26 shlokas
- 1
स तस्य गतिमन्विच्छन्राजपुत्रः प्रतापवान्
दिदेशातिबलो रामो दशवानरयूथपान्
sa tasya gatimanvicchanrājaputraḥ pratāpavān
dideśātibalo rāmo daśavānarayūthapān
- 2
द्वौ सुषेणस्य दायादौ नीलं च प्लवगर्षभम्
अङ्गदं वालिपुत्रं च शरभं च तरस्विनम्
dvau suṣeṇasya dāyādau nīlaṃ ca plavagarṣabham
aṅgadaṃ vāliputraṃ ca śarabhaṃ ca tarasvinam
- 3
विनतं जाम्बवन्तं च सानुप्रस्थं महाबलम्
ऋषभं चर्षभस्कन्धमादिदेश परंतपः
vinataṃ jāmbavantaṃ ca sānuprasthaṃ mahābalam
ṛṣabhaṃ carṣabhaskandhamādideśa paraṃtapaḥ
- 4
ते सम्प्रहृष्टा हरयो भीमानुद्यम्य पादपान्
आकाशं विविशुः सर्वे मार्गमाणा दिशो दश
te samprahṛṣṭā harayo bhīmānudyamya pādapān
ākāśaṃ viviśuḥ sarve mārgamāṇā diśo daśa
- 5
तेषां वेगवतां वेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः
अस्त्रवित्परमास्त्रेण वारयामास रावणिः
teṣāṃ vegavatāṃ vegamiṣubhirvegavattaraiḥ
astravitparamāstreṇa vārayāmāsa rāvaṇiḥ
- 6
तं भीमवेगा हरयो नाराचैः क्षतविक्षताः
अन्धकारे न ददृशुर्मेघैः सूर्यमिवावृतम्
taṃ bhīmavegā harayo nārācaiḥ kṣatavikṣatāḥ
andhakāre na dadṛśurmeghaiḥ sūryamivāvṛtam
- 7
रामलक्ष्मणयोरेव सर्वमर्मभिदः शरान्
भृशमावेशयामास रावणिः समितिंजयः
rāmalakṣmaṇayoreva sarvamarmabhidaḥ śarān
bhṛśamāveśayāmāsa rāvaṇiḥ samitiṃjayaḥ
- 8
निरन्तरशरीरौ तु भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
क्रुद्धेनेन्द्रजिता वीरौ पन्नगैः शरतां गतैः
nirantaraśarīrau tu bhrātarau rāmalakṣmaṇau
kruddhenendrajitā vīrau pannagaiḥ śaratāṃ gataiḥ
- 9
तयोः क्षतजमार्गेण सुस्राव रुधिरं बहु
तावुभौ च प्रकाशेते पुष्पिताविव किंशुकौ
tayoḥ kṣatajamārgeṇa susrāva rudhiraṃ bahu
tāvubhau ca prakāśete puṣpitāviva kiṃśukau
- 10
ततः पर्यन्तरक्ताक्षो भिन्नाञ्जनचयोपमः
रावणिर्भ्रातरौ वाक्यमन्तर्धानगतोऽब्रवीत्
tataḥ paryantaraktākṣo bhinnāñjanacayopamaḥ
rāvaṇirbhrātarau vākyamantardhānagato'bravīt
- 11
युध्यमानमनालक्ष्यं शक्रोऽपि त्रिदशेश्वरः
द्रष्टुमासादितुं वापि न शक्तः किं पुनर्युवाम्
yudhyamānamanālakṣyaṃ śakro'pi tridaśeśvaraḥ
draṣṭumāsādituṃ vāpi na śaktaḥ kiṃ punaryuvām
- 12
प्रावृताविषुजालेन राघवौ कङ्कपत्रिणा
एष रोषपरीतात्मा नयामि यमसादनम्
prāvṛtāviṣujālena rāghavau kaṅkapatriṇā
eṣa roṣaparītātmā nayāmi yamasādanam
- 13
एवमुक्त्वा तु धर्मज्ञौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
निर्बिभेद शितैर्बाणैः प्रजहर्ष ननाद च
evamuktvā tu dharmajñau bhrātarau rāmalakṣmaṇau
nirbibheda śitairbāṇaiḥ prajaharṣa nanāda ca
- 14
भिन्नाञ्जनचयश्यामो विस्फार्य विपुलं धनुः
भूयो भूयः शरान्घोरान्विससर्ज महामृधे
bhinnāñjanacayaśyāmo visphārya vipulaṃ dhanuḥ
bhūyo bhūyaḥ śarānghorānvisasarja mahāmṛdhe
- 15
ततो मर्मसु मर्मज्ञो मज्जयन्निशिताञ्शरान्
रामलक्ष्मणयोर्वीरो ननाद च मुहुर्मुहुः
tato marmasu marmajño majjayanniśitāñśarān
rāmalakṣmaṇayorvīro nanāda ca muhurmuhuḥ
- 16
बद्धौ तु शरबन्धेन तावुभौ रणमूर्धनि
निमेषान्तरमात्रेण न शेकतुरुदीक्षितुम्
baddhau tu śarabandhena tāvubhau raṇamūrdhani
nimeṣāntaramātreṇa na śekaturudīkṣitum
- 17
ततो विभिन्नसर्वाङ्गौ शरशल्याचितावुभौ
ध्वजाविव महेन्द्रस्य रज्जुमुक्तौ प्रकम्पितौ
tato vibhinnasarvāṅgau śaraśalyācitāvubhau
dhvajāviva mahendrasya rajjumuktau prakampitau
- 18
तौ संप्रचलितौ वीरौ मर्मभेदेन कर्शितौ
निपेततुर्महेष्वासौ जगत्यां जगतीपती
tau saṃpracalitau vīrau marmabhedena karśitau
nipetaturmaheṣvāsau jagatyāṃ jagatīpatī
- 19
तौ वीरशयने वीरौ शयानौ रुधिरोक्षितौ
शरवेष्टितसर्वाङ्गावार्तौ परमपीडितौ
tau vīraśayane vīrau śayānau rudhirokṣitau
śaraveṣṭitasarvāṅgāvārtau paramapīḍitau
- 20
न ह्यविद्धं तयोर्गात्रं बभूवाङ्गुलमन्तरम्
नानिर्भिन्नं न चास्तब्धमा कराग्रादजिह्मगैः
na hyaviddhaṃ tayorgātraṃ babhūvāṅgulamantaram
nānirbhinnaṃ na cāstabdhamā karāgrādajihmagaiḥ
- 21
तौ तु क्रूरेण निहतौ रक्षसा कामरूपिणा
असृक्सुस्रुवतुस्तीव्रं जलं प्रस्रवणाविव
tau tu krūreṇa nihatau rakṣasā kāmarūpiṇā
asṛksusruvatustīvraṃ jalaṃ prasravaṇāviva
- 22
पपात प्रथमं रामो विद्धो मर्मसु मार्गणैः
क्रोधादिन्द्रजिता येन पुरा शक्रो विनिर्जितः
papāta prathamaṃ rāmo viddho marmasu mārgaṇaiḥ
krodhādindrajitā yena purā śakro vinirjitaḥ
- 23
नाराचैरर्धनाराचैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि
विव्याध वत्सदन्तैश्च सिंहदंष्ट्रैः क्षुरैस्तथा
nārācairardhanārācairbhallairañjalikairapi
vivyādha vatsadantaiśca siṃhadaṃṣṭraiḥ kṣuraistathā
- 24
स वीरशयने शिश्ये विज्यमादाय कार्मुकम्
भिन्नमुष्टिपरीणाहं त्रिणतं रुक्मभूषितम्
sa vīraśayane śiśye vijyamādāya kārmukam
bhinnamuṣṭiparīṇāhaṃ triṇataṃ rukmabhūṣitam
- 25
बाणपातान्तरे रामं पतितं पुरुषर्षभम्
स तत्र लक्ष्मणो दृष्ट्वा निराशो जीवितेऽभवत्
bāṇapātāntare rāmaṃ patitaṃ puruṣarṣabham
sa tatra lakṣmaṇo dṛṣṭvā nirāśo jīvite'bhavat
- 26
बद्धौ तु वीरौ पतितौ शयानौ तौ वानराः संपरिवार्य तस्थुः
समागता वायुसुतप्रमुख्या विषादमार्ताः परमं च जग्मुः
baddhau tu vīrau patitau śayānau tau vānarāḥ saṃparivārya tasthuḥ
samāgatā vāyusutapramukhyā viṣādamārtāḥ paramaṃ ca jagmuḥ