31 shlokas
- 1
क्रुद्धमाज्ञाय रामं तु वसिष्ठः प्रत्युवाच ह
जाबालिरपि जानीते लोकस्यास्य गतागतिम्
निवर्तयितुकामस्तु त्वामेतद्वाक्यमब्रवीत्
kruddhamājñāya rāmaṃ tu vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha
jābālirapi jānīte lokasyāsya gatāgatim
nivartayitukāmastu tvāmetadvākyamabravīt
- 2
इमां लोकसमुत्पत्तिं लोकनाथ निबोध मे
सर्वं सलिलमेवासीत्पृथिवी यत्र निर्मिता
ततः समभवद्ब्रह्मा स्वयम्भूर्दैवतैः सह
imāṃ lokasamutpattiṃ lokanātha nibodha me
sarvaṃ salilamevāsītpṛthivī yatra nirmitā
tataḥ samabhavadbrahmā svayambhūrdaivataiḥ saha
- 3
स वराहस्ततो भूत्वा प्रोज्जहार वसुंधराम्
असृजच्च जगत्सर्वं सह पुत्रैः कृतात्मभिः
sa varāhastato bhūtvā projjahāra vasuṃdharām
asṛjacca jagatsarvaṃ saha putraiḥ kṛtātmabhiḥ
- 4
आकाशप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः
तस्मान्मरीचिः संजज्ञे मरीचेः कश्यपः सुतः
ākāśaprabhavo brahmā śāśvato nitya avyayaḥ
tasmānmarīciḥ saṃjajñe marīceḥ kaśyapaḥ sutaḥ
- 5
विवस्वान्कश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वतः स्मृतः
स तु प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुस्तु मनोः सुतः
vivasvānkaśyapājjajñe manurvaivasvataḥ smṛtaḥ
sa tu prajāpatiḥ pūrvamikṣvākustu manoḥ sutaḥ
- 6
यस्येयं प्रथमं दत्ता समृद्धा मनुना मही
तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम्
yasyeyaṃ prathamaṃ dattā samṛddhā manunā mahī
tamikṣvākumayodhyāyāṃ rājānaṃ viddhi pūrvakam
- 7
इक्ष्वाकोस्तु सुतः श्रीमान्कुक्षिरेवेति विश्रुतः
कुक्षेरथात्मजो वीरो विकुक्षिरुदपद्यत
ikṣvākostu sutaḥ śrīmānkukṣireveti viśrutaḥ
kukṣerathātmajo vīro vikukṣirudapadyata
- 8
विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान्
बाणस्य तु महाबाहुरनरण्यो महायशाः
vikukṣestu mahātejā bāṇaḥ putraḥ pratāpavān
bāṇasya tu mahābāhuranaraṇyo mahāyaśāḥ
- 9
नानावृष्टिर्बभूवास्मिन्न दुर्भिक्षं सतां वरे
अनरण्ये महाराजे तस्करो वापि कश्चन
nānāvṛṣṭirbabhūvāsminna durbhikṣaṃ satāṃ vare
anaraṇye mahārāje taskaro vāpi kaścana
- 10
अनरण्यान्महाबाहुः पृथू राजा बभूव ह
तस्मात्पृथोर्महाराजस्त्रिशङ्कुरुदपद्यत
स सत्यवचनाद्वीरः सशरीरो दिवं गतः
anaraṇyānmahābāhuḥ pṛthū rājā babhūva ha
tasmātpṛthormahārājastriśaṅkurudapadyata
sa satyavacanādvīraḥ saśarīro divaṃ gataḥ
- 11
त्रिशङ्कोरभवत्सूनुर्धुन्धुमारो महायशाः
धुन्धुमारान्महातेजा युवनाश्वो व्यजायत
triśaṅkorabhavatsūnurdhundhumāro mahāyaśāḥ
dhundhumārānmahātejā yuvanāśvo vyajāyata
- 12
युवनाश्वसुतः श्रीमान्मान्धाता समपद्यत
मान्धातुस्तु महातेजाः सुसंधिरुदपद्यत
yuvanāśvasutaḥ śrīmānmāndhātā samapadyata
māndhātustu mahātejāḥ susaṃdhirudapadyata
- 13
सुसंधेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसंधिः प्रसेनजित्
यशस्वी ध्रुवसंधेस्तु भरतो रिपुसूदनः
susaṃdherapi putrau dvau dhruvasaṃdhiḥ prasenajit
yaśasvī dhruvasaṃdhestu bharato ripusūdanaḥ
- 14
भरतात्तु महाबाहोरसितो नाम जायत
यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः
हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशबिन्दवः
bharatāttu mahābāhorasito nāma jāyata
yasyaite pratirājāna udapadyanta śatravaḥ
haihayāstālajaṅghāśca śūrāśca śaśabindavaḥ
- 15
तांस्तु सर्वान्प्रतिव्यूह्य युद्धे राजा प्रवासितः
स च शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनिः
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतिः
tāṃstu sarvānprativyūhya yuddhe rājā pravāsitaḥ
sa ca śailavare ramye babhūvābhirato muniḥ
dve cāsya bhārye garbhiṇyau babhūvaturiti śrutiḥ
- 16
भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः
तमृषिं समुपागम्य कालिन्दी त्वभ्यवादयत्
bhārgavaścyavano nāma himavantamupāśritaḥ
tamṛṣiṃ samupāgamya kālindī tvabhyavādayat
- 17
स तामभ्यवदद्विप्रो वरेप्सुं पुत्रजन्मनि
ततः सा गृहमागम्य देवी पुत्रं व्यजायत
sa tāmabhyavadadvipro varepsuṃ putrajanmani
tataḥ sā gṛhamāgamya devī putraṃ vyajāyata
- 18
सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया
गरेण सह तेनैव जातः स सगरोऽभवत्
sapatnyā tu garastasyai datto garbhajighāṃsayā
gareṇa saha tenaiva jātaḥ sa sagaro'bhavat
- 19
स राजा सगरो नाम यः समुद्रमखानयत्
इष्ट्वा पर्वणि वेगेन त्रासयन्तमिमाः प्रजाः
sa rājā sagaro nāma yaḥ samudramakhānayat
iṣṭvā parvaṇi vegena trāsayantamimāḥ prajāḥ
- 20
असमञ्जस्तु पुत्रोऽभूत्सगरस्येति नः श्रुतम्
जीवन्नेव स पित्रा तु निरस्तः पापकर्मकृत्
asamañjastu putro'bhūtsagarasyeti naḥ śrutam
jīvanneva sa pitrā tu nirastaḥ pāpakarmakṛt
- 21
अंशुमानिति पुत्रोऽभूदसमञ्जस्य वीर्यवान्
दिलीपोऽंशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः
aṃśumāniti putro'bhūdasamañjasya vīryavān
dilīpo'ṃśumataḥ putro dilīpasya bhagīrathaḥ
- 22
भगीरथात्ककुत्स्थस्तु काकुत्स्था येन तु स्मृताः
ककुत्स्थस्य तु पुत्रोऽभूद्रघुर्येन तु राघवः
bhagīrathātkakutsthastu kākutsthā yena tu smṛtāḥ
kakutsthasya tu putro'bhūdraghuryena tu rāghavaḥ
- 23
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः
कल्माषपादः सौदास इत्येवं प्रथितो भुवि
raghostu putrastejasvī pravṛddhaḥ puruṣādakaḥ
kalmāṣapādaḥ saudāsa ityevaṃ prathito bhuvi
- 24
कल्माषपादपुत्रोऽभूच्छङ्खणस्त्विति विश्रुतः
यस्तु तद्वीर्यमासाद्य सहसेनो व्यनीनशत्
kalmāṣapādaputro'bhūcchaṅkhaṇastviti viśrutaḥ
yastu tadvīryamāsādya sahaseno vyanīnaśat
- 25
शङ्खणस्य तु पुत्रोऽभूच्छूरः श्रीमान्सुदर्शनः
सुदर्शनस्याग्निवर्ण अग्निवर्णस्य शीघ्रगः
śaṅkhaṇasya tu putro'bhūcchūraḥ śrīmānsudarśanaḥ
sudarśanasyāgnivarṇa agnivarṇasya śīghragaḥ
- 26
शीघ्रगस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रशुश्रुकः
प्रशुश्रुकस्य पुत्रोऽभूदम्बरीषो महाद्युतिः
śīghragasya maruḥ putro maroḥ putraḥ praśuśrukaḥ
praśuśrukasya putro'bhūdambarīṣo mahādyutiḥ
- 27
अम्बरीषस्य पुत्रोऽभून्नहुषः सत्यविक्रमः
नहुषस्य च नाभागः पुत्रः परमधार्मिकः
ambarīṣasya putro'bhūnnahuṣaḥ satyavikramaḥ
nahuṣasya ca nābhāgaḥ putraḥ paramadhārmikaḥ
- 28
अजश्च सुव्रतश्चैव नाभागस्य सुतावुभौ
अजस्य चैव धर्मात्मा राजा दशरथः सुतः
ajaśca suvrataścaiva nābhāgasya sutāvubhau
ajasya caiva dharmātmā rājā daśarathaḥ sutaḥ
- 29
तस्य ज्येष्ठोऽसि दायादो राम इत्यभिविश्रुतः
तद्गृहाण स्वकं राज्यमवेक्षस्व जगन्नृप
tasya jyeṣṭho'si dāyādo rāma ityabhiviśrutaḥ
tadgṛhāṇa svakaṃ rājyamavekṣasva jagannṛpa
- 30
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां राजा भवति पूर्वजः
पूर्वजेनावरः पुत्रो ज्येष्ठो राज्येऽभिषिच्यते
ikṣvākūṇāṃ hi sarveṣāṃ rājā bhavati pūrvajaḥ
pūrvajenāvaraḥ putro jyeṣṭho rājye'bhiṣicyate