Sarga 5

24 shlokas

1. 1

   संदिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने

   पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत्

   saṃdiśya rāmaṃ nṛpatiḥ śvobhāvinyabhiṣecane

   purohitaṃ samāhūya vasiṣṭhamidamabravīt

2. 2

   गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन

   श्रीयशोराज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रतम्

   gacchopavāsaṃ kākutsthaṃ kārayādya tapodhana

   śrīyaśorājyalābhāya vadhvā saha yatavratam

3. 3

   तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः

   स्वयं वसिष्ठो भगवान्ययौ रामनिवेशनम्

   tatheti ca sa rājānamuktvā vedavidāṃ varaḥ

   svayaṃ vasiṣṭho bhagavānyayau rāmaniveśanam

4. 4

   स रामभवनं प्राप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम्

   तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेश मुनिसत्तमः

   sa rāmabhavanaṃ prāpya pāṇḍurābhraghanaprabham

   tisraḥ kakṣyā rathenaiva viveśa munisattamaḥ

5. 5

   तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससंभ्रमः

   मानयिष्यन्स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात्

   tamāgatamṛṣiṃ rāmastvaranniva sasaṃbhramaḥ

   mānayiṣyansa mānārhaṃ niścakrāma niveśanāt

6. 6

   अभ्येत्य त्वरमाणश्च रथाभ्याशं मनीषिणः

   ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात्स्वयम्

   abhyetya tvaramāṇaśca rathābhyāśaṃ manīṣiṇaḥ

   tato'vatārayāmāsa parigṛhya rathātsvayam

7. 7

   स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सम्भाष्याभिप्रसाद्य च

   प्रियार्हं हर्षयन्राममित्युवाच पुरोहितः

   sa cainaṃ praśritaṃ dṛṣṭvā sambhāṣyābhiprasādya ca

   priyārhaṃ harṣayanrāmamityuvāca purohitaḥ

8. 8

   प्रसन्नस्ते पिता राम यौवराज्यमवाप्स्यसि

   उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया

   prasannaste pitā rāma yauvarājyamavāpsyasi

   upavāsaṃ bhavānadya karotu saha sītayā

9. 9

   प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः

   पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा

   prātastvāmabhiṣektā hi yauvarājye narādhipaḥ

   pitā daśarathaḥ prītyā yayātiṃ nahuṣo yathā

10. 10

    इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतम्

    मन्त्रवत्कारयामास वैदेह्या सहितं मुनिः

    ityuktvā sa tadā rāmamupavāsaṃ yatavratam

    mantravatkārayāmāsa vaidehyā sahitaṃ muniḥ

11. 11

    ततो यथावद्रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः

    अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात्

    tato yathāvadrāmeṇa sa rājño gururarcitaḥ

    abhyanujñāpya kākutsthaṃ yayau rāmaniveśanāt

12. 12

    सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि ताननुज्ञाप्य सर्वशः

    सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः

    suhṛdbhistatra rāmo'pi tānanujñāpya sarvaśaḥ

    sabhājito viveśātha tānanujñāpya sarvaśaḥ

13. 13

    हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ

    यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः

    hṛṣṭanārīnarayutaṃ rāmaveśma tadā babhau

    yathā mattadvijagaṇaṃ praphullanalinaṃ saraḥ

14. 14

    स राजभवनप्रख्यात्तस्माद्रामनिवेशनात्

    निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम्

    sa rājabhavanaprakhyāttasmādrāmaniveśanāt

    nirgatya dadṛśe mārgaṃ vasiṣṭho janasaṃvṛtam

15. 15

    वृन्दवृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः

    बभूवुरभिसंबाधाः कुतूहलजनैर्वृताः

    vṛndavṛndairayodhyāyāṃ rājamārgāḥ samantataḥ

    babhūvurabhisaṃbādhāḥ kutūhalajanairvṛtāḥ

16. 16

    जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवतस्तदा

    बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निस्वनः

    janavṛndormisaṃgharṣaharṣasvanavatastadā

    babhūva rājamārgasya sāgarasyeva nisvanaḥ

17. 17

    सिक्तसंमृष्टरथ्या हि तदहर्वनमालिनी

    आसीदयोध्या नगरी समुच्छ्रितगृहध्वजा

    siktasaṃmṛṣṭarathyā hi tadaharvanamālinī

    āsīdayodhyā nagarī samucchritagṛhadhvajā

18. 18

    तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाबलो जनः

    रामाभिषेकमाकाङ्क्षन्नाकाङ्क्षन्नुदयं रवेः

    tadā hyayodhyānilayaḥ sastrībālābalo janaḥ

    rāmābhiṣekamākāṅkṣannākāṅkṣannudayaṃ raveḥ

19. 19

    प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्

    उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम्

    prajālaṃkārabhūtaṃ ca janasyānandavardhanam

    utsuko'bhūjjano draṣṭuṃ tamayodhyāmahotsavam

20. 20

    एवं तं जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः

    व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ

    evaṃ taṃ janasambādhaṃ rājamārgaṃ purohitaḥ

    vyūhanniva janaughaṃ taṃ śanai rājakulaṃ yayau

21. 21

    सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य सः

    समियाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः

    sitābhraśikharaprakhyaṃ prāsādamadhiruhya saḥ

    samiyāya narendreṇa śakreṇeva bṛhaspatiḥ

22. 22

    तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः

    पप्रच्छ स च तस्मै तत्कृतमित्यभ्यवेदयत्

    tamāgatamabhiprekṣya hitvā rājāsanaṃ nṛpaḥ

    papraccha sa ca tasmai tatkṛtamityabhyavedayat

23. 23

    गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्

    विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव

    guruṇā tvabhyanujñāto manujaughaṃ visṛjya tam

    viveśāntaḥpuraṃ rājā siṃho giriguhāmiva

24. 24

    तदग्र्यवेषप्रमदाजनाकुलं महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्

    विदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः शशीव तारागणसंकुलं नभः

    tadagryaveṣapramadājanākulaṃ mahendraveśmapratimaṃ niveśanam

    vidīpayaṃścāru viveśa pārthivaḥ śaśīva tārāgaṇasaṃkulaṃ nabhaḥ