Sarga 38

20 shlokas

1. 1

   ततः समीक्ष्य शयने सन्नं शोकेन पार्थिवम्

   कौसल्या पुत्रशोकार्ता तमुवाच महीपतिम्

   tataḥ samīkṣya śayane sannaṃ śokena pārthivam

   kausalyā putraśokārtā tamuvāca mahīpatim

2. 2

   राघवो नरशार्दूल विषमुप्त्वा द्विजिह्ववत्

   विचरिष्यति कैकेयी निर्मुक्तेव हि पन्नगी

   rāghavo naraśārdūla viṣamuptvā dvijihvavat

   vicariṣyati kaikeyī nirmukteva hi pannagī

3. 3

   विवास्य रामं सुभगा लब्धकामा समाहिता

   त्रासयिष्यति मां भूयो दुष्टाहिरिव वेश्मनि

   vivāsya rāmaṃ subhagā labdhakāmā samāhitā

   trāsayiṣyati māṃ bhūyo duṣṭāhiriva veśmani

4. 4

   अथ स्म नगरे रामश्चरन्भैक्षं गृहे वसेत्

   कामकारो वरं दातुमपि दासं ममात्मजम्

   atha sma nagare rāmaścaranbhaikṣaṃ gṛhe vaset

   kāmakāro varaṃ dātumapi dāsaṃ mamātmajam

5. 5

   पातयित्वा तु कैकेय्या रामं स्थानाद्यथेष्टतः

   प्रदिष्टो रक्षसां भागः पर्वणीवाहिताग्निना

   pātayitvā tu kaikeyyā rāmaṃ sthānādyatheṣṭataḥ

   pradiṣṭo rakṣasāṃ bhāgaḥ parvaṇīvāhitāgninā

6. 6

   गजराजगतिर्वीरो महाबाहुर्धनुर्धरः

   वनमाविशते नूनं सभार्यः सहलक्ष्मणः

   gajarājagatirvīro mahābāhurdhanurdharaḥ

   vanamāviśate nūnaṃ sabhāryaḥ sahalakṣmaṇaḥ

7. 7

   वने त्वदृष्टदुःखानां कैकेय्यानुमते त्वया

   त्यक्तानां वनवासाय का न्ववस्था भविष्यति

   vane tvadṛṣṭaduḥkhānāṃ kaikeyyānumate tvayā

   tyaktānāṃ vanavāsāya kā nvavasthā bhaviṣyati

8. 8

   ते रत्नहीनास्तरुणाः फलकाले विवासिताः

   कथं वत्स्यन्ति कृपणाः फलमूलैः कृताशनाः

   te ratnahīnāstaruṇāḥ phalakāle vivāsitāḥ

   kathaṃ vatsyanti kṛpaṇāḥ phalamūlaiḥ kṛtāśanāḥ

9. 9

   अपीदानीं स कालः स्यान्मम शोकक्षयः शिवः

   सभार्यं यत्सह भ्रात्रा पश्येयमिह राघवम्

   apīdānīṃ sa kālaḥ syānmama śokakṣayaḥ śivaḥ

   sabhāryaṃ yatsaha bhrātrā paśyeyamiha rāghavam

10. 10

    श्रुत्वैवोपस्थितौ वीरौ कदायोध्या भविष्यति

    यशस्विनी हृष्टजना सूच्छ्रितध्वजमालिनी

    śrutvaivopasthitau vīrau kadāyodhyā bhaviṣyati

    yaśasvinī hṛṣṭajanā sūcchritadhvajamālinī

11. 11

    कदा प्रेक्ष्य नरव्याघ्रावरण्यात्पुनरागतौ

    नन्दिष्यति पुरी हृष्टा समुद्र इव पर्वणि

    kadā prekṣya naravyāghrāvaraṇyātpunarāgatau

    nandiṣyati purī hṛṣṭā samudra iva parvaṇi

12. 12

    कदायोध्यां महाबाहुः पुरीं वीरः प्रवेक्ष्यति

    पुरस्कृत्य रथे सीतां वृषभो गोवधूमिव

    kadāyodhyāṃ mahābāhuḥ purīṃ vīraḥ pravekṣyati

    puraskṛtya rathe sītāṃ vṛṣabho govadhūmiva

13. 13

    कदा प्राणिसहस्राणि राजमार्गे ममात्मजौ

    लाजैरवकरिष्यन्ति प्रविशन्तावरिंदमौ

    kadā prāṇisahasrāṇi rājamārge mamātmajau

    lājairavakariṣyanti praviśantāvariṃdamau

14. 14

    कदा सुमनसः कन्या द्विजातीनां फलानि च

    प्रदिशन्त्यः पुरीं हृष्टाः करिष्यन्ति प्रदक्षिणम्

    kadā sumanasaḥ kanyā dvijātīnāṃ phalāni ca

    pradiśantyaḥ purīṃ hṛṣṭāḥ kariṣyanti pradakṣiṇam

15. 15

    कदा परिणतो बुद्ध्या वयसा चामरप्रभः

    अभ्युपैष्यति धर्मज्ञस्त्रिवर्ष इव मां ललन्

    kadā pariṇato buddhyā vayasā cāmaraprabhaḥ

    abhyupaiṣyati dharmajñastrivarṣa iva māṃ lalan

16. 16

    निःसंशयं मया मन्ये पुरा वीर कदर्यया

    पातु कामेषु वत्सेषु मातॄणां शातिताः स्तनाः

    niḥsaṃśayaṃ mayā manye purā vīra kadaryayā

    pātu kāmeṣu vatseṣu mātṝṇāṃ śātitāḥ stanāḥ

17. 17

    साहं गौरिव सिंहेन विवत्सा वत्सला कृता

    कैकेय्या पुरुषव्याघ्र बालवत्सेव गौर्बलात्

    sāhaṃ gauriva siṃhena vivatsā vatsalā kṛtā

    kaikeyyā puruṣavyāghra bālavatseva gaurbalāt

18. 18

    न हि तावद्गुणैर्जुष्टं सर्वशास्त्रविशारदम्

    एकपुत्रा विना पुत्रमहं जीवितुमुत्सहे

    na hi tāvadguṇairjuṣṭaṃ sarvaśāstraviśāradam

    ekaputrā vinā putramahaṃ jīvitumutsahe

19. 19

    न हि मे जीविते किंचित्सामर्थ्यमिह कल्प्यते

    अपश्यन्त्याः प्रियं पुत्रं महाबाहुं महाबलम्

    na hi me jīvite kiṃcitsāmarthyamiha kalpyate

    apaśyantyāḥ priyaṃ putraṃ mahābāhuṃ mahābalam

20. 20

    अयं हि मां दीपयते समुत्थितस्तनूजशोकप्रभवो हुताशनः

    महीमिमां रश्मिभिरुत्तमप्रभो यथा निदाघे भगवान्दिवाकरः

    ayaṃ hi māṃ dīpayate samutthitastanūjaśokaprabhavo hutāśanaḥ

    mahīmimāṃ raśmibhiruttamaprabho yathā nidāghe bhagavāndivākaraḥ