभ्यबलं लङ्कायां नृपतेश्चरः

   सुवेले राघवं शैले निविष्टं प्रत्यवेदयन्

   tatastamakṣobhyabalaṃ laṅkāyāṃ nṛpateścaraḥ

   suvele rāghavaṃ śaile niviṣṭaṃ pratyavedayan

2. 2

   चाराणां रावणः श्रुत्वा प्राप्तं रामं महाबलम्

   जातोद्वेगोऽभवत्किंचित्सचिवांश्चेदमब्रवीत्

   cārāṇāṃ rāvaṇaḥ śrutvā prāptaṃ rāmaṃ mahābalam

   jātodvego'bhavatkiṃcitsacivāṃścedamabravīt

3. 3

   मन्त्रिणः शीघ्रमायान्तु सर्वे वै सुसमाहिताः

   अयं नो मन्त्रकालो हि सम्प्राप्त इव राक्षसाः

   mantriṇaḥ śīghramāyāntu sarve vai susamāhitāḥ

   ayaṃ no mantrakālo hi samprāpta iva rākṣasāḥ

4. 4

   तस्य तच्छासनं श्रुत्वा मन्त्रिणोऽभ्यागमन्द्रुतम्

   ततः संमन्त्रयामास सचिवै राक्षसैः सह

   tasya tacchāsanaṃ śrutvā mantriṇo'bhyāgamandrutam

   tataḥ saṃmantrayāmāsa sacivai rākṣasaiḥ saha

5. 5

   मन्त्रयित्वा स दुर्धर्षः क्षमं यत्समनन्तरम्

   विसर्जयित्वा सचिवान्प्रविवेश स्वमालयम्

   mantrayitvā sa durdharṣaḥ kṣamaṃ yatsamanantaram

   visarjayitvā sacivānpraviveśa svamālayam

6. 6

   ततो राक्षसमाहूय विद्युज्जिह्वं महाबलम्

   मायाविदं महामायः प्राविशद्यत्र मैथिली

   tato rākṣasamāhūya vidyujjihvaṃ mahābalam

   māyāvidaṃ mahāmāyaḥ prāviśadyatra maithilī

7. 7

   विद्युज्जिह्वं च मायाज्ञमब्रवीद्राक्षसाधिपः

   मोहयिष्यामहे सीतां मायया जनकात्मजाम्

   vidyujjihvaṃ ca māyājñamabravīdrākṣasādhipaḥ

   mohayiṣyāmahe sītāṃ māyayā janakātmajām

8. 8

   शिरो मायामयं गृह्य राघवस्य निशाचर

   मां त्वं समुपतिष्ठस्व महच्च सशरं धनुः

   śiro māyāmayaṃ gṛhya rāghavasya niśācara

   māṃ tvaṃ samupatiṣṭhasva mahacca saśaraṃ dhanuḥ

9. 9

   एवमुक्तस्तथेत्याह विद्युज्जिह्वो निशाचरः

   तस्य तुष्टोऽभवद्राजा प्रददौ च विभूषणम्

   evamuktastathetyāha vidyujjihvo niśācaraḥ

   tasya tuṣṭo'bhavadrājā pradadau ca vibhūṣaṇam

10. 10

    अशोकवनिकायां तु प्रविवेश महाबलः

    ततो दीनामदैन्यार्हां ददर्श धनदानुजः

    अधोमुखीं शोकपरामुपविष्टां महीतले

    aśokavanikāyāṃ tu praviveśa mahābalaḥ

    tato dīnāmadainyārhāṃ dadarśa dhanadānujaḥ

    adhomukhīṃ śokaparāmupaviṣṭāṃ mahītale

11. 11

    भर्तारमेव ध्यायन्तीमशोकवनिकां गताम्

    उपास्यमानां घोराभी राक्षसीभिरदूरतः

    bhartārameva dhyāyantīmaśokavanikāṃ gatām

    upāsyamānāṃ ghorābhī rākṣasībhiradūrataḥ

12. 12

    उपसृत्य ततः सीतां प्रहर्षन्नाम कीर्तयन्

    इदं च वचनं धृष्टमुवाच जनकात्मजाम्

    upasṛtya tataḥ sītāṃ praharṣannāma kīrtayan

    idaṃ ca vacanaṃ dhṛṣṭamuvāca janakātmajām

13. 13

    सान्त्व्यमाना मया भद्रे यमुपाश्रित्य वल्गसे

    खरहन्ता स ते भर्ता राघवः समरे हतः

    sāntvyamānā mayā bhadre yamupāśritya valgase

    kharahantā sa te bhartā rāghavaḥ samare hataḥ

14. 14

    छिन्नं ते सर्वतो मूलं दर्पस्ते निहतो मया

    व्यसनेनात्मनः सीते मम भार्या भविष्यसि

    chinnaṃ te sarvato mūlaṃ darpaste nihato mayā

    vyasanenātmanaḥ sīte mama bhāryā bhaviṣyasi

15. 15

    अल्पपुण्ये निवृत्तार्थे मूढे पण्डितमानिनि

    शृणु भर्तृवधं सीते घोरं वृत्रवधं यथा

    alpapuṇye nivṛttārthe mūḍhe paṇḍitamānini

    śṛṇu bhartṛvadhaṃ sīte ghoraṃ vṛtravadhaṃ yathā

16. 16

    समायातः समुद्रान्तं मां हन्तुं किल राघवः

    वानरेन्द्रप्रणीतेन बलेन महता वृतः

    samāyātaḥ samudrāntaṃ māṃ hantuṃ kila rāghavaḥ

    vānarendrapraṇītena balena mahatā vṛtaḥ

17. 17

    संनिविष्टः समुद्रस्य तीरमासाद्य दक्षिणम्

    बलेन महता रामो व्रजत्यस्तं दिवाकरे

    saṃniviṣṭaḥ samudrasya tīramāsādya dakṣiṇam

    balena mahatā rāmo vrajatyastaṃ divākare

18. 18

    अथाध्वनि परिश्रान्तमर्धरात्रे स्थितं बलम्

    सुखसुप्तं समासाद्य चारितं प्रथमं चरैः

    athādhvani pariśrāntamardharātre sthitaṃ balam

    sukhasuptaṃ samāsādya cāritaṃ prathamaṃ caraiḥ

19. 19

    तत्प्रहस्तप्रणीतेन बलेन महता मम

    बलमस्य हतं रात्रौ यत्र रामः सलक्ष्मणः

    tatprahastapraṇītena balena mahatā mama

    balamasya hataṃ rātrau yatra rāmaḥ salakṣmaṇaḥ

20. 20

    पट्टसान्परिघान्खड्गांश्चक्रान्दण्डान्महायसान्

    बाणजालानि शूलानि भास्वरान्कूटमुद्गरान्

    paṭṭasānparighānkhaḍgāṃścakrāndaṇḍānmahāyasān

    bāṇajālāni śūlāni bhāsvarānkūṭamudgarān

21. 21

    यष्टीश्च तोमरान्प्रासांश्चक्राणि मुसलानि च

    उद्यम्योद्यम्य रक्षोभिर्वानरेषु निपातिताः

    yaṣṭīśca tomarānprāsāṃścakrāṇi musalāni ca

    udyamyodyamya rakṣobhirvānareṣu nipātitāḥ

22. 22

    अथ सुप्तस्य रामस्य प्रहस्तेन प्रमाथिना

    असक्तं कृतहस्तेन शिरश्छिन्नं महासिना

    atha suptasya rāmasya prahastena pramāthinā

    asaktaṃ kṛtahastena śiraśchinnaṃ mahāsinā

23. 23

    विभीषणः समुत्पत्य निगृहीतो यदृच्छया

    दिशः प्रव्राजितः सर्वैर्लक्ष्मणः प्लवगैः सह

    vibhīṣaṇaḥ samutpatya nigṛhīto yadṛcchayā

    diśaḥ pravrājitaḥ sarvairlakṣmaṇaḥ plavagaiḥ saha

24. 24

    सुग्रीवो ग्रीवया शेते भग्नया प्लवगाधिपः

    निरस्तहनुकः शेते हनूमान्राक्षसैर्हतः

    sugrīvo grīvayā śete bhagnayā plavagādhipaḥ

    nirastahanukaḥ śete hanūmānrākṣasairhataḥ

25. 25

    जाम्बवानथ जानुभ्यामुत्पतन्निहतो युधि

    पट्टसैर्बहुभिश्छिन्नो निकृत्तः पादपो यथा

    jāmbavānatha jānubhyāmutpatannihato yudhi

    paṭṭasairbahubhiśchinno nikṛttaḥ pādapo yathā

26. 26

    मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ निहतौ वानरर्षभौ

    निःश्वसन्तौ रुदन्तौ च रुधिरेण समुक्षितौ

    maindaśca dvividaścobhau nihatau vānararṣabhau

    niḥśvasantau rudantau ca rudhireṇa samukṣitau

27. 27

    असिनाभ्याहतश्छिन्नो मध्ये रिपुनिषूदनः

    अभिष्टनति मेदिन्यां पनसः पनसो यथा

    asinābhyāhataśchinno madhye ripuniṣūdanaḥ

    abhiṣṭanati medinyāṃ panasaḥ panaso yathā

28. 28

    नाराचैर्बहुभिश्छिन्नः शेते दर्यां दरीमुखः

    कुमुदस्तु महातेजा निष्कूजन्सायकैर्हतः

    nārācairbahubhiśchinnaḥ śete daryāṃ darīmukhaḥ

    kumudastu mahātejā niṣkūjansāyakairhataḥ

29. 29

    अङ्गदो बहुभिश्छिन्नः शरैरासाद्य राक्षसैः

    पातितो रुधिरोद्गारी क्षितौ निपतितोऽङ्गदः

    aṅgado bahubhiśchinnaḥ śarairāsādya rākṣasaiḥ

    pātito rudhirodgārī kṣitau nipatito'ṅgadaḥ

30. 30

    हरयो मथिता नागै रथजालैस्तथापरे

    शायिता मृदितास्तत्र वायुवेगैरिवाम्बुदाः

    harayo mathitā nāgai rathajālaistathāpare

    śāyitā mṛditāstatra vāyuvegairivāmbudāḥ