16 shlokas
- 1
विलपन्तीं तथा तां तु कौसल्यां प्रमदोत्तमाम्
इदं धर्मे स्थिता धर्म्यं सुमित्रा वाक्यमब्रवीत्
vilapantīṃ tathā tāṃ tu kausalyāṃ pramadottamām
idaṃ dharme sthitā dharmyaṃ sumitrā vākyamabravīt
- 2
तवार्ये सद्गुणैर्युक्तः पुत्रः स पुरुषोत्तमः
किं ते विलपितेनैवं कृपणं रुदितेन वा
tavārye sadguṇairyuktaḥ putraḥ sa puruṣottamaḥ
kiṃ te vilapitenaivaṃ kṛpaṇaṃ ruditena vā
- 3
यस्तवार्ये गतः पुत्रस्त्यक्त्वा राज्यं महाबलः
साधु कुर्वन्महात्मानं पितरं सत्यवादिनाम्
yastavārye gataḥ putrastyaktvā rājyaṃ mahābalaḥ
sādhu kurvanmahātmānaṃ pitaraṃ satyavādinām
- 4
शिष्टैराचरिते सम्यक्शश्वत्प्रेत्य फलोदये
रामो धर्मे स्थितः श्रेष्ठो न स शोच्यः कदाचन
śiṣṭairācarite samyakśaśvatpretya phalodaye
rāmo dharme sthitaḥ śreṣṭho na sa śocyaḥ kadācana
- 5
वर्तते चोत्तमां वृत्तिं लक्ष्मणोऽस्मिन्सदानघः
दयावान्सर्वभूतेषु लाभस्तस्य महात्मनः
vartate cottamāṃ vṛttiṃ lakṣmaṇo'sminsadānaghaḥ
dayāvānsarvabhūteṣu lābhastasya mahātmanaḥ
- 6
अरण्यवासे यद्दुःखं जानती वै सुखोचिता
अनुगच्छति वैदेही धर्मात्मानं तवात्मजम्
araṇyavāse yadduḥkhaṃ jānatī vai sukhocitā
anugacchati vaidehī dharmātmānaṃ tavātmajam
- 7
कीर्तिभूतां पताकां यो लोके भ्रामयति प्रभुः
दमसत्यव्रतपरः किं न प्राप्तस्तवात्मजः
kīrtibhūtāṃ patākāṃ yo loke bhrāmayati prabhuḥ
damasatyavrataparaḥ kiṃ na prāptastavātmajaḥ
- 8
व्यक्तं रामस्य विज्ञाय शौचं माहात्म्यमुत्तमम्
न गात्रमंशुभिः सूर्यः संतापयितुमर्हति
vyaktaṃ rāmasya vijñāya śaucaṃ māhātmyamuttamam
na gātramaṃśubhiḥ sūryaḥ saṃtāpayitumarhati
- 9
शिवः सर्वेषु कालेषु काननेभ्यो विनिःसृतः
राघवं युक्तशीतोष्णः सेविष्यति सुखोऽनिलः
śivaḥ sarveṣu kāleṣu kānanebhyo viniḥsṛtaḥ
rāghavaṃ yuktaśītoṣṇaḥ seviṣyati sukho'nilaḥ
- 10
शयानमनघं रात्रौ पितेवाभिपरिष्वजन्
रश्मिभिः संस्पृशञ्शीतैश्चन्द्रमा ह्लादयिष्यति
śayānamanaghaṃ rātrau pitevābhipariṣvajan
raśmibhiḥ saṃspṛśañśītaiścandramā hlādayiṣyati
- 11
ददौ चास्त्राणि दिव्यानि यस्मै ब्रह्मा महौजसे
दानवेन्द्रं हतं दृष्ट्वा तिमिध्वजसुतं रणे
dadau cāstrāṇi divyāni yasmai brahmā mahaujase
dānavendraṃ hataṃ dṛṣṭvā timidhvajasutaṃ raṇe
- 12
पृथिव्या सह वैदेह्या श्रिया च पुरुषर्षभः
क्षिप्रं तिसृभिरेताभिः सह रामोऽभिषेक्ष्यते
pṛthivyā saha vaidehyā śriyā ca puruṣarṣabhaḥ
kṣipraṃ tisṛbhiretābhiḥ saha rāmo'bhiṣekṣyate
- 13
दुःखजं विसृजन्त्यस्रं निष्क्रामन्तमुदीक्ष्य यम्
समुत्स्रक्ष्यसि नेत्राभ्यां क्षिप्रमानन्दजं पयः
duḥkhajaṃ visṛjantyasraṃ niṣkrāmantamudīkṣya yam
samutsrakṣyasi netrābhyāṃ kṣipramānandajaṃ payaḥ
- 14
अभिवादयमानं तं दृष्ट्वा ससुहृदं सुतम्
मुदाश्रु मोक्ष्यसे क्षिप्रं मेघलेखेव वार्षिकी
abhivādayamānaṃ taṃ dṛṣṭvā sasuhṛdaṃ sutam
mudāśru mokṣyase kṣipraṃ meghalekheva vārṣikī
- 15
पुत्रस्ते वरदः क्षिप्रमयोध्यां पुनरागतः
कराभ्यां मृदुपीनाभ्यां चरणौ पीडयिष्यति
putraste varadaḥ kṣipramayodhyāṃ punarāgataḥ
karābhyāṃ mṛdupīnābhyāṃ caraṇau pīḍayiṣyati
- 16
निशम्य तल्लक्ष्मणमातृवाक्यं रामस्य मातुर्नरदेवपत्न्याः
सद्यः शरीरे विननाश शोकः शरद्गतो मेघ इवाल्पतोयः
niśamya tallakṣmaṇamātṛvākyaṃ rāmasya māturnaradevapatnyāḥ
sadyaḥ śarīre vinanāśa śokaḥ śaradgato megha ivālpatoyaḥ