17 shlokas
- 1
आश्वासयन्तं भरतं जाबालिर्ब्राह्मणोत्तमः
उवाच रामं धर्मज्ञं धर्मापेतमिदं वचः
āśvāsayantaṃ bharataṃ jābālirbrāhmaṇottamaḥ
uvāca rāmaṃ dharmajñaṃ dharmāpetamidaṃ vacaḥ
- 2
साधु राघव मा भूत्ते बुद्धिरेवं निरर्थका
प्राकृतस्य नरस्येव आर्यबुद्धेस्तपस्विनः
sādhu rāghava mā bhūtte buddhirevaṃ nirarthakā
prākṛtasya narasyeva āryabuddhestapasvinaḥ
- 3
कः कस्य पुरुषो बन्धुः किमाप्यं कस्य केनचित्
यदेको जायते जन्तुरेक एव विनश्यति
kaḥ kasya puruṣo bandhuḥ kimāpyaṃ kasya kenacit
yadeko jāyate jantureka eva vinaśyati
- 4
तस्मान्माता पिता चेति राम सज्जेत यो नरः
उन्मत्त इव स ज्ञेयो नास्ति काचिद्धि कस्यचित्
tasmānmātā pitā ceti rāma sajjeta yo naraḥ
unmatta iva sa jñeyo nāsti kāciddhi kasyacit
- 5
यथा ग्रामान्तरं गच्छन्नरः कश्चित्क्वचिद्वसेत्
उत्सृज्य च तमावासं प्रतिष्ठेतापरेऽहनि
yathā grāmāntaraṃ gacchannaraḥ kaścitkvacidvaset
utsṛjya ca tamāvāsaṃ pratiṣṭhetāpare'hani
- 6
एवमेव मनुष्याणां पिता माता गृहं वसु
आवासमात्रं काकुत्स्थ सज्जन्ते नात्र सज्जनाः
evameva manuṣyāṇāṃ pitā mātā gṛhaṃ vasu
āvāsamātraṃ kākutstha sajjante nātra sajjanāḥ
- 7
पित्र्यं राज्यं समुत्सृज्य स नार्हति नरोत्तम
आस्थातुं कापथं दुःखं विषमं बहुकण्टकम्
pitryaṃ rājyaṃ samutsṛjya sa nārhati narottama
āsthātuṃ kāpathaṃ duḥkhaṃ viṣamaṃ bahukaṇṭakam
- 8
समृद्धायामयोध्यायामात्मानमभिषेचय
एकवेणीधरा हि त्वां नगरी सम्प्रतीक्षते
samṛddhāyāmayodhyāyāmātmānamabhiṣecaya
ekaveṇīdharā hi tvāṃ nagarī sampratīkṣate
- 9
राजभोगाननुभवन्महार्हान्पार्थिवात्मज
विहर त्वमयोध्यायां यथा शक्रस्त्रिविष्टपे
rājabhogānanubhavanmahārhānpārthivātmaja
vihara tvamayodhyāyāṃ yathā śakrastriviṣṭape
- 10
न ते कश्चिद्दशरतस्त्वं च तस्य न कश्चन
अन्यो राजा त्वमन्यश्च तस्मात्कुरु यदुच्यते
na te kaściddaśaratastvaṃ ca tasya na kaścana
anyo rājā tvamanyaśca tasmātkuru yaducyate
- 11
गतः स नृपतिस्तत्र गन्तव्यं यत्र तेन वै
प्रवृत्तिरेषा मर्त्यानां त्वं तु मिथ्या विहन्यसे
gataḥ sa nṛpatistatra gantavyaṃ yatra tena vai
pravṛttireṣā martyānāṃ tvaṃ tu mithyā vihanyase
- 12
अर्थधर्मपरा ये ये तांस्ताञ्शोचामि नेतरान्
ते हि दुःखमिह प्राप्य विनाशं प्रेत्य भेजिरे
arthadharmaparā ye ye tāṃstāñśocāmi netarān
te hi duḥkhamiha prāpya vināśaṃ pretya bhejire
- 13
अष्टकापितृदैवत्यमित्ययं प्रसृतो जनः
अन्नस्योपद्रवं पश्य मृतो हि किमशिष्यति
aṣṭakāpitṛdaivatyamityayaṃ prasṛto janaḥ
annasyopadravaṃ paśya mṛto hi kimaśiṣyati
- 14
यदि भुक्तमिहान्येन देहमन्यस्य गच्छति
दद्यात्प्रवसतः श्राद्धं न तत्पथ्यशनं भवेत्
yadi bhuktamihānyena dehamanyasya gacchati
dadyātpravasataḥ śrāddhaṃ na tatpathyaśanaṃ bhavet
- 15
दानसंवनना ह्येते ग्रन्था मेधाविभिः कृताः
यजस्व देहि दीक्षस्व तपस्तप्यस्व संत्यज
dānasaṃvananā hyete granthā medhāvibhiḥ kṛtāḥ
yajasva dehi dīkṣasva tapastapyasva saṃtyaja
- 16
स नास्ति परमित्येव कुरु बुद्धिं महामते
प्रत्यक्षं यत्तदातिष्ठ परोक्षं पृष्ठतः कुरु
sa nāsti paramityeva kuru buddhiṃ mahāmate
pratyakṣaṃ yattadātiṣṭha parokṣaṃ pṛṣṭhataḥ kuru
- 17
सतां बुद्धिं पुरस्कृत्य सर्वलोकनिदर्शिनीम्
राज्यं त्वं प्रतिगृह्णीष्व भरतेन प्रसादितः
satāṃ buddhiṃ puraskṛtya sarvalokanidarśinīm
rājyaṃ tvaṃ pratigṛhṇīṣva bharatena prasāditaḥ