Sarga 89

19 shlokas

1. 1

   अथ शैलाद्विनिष्क्रम्य मैथिलीं कोसलेश्वरः

   अदर्शयच्छुभजलां रम्यां मन्दाकिनीं नदीम्

   atha śailādviniṣkramya maithilīṃ kosaleśvaraḥ

   adarśayacchubhajalāṃ ramyāṃ mandākinīṃ nadīm

2. 2

   अब्रवीच्च वरारोहां चारुचन्द्रनिभाननाम्

   विदेहराजस्य सुतां रामो राजीवलोचनः

   abravīcca varārohāṃ cārucandranibhānanām

   videharājasya sutāṃ rāmo rājīvalocanaḥ

3. 3

   विचित्रपुलिनां रम्यां हंससारससेविताम्

   कुसुमैरुपसंपन्नां पश्य मन्दाकिनीं नदीम्

   vicitrapulināṃ ramyāṃ haṃsasārasasevitām

   kusumairupasaṃpannāṃ paśya mandākinīṃ nadīm

4. 4

   नानाविधैस्तीररुहैर्वृतां पुष्पफलद्रुमैः

   राजन्तीं राजराजस्य नलिनीमिव सर्वतः

   nānāvidhaistīraruhairvṛtāṃ puṣpaphaladrumaiḥ

   rājantīṃ rājarājasya nalinīmiva sarvataḥ

5. 5

   मृगयूथनिपीतानि कलुषाम्भांसि साम्प्रतम्

   तीर्थानि रमणीयानि रतिं संजनयन्ति मे

   mṛgayūthanipītāni kaluṣāmbhāṃsi sāmpratam

   tīrthāni ramaṇīyāni ratiṃ saṃjanayanti me

6. 6

   जटाजिनधराः काले वल्कलोत्तरवाससः

   ऋषयस्त्ववगाहन्ते नदीं मन्दाकिनीं प्रिये

   jaṭājinadharāḥ kāle valkalottaravāsasaḥ

   ṛṣayastvavagāhante nadīṃ mandākinīṃ priye

7. 7

   आदित्यमुपतिष्ठन्ते नियमादूर्ध्वबाहवः

   एतेऽपरे विशालाक्षि मुनयः संशितव्रताः

   ādityamupatiṣṭhante niyamādūrdhvabāhavaḥ

   ete'pare viśālākṣi munayaḥ saṃśitavratāḥ

8. 8

   मारुतोद्धूतशिखरैः प्रनृत्त इव पर्वतः

   पादपैः पत्रपुष्पाणि सृजद्भिरभितो नदीम्

   mārutoddhūtaśikharaiḥ pranṛtta iva parvataḥ

   pādapaiḥ patrapuṣpāṇi sṛjadbhirabhito nadīm

9. 9

   कच्चिन्मणिनिकाशोदां कच्चित्पुलिनशालिनीम्

   कच्चित्सिद्धजनाकीर्णां पश्य मन्दाकिनीं नदीम्

   kaccinmaṇinikāśodāṃ kaccitpulinaśālinīm

   kaccitsiddhajanākīrṇāṃ paśya mandākinīṃ nadīm

10. 10

    निर्धूतान्वायुना पश्य विततान्पुष्पसंचयान्

    पोप्लूयमानानपरान्पश्य त्वं जलमध्यगान्

    nirdhūtānvāyunā paśya vitatānpuṣpasaṃcayān

    poplūyamānānaparānpaśya tvaṃ jalamadhyagān

11. 11

    तांश्चातिवल्गुवचसो रथाङ्गाह्वयना द्विजाः

    अधिरोहन्ति कल्याणि निष्कूजन्तः शुभा गिरः

    tāṃścātivalguvacaso rathāṅgāhvayanā dvijāḥ

    adhirohanti kalyāṇi niṣkūjantaḥ śubhā giraḥ

12. 12

    दर्शनं चित्रकूटस्य मन्दाकिन्याश्च शोभने

    अधिकं पुरवासाच्च मन्ये च तव दर्शनात्

    darśanaṃ citrakūṭasya mandākinyāśca śobhane

    adhikaṃ puravāsācca manye ca tava darśanāt

13. 13

    विधूतकलुषैः सिद्धैस्तपोदमशमान्वितैः

    नित्यविक्षोभितजलां विगाहस्व मया सह

    vidhūtakaluṣaiḥ siddhaistapodamaśamānvitaiḥ

    nityavikṣobhitajalāṃ vigāhasva mayā saha

14. 14

    सखीवच्च विगाहस्व सीते मन्दाकिनीमिमाम्

    कमलान्यवमज्जन्ती पुष्कराणि च भामिनि

    sakhīvacca vigāhasva sīte mandākinīmimām

    kamalānyavamajjantī puṣkarāṇi ca bhāmini

15. 15

    त्वं पौरजनवद्व्यालानयोध्यामिव पर्वतम्

    मन्यस्व वनिते नित्यं सरयूवदिमां नदीम्

    tvaṃ paurajanavadvyālānayodhyāmiva parvatam

    manyasva vanite nityaṃ sarayūvadimāṃ nadīm

16. 16

    लक्ष्मणश्चैव धर्मात्मा मन्निदेशे व्यवस्थितः

    त्वं चानुकूला वैदेहि प्रीतिं जनयथो मम

    lakṣmaṇaścaiva dharmātmā mannideśe vyavasthitaḥ

    tvaṃ cānukūlā vaidehi prītiṃ janayatho mama

17. 17

    उपस्पृशंस्त्रिषवणं मधुमूलफलाशनः

    नायोध्यायै न राज्याय स्पृहयेऽद्य त्वया सह

    upaspṛśaṃstriṣavaṇaṃ madhumūlaphalāśanaḥ

    nāyodhyāyai na rājyāya spṛhaye'dya tvayā saha

18. 18

    इमां हि रम्यां गजयूथलोलितां निपीततोयां गजसिंहवानरैः

    सुपुष्पितैः पुष्पधरैरलंकृतां न सोऽस्ति यः स्यान्न गतक्रमः सुखी

    imāṃ hi ramyāṃ gajayūthalolitāṃ nipītatoyāṃ gajasiṃhavānaraiḥ

    supuṣpitaiḥ puṣpadharairalaṃkṛtāṃ na so'sti yaḥ syānna gatakramaḥ sukhī

19. 19

    इतीव रामो बहुसंगतं वचः प्रियासहायः सरितं प्रति ब्रुवन्

    चचार रम्यं नयनाञ्जनप्रभं स चित्रकूटं रघुवंशवर्धनः

    itīva rāmo bahusaṃgataṃ vacaḥ priyāsahāyaḥ saritaṃ prati bruvan

    cacāra ramyaṃ nayanāñjanaprabhaṃ sa citrakūṭaṃ raghuvaṃśavardhanaḥ