Sarga 13

23 shlokas

1. 1

   राघवेणाभये दत्ते संनतो रावणानुजः

   खात्पपातावनिं हृष्टो भक्तैरनुचरैः सह

   rāghaveṇābhaye datte saṃnato rāvaṇānujaḥ

   khātpapātāvaniṃ hṛṣṭo bhaktairanucaraiḥ saha

2. 2

   स तु रामस्य धर्मात्मा निपपात विभीषणः

   पादयोः शरणान्वेषी चतुर्भिः सह राक्षसैः

   sa tu rāmasya dharmātmā nipapāta vibhīṣaṇaḥ

   pādayoḥ śaraṇānveṣī caturbhiḥ saha rākṣasaiḥ

3. 3

   अब्रवीच्च तदा रामं वाक्यं तत्र विभीषणः

   धर्मयुक्तं च युक्तं च साम्प्रतं संप्रहर्षणम्

   abravīcca tadā rāmaṃ vākyaṃ tatra vibhīṣaṇaḥ

   dharmayuktaṃ ca yuktaṃ ca sāmprataṃ saṃpraharṣaṇam

4. 4

   अनुजो रावणस्याहं तेन चास्म्यवमानितः

   भवन्तं सर्वभूतानां शरण्यं शरणं गतः

   anujo rāvaṇasyāhaṃ tena cāsmyavamānitaḥ

   bhavantaṃ sarvabhūtānāṃ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gataḥ

5. 5

   परित्यक्ता मया लङ्का मित्राणि च धनानि च

   भवद्गतं मे राज्यं च जीवितं च सुखानि च

   parityaktā mayā laṅkā mitrāṇi ca dhanāni ca

   bhavadgataṃ me rājyaṃ ca jīvitaṃ ca sukhāni ca

6. 6

   राक्षसानां वधे साह्यं लङ्कायाश्च प्रधर्षणे

   करिष्यामि यथाप्राणं प्रवेक्ष्यामि च वाहिनीम्

   rākṣasānāṃ vadhe sāhyaṃ laṅkāyāśca pradharṣaṇe

   kariṣyāmi yathāprāṇaṃ pravekṣyāmi ca vāhinīm

7. 7

   इति ब्रुवाणं रामस्तु परिष्वज्य विभीषणम्

   अब्रवील्लक्ष्मणं प्रीतः समुद्राज्जलमानय

   iti bruvāṇaṃ rāmastu pariṣvajya vibhīṣaṇam

   abravīllakṣmaṇaṃ prītaḥ samudrājjalamānaya

8. 8

   तेन चेमं महाप्राज्ञमभिषिञ्च विभीषणम्

   राजानं रक्षसां क्षिप्रं प्रसन्ने मयि मानद

   tena cemaṃ mahāprājñamabhiṣiñca vibhīṣaṇam

   rājānaṃ rakṣasāṃ kṣipraṃ prasanne mayi mānada

9. 9

   एवमुक्तस्तु सौमित्रिरभ्यषिञ्चद्विभीषणम्

   मध्ये वानरमुख्यानां राजानं रामशासनात्

   evamuktastu saumitrirabhyaṣiñcadvibhīṣaṇam

   madhye vānaramukhyānāṃ rājānaṃ rāmaśāsanāt

10. 10

    तं प्रसादं तु रामस्य दृष्ट्वा सद्यः प्लवंगमाः

    प्रचुक्रुशुर्महानादान्साधु साध्विति चाब्रुवन्

    taṃ prasādaṃ tu rāmasya dṛṣṭvā sadyaḥ plavaṃgamāḥ

    pracukruśurmahānādānsādhu sādhviti cābruvan

11. 11

    अब्रवीच्च हनूमांश्च सुग्रीवश्च विभीषणम्

    कथं सागरमक्षोभ्यं तराम वरुणालयम्

    abravīcca hanūmāṃśca sugrīvaśca vibhīṣaṇam

    kathaṃ sāgaramakṣobhyaṃ tarāma varuṇālayam

12. 12

    उपायैरभिगच्छामो यथा नदनदीपतिम्

    तराम तरसा सर्वे ससैन्या वरुणालयम्

    upāyairabhigacchāmo yathā nadanadīpatim

    tarāma tarasā sarve sasainyā varuṇālayam

13. 13

    एवमुक्तस्तु धर्मज्ञः प्रत्युवाच विभीषणः

    समुद्रं राघवो राजा शरणं गन्तुमर्हति

    evamuktastu dharmajñaḥ pratyuvāca vibhīṣaṇaḥ

    samudraṃ rāghavo rājā śaraṇaṃ gantumarhati

14. 14

    खानितः सगरेणायमप्रमेयो महोदधिः

    कर्तुमर्हति रामस्य ज्ञातेः कार्यं महोदधिः

    khānitaḥ sagareṇāyamaprameyo mahodadhiḥ

    kartumarhati rāmasya jñāteḥ kāryaṃ mahodadhiḥ

15. 15

    एवं विभीषणेनोक्ते राक्षसेन विपश्चिता

    प्रकृत्या धर्मशीलस्य राघवस्याप्यरोचत

    evaṃ vibhīṣaṇenokte rākṣasena vipaścitā

    prakṛtyā dharmaśīlasya rāghavasyāpyarocata

16. 16

    स लक्ष्मणं महातेजाः सुग्रीवं च हरीश्वरम्

    सत्क्रियार्थं क्रियादक्षः स्मितपूर्वमुवाच ह

    sa lakṣmaṇaṃ mahātejāḥ sugrīvaṃ ca harīśvaram

    satkriyārthaṃ kriyādakṣaḥ smitapūrvamuvāca ha

17. 17

    विभीषणस्य मन्त्रोऽयं मम लक्ष्मण रोचते

    ब्रूहि त्वं सहसुग्रीवस्तवापि यदि रोचते

    vibhīṣaṇasya mantro'yaṃ mama lakṣmaṇa rocate

    brūhi tvaṃ sahasugrīvastavāpi yadi rocate

18. 18

    सुग्रीवः पण्डितो नित्यं भवान्मन्त्रविचक्षणः

    उभाभ्यां सम्प्रधार्यार्यं रोचते यत्तदुच्यताम्

    sugrīvaḥ paṇḍito nityaṃ bhavānmantravicakṣaṇaḥ

    ubhābhyāṃ sampradhāryāryaṃ rocate yattaducyatām

19. 19

    एवमुक्तौ तु तौ वीरावुभौ सुग्रीवलक्ष्मणौ

    समुदाचारसंयुक्तमिदं वचनमूचतुः

    evamuktau tu tau vīrāvubhau sugrīvalakṣmaṇau

    samudācārasaṃyuktamidaṃ vacanamūcatuḥ

20. 20

    किमर्थं नो नरव्याघ्र न रोचिष्यति राघव

    विभीषणेन यत्तूक्तमस्मिन्काले सुखावहम्

    kimarthaṃ no naravyāghra na rociṣyati rāghava

    vibhīṣaṇena yattūktamasminkāle sukhāvaham

21. 21

    अबद्ध्वा सागरे सेतुं घोरेऽस्मिन्वरुणालये

    लङ्का नासादितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः

    abaddhvā sāgare setuṃ ghore'sminvaruṇālaye

    laṅkā nāsādituṃ śakyā sendrairapi surāsuraiḥ

22. 22

    विभीषणस्य शूरस्य यथार्थं क्रियतां वचः

    अलं कालात्ययं कृत्वा समुद्रोऽयं नियुज्यताम्

    vibhīṣaṇasya śūrasya yathārthaṃ kriyatāṃ vacaḥ

    alaṃ kālātyayaṃ kṛtvā samudro'yaṃ niyujyatām

23. 23

    एवमुक्तः कुशास्तीर्णे तीरे नदनदीपतेः

    संविवेश तदा रामो वेद्यामिव हुताशनः

    evamuktaḥ kuśāstīrṇe tīre nadanadīpateḥ

    saṃviveśa tadā rāmo vedyāmiva hutāśanaḥ