Sarga 105

24 shlokas

1. 1

   ततः शिरसि कृत्वा तु पादुके भरतस्तदा

   आरुरोह रथं हृष्टः शत्रुघ्नेन समन्वितः

   tataḥ śirasi kṛtvā tu pāduke bharatastadā

   āruroha rathaṃ hṛṣṭaḥ śatrughnena samanvitaḥ

2. 2

   वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिश्च दृढव्रतः

   अग्रतः प्रययुः सर्वे मन्त्रिणो मन्त्रपूजिताः

   vasiṣṭho vāmadevaśca jābāliśca dṛḍhavrataḥ

   agrataḥ prayayuḥ sarve mantriṇo mantrapūjitāḥ

3. 3

   मन्दाकिनीं नदीं रम्यां प्राङ्मुखास्ते ययुस्तदा

   प्रदक्षिणं च कुर्वाणाश्चित्रकूटं महागिरिम्

   mandākinīṃ nadīṃ ramyāṃ prāṅmukhāste yayustadā

   pradakṣiṇaṃ ca kurvāṇāścitrakūṭaṃ mahāgirim

4. 4

   पश्यन्धातुसहस्राणि रम्याणि विविधानि च

   प्रययौ तस्य पार्श्वेन ससैन्यो भरतस्तदा

   paśyandhātusahasrāṇi ramyāṇi vividhāni ca

   prayayau tasya pārśvena sasainyo bharatastadā

5. 5

   अदूराच्चित्रकूटस्य ददर्श भरतस्तदा

   आश्रमं यत्र स मुनिर्भरद्वाजः कृतालयः

   adūrāccitrakūṭasya dadarśa bharatastadā

   āśramaṃ yatra sa munirbharadvājaḥ kṛtālayaḥ

6. 6

   स तमाश्रममागम्य भरद्वाजस्य बुद्धिमान्

   अवतीर्य रथात्पादौ ववन्दे कुलनन्दनः

   sa tamāśramamāgamya bharadvājasya buddhimān

   avatīrya rathātpādau vavande kulanandanaḥ

7. 7

   ततो हृष्टो भरद्वाजो भरतं वाक्यमब्रवीत्

   अपि कृत्यं कृतं तात रामेण च समागतम्

   tato hṛṣṭo bharadvājo bharataṃ vākyamabravīt

   api kṛtyaṃ kṛtaṃ tāta rāmeṇa ca samāgatam

8. 8

   एवमुक्तस्तु भरतो भरद्वाजेन धीमता

   प्रत्युवाच भरद्वाजं भरतो धर्मवत्सलः

   evamuktastu bharato bharadvājena dhīmatā

   pratyuvāca bharadvājaṃ bharato dharmavatsalaḥ

9. 9

   स याच्यमानो गुरुणा मया च दृढविक्रमः

   राघवः परमप्रीतो वसिष्ठं वाक्यमब्रवीत्

   sa yācyamāno guruṇā mayā ca dṛḍhavikramaḥ

   rāghavaḥ paramaprīto vasiṣṭhaṃ vākyamabravīt

10. 10

    पितुः प्रतिज्ञां तामेव पालयिष्यामि तत्त्वतः

    चतुर्दश हि वर्षाणि या प्रतिज्ञा पितुर्मम

    pituḥ pratijñāṃ tāmeva pālayiṣyāmi tattvataḥ

    caturdaśa hi varṣāṇi yā pratijñā piturmama

11. 11

    एवमुक्तो महाप्राज्ञो वसिष्ठः प्रत्युवाच ह

    वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं राघवं वचनं महत्

    evamukto mahāprājño vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha

    vākyajño vākyakuśalaṃ rāghavaṃ vacanaṃ mahat

12. 12

    एते प्रयच्छ संहृष्टः पादुके हेमभूषिते

    अयोध्यायां महाप्राज्ञ योगक्षेमकरे तव

    ete prayaccha saṃhṛṣṭaḥ pāduke hemabhūṣite

    ayodhyāyāṃ mahāprājña yogakṣemakare tava

13. 13

    एवमुक्तो वसिष्ठेन राघवः प्राङ्मुखः स्थितः

    पादुके हेमविकृते मम राज्याय ते ददौ

    evamukto vasiṣṭhena rāghavaḥ prāṅmukhaḥ sthitaḥ

    pāduke hemavikṛte mama rājyāya te dadau

14. 14

    निवृत्तोऽहमनुज्ञातो रामेण सुमहात्मना

    अयोध्यामेव गच्छामि गृहीत्वा पादुके शुभे

    nivṛtto'hamanujñāto rāmeṇa sumahātmanā

    ayodhyāmeva gacchāmi gṛhītvā pāduke śubhe

15. 15

    एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः

    भरद्वाजः शुभतरं मुनिर्वाक्यमुदाहरत्

    etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ bharatasya mahātmanaḥ

    bharadvājaḥ śubhataraṃ munirvākyamudāharat

16. 16

    नैतच्चित्रं नरव्याघ्र शीलवृत्तवतां वर

    यदार्यं त्वयि तिष्ठेत्तु निम्ने वृष्टिमिवोदकम्

    naitaccitraṃ naravyāghra śīlavṛttavatāṃ vara

    yadāryaṃ tvayi tiṣṭhettu nimne vṛṣṭimivodakam

17. 17

    अमृतः स महाबाहुः पिता दशरथस्तव

    यस्य त्वमीदृशः पुत्रो धर्मात्मा धर्मवत्सलः

    amṛtaḥ sa mahābāhuḥ pitā daśarathastava

    yasya tvamīdṛśaḥ putro dharmātmā dharmavatsalaḥ

18. 18

    तमृषिं तु महात्मानमुक्तवाक्यं कृताञ्जलिः

    आमन्त्रयितुमारेभे चरणावुपगृह्य च

    tamṛṣiṃ tu mahātmānamuktavākyaṃ kṛtāñjaliḥ

    āmantrayitumārebhe caraṇāvupagṛhya ca

19. 19

    ततः प्रदक्षिणं कृत्वा भरद्वाजं पुनः पुनः

    भरतस्तु ययौ श्रीमानयोध्यां सह मन्त्रिभिः

    tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā bharadvājaṃ punaḥ punaḥ

    bharatastu yayau śrīmānayodhyāṃ saha mantribhiḥ

20. 20

    यानैश्च शकटैश्चैव हयैर्नागैश्च सा चमूः

    पुनर्निवृत्ता विस्तीर्णा भरतस्यानुयायिनी

    yānaiśca śakaṭaiścaiva hayairnāgaiśca sā camūḥ

    punarnivṛttā vistīrṇā bharatasyānuyāyinī

21. 21

    ततस्ते यमुनां दिव्यां नदीं तीर्त्वोर्मिमालिनीम्

    ददृशुस्तां पुनः सर्वे गङ्गां शिवजलां नदीम्

    tataste yamunāṃ divyāṃ nadīṃ tīrtvormimālinīm

    dadṛśustāṃ punaḥ sarve gaṅgāṃ śivajalāṃ nadīm

22. 22

    तां रम्यजलसम्पूर्णां संतीर्य सहबान्धवः

    शृङ्गवेरपुरं रम्यं प्रविवेश ससैनिकः

    tāṃ ramyajalasampūrṇāṃ saṃtīrya sahabāndhavaḥ

    śṛṅgaverapuraṃ ramyaṃ praviveśa sasainikaḥ

23. 23

    शृङ्गवेरपुराद्भूय अयोध्यां संददर्श ह

    भरतो दुःखसंतप्तः सारथिं चेदमब्रवीत्

    śṛṅgaverapurādbhūya ayodhyāṃ saṃdadarśa ha

    bharato duḥkhasaṃtaptaḥ sārathiṃ cedamabravīt

24. 24

    सारथे पश्य विध्वस्ता अयोध्या न प्रकाशते

    निराकारा निरानन्दा दीना प्रतिहतस्वना

    sārathe paśya vidhvastā ayodhyā na prakāśate

    nirākārā nirānandā dīnā pratihatasvanā