Sarga 43

15 shlokas

1. 1

   रामोऽपि रात्रिशेषेण तेनैव महदन्तरम्

   जगाम पुरुषव्याघ्रः पितुराज्ञामनुस्मरन्

   rāmo'pi rātriśeṣeṇa tenaiva mahadantaram

   jagāma puruṣavyāghraḥ piturājñāmanusmaran

2. 2

   तथैव गच्छतस्तस्य व्यपायाद्रजनी शिवा

   उपास्य स शिवां संध्यां विषयान्तं व्यगाहत

   tathaiva gacchatastasya vyapāyādrajanī śivā

   upāsya sa śivāṃ saṃdhyāṃ viṣayāntaṃ vyagāhata

3. 3

   ग्रामान्विकृष्टसीमांस्तान्पुष्पितानि वनानि च

   पश्यन्नतिययौ शीघ्रं शरैरिव हयोत्तमैः

   grāmānvikṛṣṭasīmāṃstānpuṣpitāni vanāni ca

   paśyannatiyayau śīghraṃ śarairiva hayottamaiḥ

4. 4

   शृण्वन्वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम्

   राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्

   śṛṇvanvāco manuṣyāṇāṃ grāmasaṃvāsavāsinām

   rājānaṃ dhigdaśarathaṃ kāmasya vaśamāgatam

5. 5

   हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी

   तीक्ष्णा संभिन्नमर्यादा तीक्ष्णे कर्मणि वर्तते

   hā nṛśaṃsādya kaikeyī pāpā pāpānubandhinī

   tīkṣṇā saṃbhinnamaryādā tīkṣṇe karmaṇi vartate

6. 6

   या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्

   वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशमतन्द्रितम्

   yā putramīdṛśaṃ rājñaḥ pravāsayati dhārmikam

   vanavāse mahāprājñaṃ sānukrośamatandritam

7. 7

   एता वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम्

   शृण्वन्नतिययौ वीरः कोसलान्कोसलेश्वरः

   etā vāco manuṣyāṇāṃ grāmasaṃvāsavāsinām

   śṛṇvannatiyayau vīraḥ kosalānkosaleśvaraḥ

8. 8

   ततो वेदश्रुतिं नाम शिववारिवहां नदीम्

   उत्तीर्याभिमुखः प्रायादगस्त्याध्युषितां दिशम्

   tato vedaśrutiṃ nāma śivavārivahāṃ nadīm

   uttīryābhimukhaḥ prāyādagastyādhyuṣitāṃ diśam

9. 9

   गत्वा तु सुचिरं कालं ततः शीतजलां नदीम्

   गोमतीं गोयुतानूपामतरत्सागरंगमाम्

   gatvā tu suciraṃ kālaṃ tataḥ śītajalāṃ nadīm

   gomatīṃ goyutānūpāmataratsāgaraṃgamām

10. 10

    गोमतीं चाप्यतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैर्हयैः

    मयूरहंसाभिरुतां ततार स्यन्दिकां नदीम्

    gomatīṃ cāpyatikramya rāghavaḥ śīghragairhayaiḥ

    mayūrahaṃsābhirutāṃ tatāra syandikāṃ nadīm

11. 11

    स महीं मनुना राज्ञा दत्तामिक्ष्वाकवे पुरा

    स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीमन्वदर्शयत्

    sa mahīṃ manunā rājñā dattāmikṣvākave purā

    sphītāṃ rāṣṭrāvṛtāṃ rāmo vaidehīmanvadarśayat

12. 12

    सूत इत्येव चाभाष्य सारथिं तमभीक्ष्णशः

    हंसमत्तस्वरः श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः

    sūta ityeva cābhāṣya sārathiṃ tamabhīkṣṇaśaḥ

    haṃsamattasvaraḥ śrīmānuvāca puruṣarṣabhaḥ

13. 13

    कदाहं पुनरागम्य सरय्वाः पुष्पिते वने

    मृगयां पर्यटिष्यामि मात्रा पित्रा च संगतः

    kadāhaṃ punarāgamya sarayvāḥ puṣpite vane

    mṛgayāṃ paryaṭiṣyāmi mātrā pitrā ca saṃgataḥ

14. 14

    नात्यर्थमभिकाङ्क्षामि मृगयां सरयूवने

    रतिर्ह्येषातुला लोके राजर्षिगणसंमता

    nātyarthamabhikāṅkṣāmi mṛgayāṃ sarayūvane

    ratirhyeṣātulā loke rājarṣigaṇasaṃmatā

15. 15

    स तमध्वानमैक्ष्वाकः सूतं मधुरया गिरा

    तं तमर्थमभिप्रेत्य ययौ वाक्यमुदीरयन्

    sa tamadhvānamaikṣvākaḥ sūtaṃ madhurayā girā

    taṃ tamarthamabhipretya yayau vākyamudīrayan