22 shlokas
- 1
एतत्तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता
प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दमिदं वचनमब्रवीत्
etattu vacanaṃ śrutvā sītā rāmasya duḥkhitā
prasaktāśrumukhī mandamidaṃ vacanamabravīt
- 2
ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति
गुणानित्येव तान्विद्धि तव स्नेहपुरस्कृतान्
ye tvayā kīrtitā doṣā vane vastavyatāṃ prati
guṇānityeva tānviddhi tava snehapuraskṛtān
- 3
त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया
त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यमिह जीवितम्
tvayā ca saha gantavyaṃ mayā gurujanājñayā
tvadviyogena me rāma tyaktavyamiha jīvitam
- 4
न च मां त्वत्समीपस्थामपि शक्नोति राघव
सुराणामीश्वरः शक्रः प्रधर्षयितुमोजसा
na ca māṃ tvatsamīpasthāmapi śaknoti rāghava
surāṇāmīśvaraḥ śakraḥ pradharṣayitumojasā
- 5
पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम्
काममेवंविधं राम त्वया मम विदर्शितम्
patihīnā tu yā nārī na sā śakṣyati jīvitum
kāmamevaṃvidhaṃ rāma tvayā mama vidarśitam
- 6
अथ चापि महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम्
पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने
atha cāpi mahāprājña brāhmaṇānāṃ mayā śrutam
purā pitṛgṛhe satyaṃ vastavyaṃ kila me vane
- 7
लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्यः श्रुत्वाहं वचनं गृहे
वनवासकृतोत्साहा नित्यमेव महाबल
lakṣaṇibhyo dvijātibhyaḥ śrutvāhaṃ vacanaṃ gṛhe
vanavāsakṛtotsāhā nityameva mahābala
- 8
आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्यः स मया किल
सा त्वया सह तत्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा
ādeśo vanavāsasya prāptavyaḥ sa mayā kila
sā tvayā saha tatrāhaṃ yāsyāmi priya nānyathā
- 9
कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि सह त्वया
कालश्चायं समुत्पन्नः सत्यवाग्भवतु द्विजः
kṛtādeśā bhaviṣyāmi gamiṣyāmi saha tvayā
kālaścāyaṃ samutpannaḥ satyavāgbhavatu dvijaḥ
- 10
वनवासे हि जानामि दुःखानि बहुधा किल
प्राप्यन्ते नियतं वीर पुरुषैरकृतात्मभिः
vanavāse hi jānāmi duḥkhāni bahudhā kila
prāpyante niyataṃ vīra puruṣairakṛtātmabhiḥ
- 11
कन्यया च पितुर्गेहे वनवासः श्रुतो मया
भिक्षिण्याः साधुवृत्ताया मम मातुरिहाग्रतः
kanyayā ca piturgehe vanavāsaḥ śruto mayā
bhikṣiṇyāḥ sādhuvṛttāyā mama māturihāgrataḥ
- 12
प्रसादितश्च वै पूर्वं त्वं वै बहुविधं प्रभो
गमनं वनवासस्य काङ्क्षितं हि सह त्वया
prasāditaśca vai pūrvaṃ tvaṃ vai bahuvidhaṃ prabho
gamanaṃ vanavāsasya kāṅkṣitaṃ hi saha tvayā
- 13
कृतक्षणाहं भद्रं ते गमनं प्रति राघव
वनवासस्य शूरस्य चर्या हि मम रोचते
kṛtakṣaṇāhaṃ bhadraṃ te gamanaṃ prati rāghava
vanavāsasya śūrasya caryā hi mama rocate
- 14
शुद्धात्मन्प्रेमभावाद्धि भविष्यामि विकल्मषा
भर्तारमनुगच्छन्ती भर्ता हि मम दैवतम्
śuddhātmanpremabhāvāddhi bhaviṣyāmi vikalmaṣā
bhartāramanugacchantī bhartā hi mama daivatam
- 15
प्रेत्यभावेऽपि कल्याणः संगमो मे सह त्वया
श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम्
pretyabhāve'pi kalyāṇaḥ saṃgamo me saha tvayā
śrutirhi śrūyate puṇyā brāhmaṇānāṃ yaśasvinām
- 16
इह लोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महामते
अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा
iha loke ca pitṛbhiryā strī yasya mahāmate
adbhirdattā svadharmeṇa pretyabhāve'pi tasya sā
- 17
एवमस्मात्स्वकां नारीं सुवृत्तां हि पतिव्रताम्
नाभिरोचयसे नेतुं त्वं मां केनेह हेतुना
evamasmātsvakāṃ nārīṃ suvṛttāṃ hi pativratām
nābhirocayase netuṃ tvaṃ māṃ keneha hetunā
- 18
भक्तां पतिव्रतां दीनां मां समां सुखदुःखयोः
नेतुमर्हसि काकुत्स्थ समानसुखदुःखिनीम्
bhaktāṃ pativratāṃ dīnāṃ māṃ samāṃ sukhaduḥkhayoḥ
netumarhasi kākutstha samānasukhaduḥkhinīm
- 19
यदि मां दुःखितामेवं वनं नेतुं न चेच्छसि
विषमग्निं जलं वाहमास्थास्ये मृत्युकारणात्
yadi māṃ duḥkhitāmevaṃ vanaṃ netuṃ na cecchasi
viṣamagniṃ jalaṃ vāhamāsthāsye mṛtyukāraṇāt
- 20
एवं बहुविधं तं सा याचते गमनं प्रति
नानुमेने महाबाहुस्तां नेतुं विजनं वनम्
evaṃ bahuvidhaṃ taṃ sā yācate gamanaṃ prati
nānumene mahābāhustāṃ netuṃ vijanaṃ vanam
- 21
एवमुक्ता तु सा चिन्तां मैथिली समुपागता
स्नापयन्तीव गामुष्णैरश्रुभिर्नयनच्युतैः
evamuktā tu sā cintāṃ maithilī samupāgatā
snāpayantīva gāmuṣṇairaśrubhirnayanacyutaiḥ
- 22
चिन्तयन्तीं तथा तां तु निवर्तयितुमात्मवान्
क्रोधाविष्टां तु वैदेहीं काकुत्स्थो बह्वसान्त्वयत्
cintayantīṃ tathā tāṃ tu nivartayitumātmavān
krodhāviṣṭāṃ tu vaidehīṃ kākutstho bahvasāntvayat