Sarga 111

20 shlokas

1. 1

   अनसूया तु धर्मज्ञा श्रुत्वा तां महतीं कथाम्

   पर्यष्वजत बाहुभ्यां शिरस्याघ्राय मैथिलीम्

   anasūyā tu dharmajñā śrutvā tāṃ mahatīṃ kathām

   paryaṣvajata bāhubhyāṃ śirasyāghrāya maithilīm

2. 2

   व्यक्ताक्षरपदं चित्रं भाषितं मधुरं त्वया

   यथा स्वयंवरं वृत्तं तत्सर्वं हि श्रुतं मया

   vyaktākṣarapadaṃ citraṃ bhāṣitaṃ madhuraṃ tvayā

   yathā svayaṃvaraṃ vṛttaṃ tatsarvaṃ hi śrutaṃ mayā

3. 3

   रमेऽहं कथया ते तु दृढं मधुरभाषिणि

   रविरस्तं गतः श्रीमानुपोह्य रजनीं शिवाम्

   rame'haṃ kathayā te tu dṛḍhaṃ madhurabhāṣiṇi

   ravirastaṃ gataḥ śrīmānupohya rajanīṃ śivām

4. 4

   दिवसं प्रतिकीर्णानामाहारार्थं पतत्रिणाम्

   संध्याकाले निलीनानां निद्रार्थं श्रूयते ध्वनिः

   divasaṃ pratikīrṇānāmāhārārthaṃ patatriṇām

   saṃdhyākāle nilīnānāṃ nidrārthaṃ śrūyate dhvaniḥ

5. 5

   एते चाप्यभिषेकार्द्रा मुनयः फलशोधनाः

   सहिता उपवर्तन्ते सलिलाप्लुतवल्कलाः

   ete cāpyabhiṣekārdrā munayaḥ phalaśodhanāḥ

   sahitā upavartante salilāplutavalkalāḥ

6. 6

   ऋषीणामग्निहोत्रेषु हुतेषु विधिपूर्वकम्

   कपोताङ्गारुणो धूमो दृश्यते पवनोद्धतः

   ṛṣīṇāmagnihotreṣu huteṣu vidhipūrvakam

   kapotāṅgāruṇo dhūmo dṛśyate pavanoddhataḥ

7. 7

   अल्पपर्णा हि तरवो घनीभूताः समन्ततः

   विप्रकृष्टेऽपि ये देशे न प्रकाशन्ति वै दिशः

   alpaparṇā hi taravo ghanībhūtāḥ samantataḥ

   viprakṛṣṭe'pi ye deśe na prakāśanti vai diśaḥ

8. 8

   रजनीचरसत्त्वानि प्रचरन्ति समन्ततः

   तपोवनमृगा ह्येते वेदितीर्थेषु शेरते

   rajanīcarasattvāni pracaranti samantataḥ

   tapovanamṛgā hyete veditīrtheṣu śerate

9. 9

   सम्प्रवृत्ता निशा सीते नक्षत्रसमलंकृता

   ज्योत्स्नाप्रावरणश्चन्द्रो दृश्यतेऽभ्युदितोऽम्बरे

   sampravṛttā niśā sīte nakṣatrasamalaṃkṛtā

   jyotsnāprāvaraṇaścandro dṛśyate'bhyudito'mbare

10. 10

    गम्यतामनुजानामि रामस्यानुचरी भव

    कथयन्त्या हि मधुरं त्वयाहं परितोषिता

    gamyatāmanujānāmi rāmasyānucarī bhava

    kathayantyā hi madhuraṃ tvayāhaṃ paritoṣitā

11. 11

    अलंकुरु च तावत्त्वं प्रत्यक्षं मम मैथिलि

    प्रीतिं जनय मे वत्स दिव्यालंकारशोभिनी

    alaṃkuru ca tāvattvaṃ pratyakṣaṃ mama maithili

    prītiṃ janaya me vatsa divyālaṃkāraśobhinī

12. 12

    सा तदा समलंकृत्य सीता सुरसुतोपमा

    प्रणम्य शिरसा तस्यै रामं त्वभिमुखी ययौ

    sā tadā samalaṃkṛtya sītā surasutopamā

    praṇamya śirasā tasyai rāmaṃ tvabhimukhī yayau

13. 13

    तथा तु भूषितां सीतां ददर्श वदतां वरः

    राघवः प्रीतिदानेन तपस्विन्या जहर्ष च

    tathā tu bhūṣitāṃ sītāṃ dadarśa vadatāṃ varaḥ

    rāghavaḥ prītidānena tapasvinyā jaharṣa ca

14. 14

    न्यवेदयत्ततः सर्वं सीता रामाय मैथिली

    प्रीतिदानं तपस्विन्या वसनाभरणस्रजाम्

    nyavedayattataḥ sarvaṃ sītā rāmāya maithilī

    prītidānaṃ tapasvinyā vasanābharaṇasrajām

15. 15

    प्रहृष्टस्त्वभवद्रामो लक्ष्मणश्च महारथः

    मैथिल्याः सत्क्रियां दृष्ट्वा मानुषेषु सुदुर्लभाम्

    prahṛṣṭastvabhavadrāmo lakṣmaṇaśca mahārathaḥ

    maithilyāḥ satkriyāṃ dṛṣṭvā mānuṣeṣu sudurlabhām

16. 16

    ततस्तां शर्वरीं प्रीतः पुण्यां शशिनिभाननः

    अर्चितस्तापसैः सिद्धैरुवास रघुनन्दनः

    tatastāṃ śarvarīṃ prītaḥ puṇyāṃ śaśinibhānanaḥ

    arcitastāpasaiḥ siddhairuvāsa raghunandanaḥ

17. 17

    तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामभिषिच्य हुताग्निकान्

    आपृच्छेतां नरव्याघ्रौ तापसान्वनगोचरान्

    tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmabhiṣicya hutāgnikān

    āpṛcchetāṃ naravyāghrau tāpasānvanagocarān

18. 18

    तावूचुस्ते वनचरास्तापसा धर्मचारिणः

    वनस्य तस्य संचारं राक्षसैः समभिप्लुतम्

    tāvūcuste vanacarāstāpasā dharmacāriṇaḥ

    vanasya tasya saṃcāraṃ rākṣasaiḥ samabhiplutam

19. 19

    एष पन्था महर्षीणां फलान्याहरतां वने

    अनेन तु वनं दुर्गं गन्तुं राघव ते क्षमम्

    eṣa panthā maharṣīṇāṃ phalānyāharatāṃ vane

    anena tu vanaṃ durgaṃ gantuṃ rāghava te kṣamam

20. 20

    इतीव तैः प्राञ्जलिभिस्तपस्विभिर्द्विजैः कृतस्वस्त्ययनः परंतपः

    वनं सभार्यः प्रविवेश राघवः सलक्ष्मणः सूर्य इवाभ्रमण्डलम्

    itīva taiḥ prāñjalibhistapasvibhirdvijaiḥ kṛtasvastyayanaḥ paraṃtapaḥ

    vanaṃ sabhāryaḥ praviveśa rāghavaḥ salakṣmaṇaḥ sūrya ivābhramaṇḍalam