27 shlokas
- 1
दीर्घकालोषितस्तस्मिन्गिरौ गिरिवनप्रियः
वैदेह्याः प्रियमाकाङ्क्षन्स्वं च चित्तं विलोभयन्
dīrghakāloṣitastasmingirau girivanapriyaḥ
vaidehyāḥ priyamākāṅkṣansvaṃ ca cittaṃ vilobhayan
- 2
अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत्
भार्याममरसंकाशः शचीमिव पुरंदरः
atha dāśarathiścitraṃ citrakūṭamadarśayat
bhāryāmamarasaṃkāśaḥ śacīmiva puraṃdaraḥ
- 3
न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभवः
मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम्
na rājyādbhraṃśanaṃ bhadre na suhṛdbhirvinābhavaḥ
mano me bādhate dṛṣṭvā ramaṇīyamimaṃ girim
- 4
पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम्
शिखरैः खमिवोद्विद्धैर्धातुमद्भिर्विभूषितम्
paśyemamacalaṃ bhadre nānādvijagaṇāyutam
śikharaiḥ khamivodviddhairdhātumadbhirvibhūṣitam
- 5
केचिद्रजतसंकाशाः केचित्क्षतजसंनिभाः
पीतमाञ्जिष्ठवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः
kecidrajatasaṃkāśāḥ kecitkṣatajasaṃnibhāḥ
pītamāñjiṣṭhavarṇāśca kecinmaṇivaraprabhāḥ
- 6
पुष्पार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः
विराजन्तेऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः
puṣpārkaketakābhāśca kecijjyotīrasaprabhāḥ
virājante'calendrasya deśā dhātuvibhūṣitāḥ
- 7
नानामृगगणद्वीपितरक्ष्वृक्षगणैर्वृतः
अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमाकुलः
nānāmṛgagaṇadvīpitarakṣvṛkṣagaṇairvṛtaḥ
aduṣṭairbhātyayaṃ śailo bahupakṣisamākulaḥ
- 8
आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः
अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुकवेणुभिः
āmrajambvasanairlodhraiḥ priyālaiḥ panasairdhavaiḥ
aṅkolairbhavyatiniśairbilvatindukaveṇubhiḥ
- 9
काश्मर्यरिष्टवरणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा
बदर्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः
kāśmaryariṣṭavaraṇairmadhūkaistilakaistathā
badaryāmalakairnīpairvetradhanvanabījakaiḥ
- 10
पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः
एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः
puṣpavadbhiḥ phalopetaiśchāyāvadbhirmanoramaiḥ
evamādibhirākīrṇaḥ śriyaṃ puṣyatyayaṃ giriḥ
- 11
शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान्कामहर्षणान्
किन्नरान्द्वंद्वशो भद्रे रममाणान्मनस्विनः
śailaprastheṣu ramyeṣu paśyemānkāmaharṣaṇān
kinnarāndvaṃdvaśo bhadre ramamāṇānmanasvinaḥ
- 12
शाखावसक्तान्खड्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च
पश्य विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्देशान्मनोरमान्
śākhāvasaktānkhaḍgāṃśca pravarāṇyambarāṇi ca
paśya vidyādharastrīṇāṃ krīḍoddeśānmanoramān
- 13
जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित्क्वचित्
स्रवद्भिर्भात्ययं शैलः स्रवन्मद इव द्विपः
jalaprapātairudbhedairniṣyandaiśca kvacitkvacit
sravadbhirbhātyayaṃ śailaḥ sravanmada iva dvipaḥ
- 14
गुहासमीरणो गन्धान्नानापुष्पभवान्वहन्
घ्राणतर्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत्
guhāsamīraṇo gandhānnānāpuṣpabhavānvahan
ghrāṇatarpaṇamabhyetya kaṃ naraṃ na praharṣayet
- 15
यदीह शरदोऽनेकास्त्वया सार्धमनिन्दिते
लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोकः प्रधक्ष्यति
yadīha śarado'nekāstvayā sārdhamanindite
lakṣmaṇena ca vatsyāmi na māṃ śokaḥ pradhakṣyati
- 16
बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते
विचित्रशिखरे ह्यस्मिन्रतवानस्मि भामिनि
bahupuṣpaphale ramye nānādvijagaṇāyute
vicitraśikhare hyasminratavānasmi bhāmini
- 17
अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम्
पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा
anena vanavāsena mayā prāptaṃ phaladvayam
pituścānṛṇatā dharme bharatasya priyaṃ tathā
- 18
वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह
पश्यन्ती विविधान्भावान्मनोवाक्कायसंयतान्
vaidehi ramase kacciccitrakūṭe mayā saha
paśyantī vividhānbhāvānmanovākkāyasaṃyatān
- 19
इदमेवामृतं प्राहू राज्ञां राजर्षयः परे
वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः
idamevāmṛtaṃ prāhū rājñāṃ rājarṣayaḥ pare
vanavāsaṃ bhavārthāya pretya me prapitāmahāḥ
- 20
शिलाः शैलस्य शोभन्ते विशालाः शतशोऽभितः
बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणैः
śilāḥ śailasya śobhante viśālāḥ śataśo'bhitaḥ
bahulā bahulairvarṇairnīlapītasitāruṇaiḥ
- 21
निशि भान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव
ओषध्यः स्वप्रभा लक्ष्म्या भ्राजमानाः सहस्रशः
niśi bhāntyacalendrasya hutāśanaśikhā iva
oṣadhyaḥ svaprabhā lakṣmyā bhrājamānāḥ sahasraśaḥ
- 22
केचित्क्षयनिभा देशाः केचिदुद्यानसंनिभाः
केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि
kecitkṣayanibhā deśāḥ kecidudyānasaṃnibhāḥ
kecidekaśilā bhānti parvatasyāsya bhāmini
- 23
भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटः समुत्थितः
चित्रकूटस्य कूटोऽसौ दृश्यते सर्वतः शिवः
bhittveva vasudhāṃ bhāti citrakūṭaḥ samutthitaḥ
citrakūṭasya kūṭo'sau dṛśyate sarvataḥ śivaḥ
- 24
कुष्ठपुंनागतगरभूर्जपत्रोत्तरच्छदान्
कामिनां स्वास्तरान्पश्य कुशेशयदलायुतान्
kuṣṭhapuṃnāgatagarabhūrjapatrottaracchadān
kāmināṃ svāstarānpaśya kuśeśayadalāyutān
- 25
मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रजः
कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च
mṛditāścāpaviddhāśca dṛśyante kamalasrajaḥ
kāmibhirvanite paśya phalāni vividhāni ca
- 26
वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान्कुरून्
पर्वतश्चित्रकूटोऽसौ बहुमूलफलोदकः
vasvaukasārāṃ nalinīmatyetīvottarānkurūn
parvataścitrakūṭo'sau bahumūlaphalodakaḥ
- 27
इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च
रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्धिनीं सतां पथि स्वैर्नियमैः परैः स्थितः
imaṃ tu kālaṃ vanite vijahrivāṃstvayā ca sīte saha lakṣmaṇena ca
ratiṃ prapatsye kuladharmavardhinīṃ satāṃ pathi svairniyamaiḥ paraiḥ sthitaḥ