Sarga 106

24 shlokas

1. 1

   स्निग्धगम्भीरघोषेण स्यन्दनेनोपयान्प्रभुः

   अयोध्यां भरतः क्षिप्रं प्रविवेश महायशाः

   snigdhagambhīraghoṣeṇa syandanenopayānprabhuḥ

   ayodhyāṃ bharataḥ kṣipraṃ praviveśa mahāyaśāḥ

2. 2

   बिडालोलूकचरितामालीननरवारणाम्

   तिमिराभ्याहतां कालीमप्रकाशां निशामिव

   biḍālolūkacaritāmālīnanaravāraṇām

   timirābhyāhatāṃ kālīmaprakāśāṃ niśāmiva

3. 3

   राहुशत्रोः प्रियां पत्नीं श्रिया प्रज्वलितप्रभाम्

   ग्रहेणाभ्युत्थितेनैकां रोहिणीमिव पीडिताम्

   rāhuśatroḥ priyāṃ patnīṃ śriyā prajvalitaprabhām

   graheṇābhyutthitenaikāṃ rohiṇīmiva pīḍitām

4. 4

   अल्पोष्णक्षुब्धसलिलां घर्मोत्तप्तविहंगमाम्

   लीनमीनझषग्राहां कृशां गिरिनदीमिव

   alpoṣṇakṣubdhasalilāṃ gharmottaptavihaṃgamām

   līnamīnajhaṣagrāhāṃ kṛśāṃ girinadīmiva

5. 5

   विधूमामिव हेमाभामध्वराग्निसमुत्थिताम्

   हविरभ्युक्षितां पश्चाच्छिखां विप्रलयं गताम्

   vidhūmāmiva hemābhāmadhvarāgnisamutthitām

   havirabhyukṣitāṃ paścācchikhāṃ vipralayaṃ gatām

6. 6

   विध्वस्तकवचां रुग्णगजवाजिरथध्वजाम्

   हतप्रवीरामापन्नां चमूमिव महाहवे

   vidhvastakavacāṃ rugṇagajavājirathadhvajām

   hatapravīrāmāpannāṃ camūmiva mahāhave

7. 7

   सफेनां सस्वनां भूत्वा सागरस्य समुत्थिताम्

   प्रशान्तमारुतोद्धूतां जलोर्मिमिव निःस्वनाम्

   saphenāṃ sasvanāṃ bhūtvā sāgarasya samutthitām

   praśāntamārutoddhūtāṃ jalormimiva niḥsvanām

8. 8

   त्यक्तां यज्ञायुधैः सर्वैरभिरूपैश्च याजकैः

   सुत्याकाले विनिर्वृत्ते वेदिं गतरवामिव

   tyaktāṃ yajñāyudhaiḥ sarvairabhirūpaiśca yājakaiḥ

   sutyākāle vinirvṛtte vediṃ gataravāmiva

9. 9

   गोष्ठमध्ये स्थितामार्तामचरन्तीं नवं तृणम्

   गोवृषेण परित्यक्तां गवां पत्नीमिवोत्सुकाम्

   goṣṭhamadhye sthitāmārtāmacarantīṃ navaṃ tṛṇam

   govṛṣeṇa parityaktāṃ gavāṃ patnīmivotsukām

10. 10

    प्रभाकरालैः सुस्निग्धैः प्रज्वलद्भिरिवोत्तमैः

    वियुक्तां मणिभिर्जात्यैर्नवां मुक्तावलीमिव

    prabhākarālaiḥ susnigdhaiḥ prajvaladbhirivottamaiḥ

    viyuktāṃ maṇibhirjātyairnavāṃ muktāvalīmiva

11. 11

    सहसा चलितां स्थानान्महीं पुण्यक्षयाद्गताम्

    संहृतद्युतिविस्तारां तारामिव दिवश्च्युताम्

    sahasā calitāṃ sthānānmahīṃ puṇyakṣayādgatām

    saṃhṛtadyutivistārāṃ tārāmiva divaścyutām

12. 12

    पुष्पनद्धां वसन्तान्ते मत्तभ्रमरशालिनीम्

    द्रुतदावाग्निविप्लुष्टां क्लान्तां वनलतामिव

    puṣpanaddhāṃ vasantānte mattabhramaraśālinīm

    drutadāvāgnivipluṣṭāṃ klāntāṃ vanalatāmiva

13. 13

    संमूढनिगमां सर्वां संक्षिप्तविपणापणाम्

    प्रच्छन्नशशिनक्षत्रां द्यामिवाम्बुधरैर्वृताम्

    saṃmūḍhanigamāṃ sarvāṃ saṃkṣiptavipaṇāpaṇām

    pracchannaśaśinakṣatrāṃ dyāmivāmbudharairvṛtām

14. 14

    क्षीणपानोत्तमैर्भिन्नैः शरावैरभिसंवृताम्

    हतशौण्डामिवाकाशे पानभूमिमसंस्कृताम्

    kṣīṇapānottamairbhinnaiḥ śarāvairabhisaṃvṛtām

    hataśauṇḍāmivākāśe pānabhūmimasaṃskṛtām

15. 15

    वृक्णभूमितलां निम्नां वृक्णपात्रैः समावृताम्

    उपयुक्तोदकां भग्नां प्रपां निपतितामिव

    vṛkṇabhūmitalāṃ nimnāṃ vṛkṇapātraiḥ samāvṛtām

    upayuktodakāṃ bhagnāṃ prapāṃ nipatitāmiva

16. 16

    विपुलां विततां चैव युक्तपाशां तरस्विनाम्

    भूमौ बाणैर्विनिष्कृत्तां पतितां ज्यामिवायुधात्

    vipulāṃ vitatāṃ caiva yuktapāśāṃ tarasvinām

    bhūmau bāṇairviniṣkṛttāṃ patitāṃ jyāmivāyudhāt

17. 17

    सहसा युद्धशौण्डेन हयारोहेण वाहिताम्

    निक्षिप्तभाण्डामुत्सृष्टां किशोरीमिव दुर्बलाम्

    sahasā yuddhaśauṇḍena hayāroheṇa vāhitām

    nikṣiptabhāṇḍāmutsṛṣṭāṃ kiśorīmiva durbalām

18. 18

    प्रावृषि प्रविगाढायां प्रविष्टस्याभ्रमण्डलम्

    प्रच्छन्नां नीलजीमूतैर्भास्करस्य प्रभामिव

    prāvṛṣi pravigāḍhāyāṃ praviṣṭasyābhramaṇḍalam

    pracchannāṃ nīlajīmūtairbhāskarasya prabhāmiva

19. 19

    भरतस्तु रथस्थः सञ्श्रीमान्दशरथात्मजः

    वाहयन्तं रथश्रेष्ठं सारथिं वाक्यमब्रवीत्

    bharatastu rathasthaḥ sañśrīmāndaśarathātmajaḥ

    vāhayantaṃ rathaśreṣṭhaṃ sārathiṃ vākyamabravīt

20. 20

    किं नु खल्वद्य गम्भीरो मूर्छितो न निशम्यते

    यथापुरमयोध्यायां गीतवादित्रनिःस्वनः

    kiṃ nu khalvadya gambhīro mūrchito na niśamyate

    yathāpuramayodhyāyāṃ gītavāditraniḥsvanaḥ

21. 21

    वारुणीमदगन्धाश्च माल्यगन्धश्च मूर्छितः

    धूपितागरुगन्धश्च न प्रवाति समन्ततः

    vāruṇīmadagandhāśca mālyagandhaśca mūrchitaḥ

    dhūpitāgarugandhaśca na pravāti samantataḥ

22. 22

    यानप्रवरघोषश्च स्निग्धश्च हयनिःस्वनः

    प्रमत्तगजनादश्च महांश्च रथनिःस्वनः

    नेदानीं श्रूयते पुर्यामस्यां रामे विवासिते

    yānapravaraghoṣaśca snigdhaśca hayaniḥsvanaḥ

    pramattagajanādaśca mahāṃśca rathaniḥsvanaḥ

    nedānīṃ śrūyate puryāmasyāṃ rāme vivāsite

23. 23

    तरुणैश्चारुवेषैश्च नरैरुन्नतगामिभिः

    संपतद्भिरयोध्यायां न विभान्ति महापथाः

    taruṇaiścāruveṣaiśca narairunnatagāmibhiḥ

    saṃpatadbhirayodhyāyāṃ na vibhānti mahāpathāḥ

24. 24

    एवं बहुविधं जल्पन्विवेश वसतिं पितुः

    तेन हीनां नरेन्द्रेण सिंहहीनां गुहामिव

    evaṃ bahuvidhaṃ jalpanviveśa vasatiṃ pituḥ

    tena hīnāṃ narendreṇa siṃhahīnāṃ guhāmiva