19 shlokas
- 1
पुनरेवं ब्रुवाणं तु भरतं लक्ष्मणाग्रजः
प्रत्युवाच ततः श्रीमाञ्ज्ञातिमध्येऽतिसत्कृतः
punarevaṃ bruvāṇaṃ tu bharataṃ lakṣmaṇāgrajaḥ
pratyuvāca tataḥ śrīmāñjñātimadhye'tisatkṛtaḥ
- 2
उपपन्नमिदं वाक्यं यत्त्वमेवमभाषथाः
जातः पुत्रो दशरथात्कैकेय्यां राजसत्तमात्
upapannamidaṃ vākyaṃ yattvamevamabhāṣathāḥ
jātaḥ putro daśarathātkaikeyyāṃ rājasattamāt
- 3
पुरा भ्रातः पिता नः स मातरं ते समुद्वहन्
मातामहे समाश्रौषीद्राज्यशुल्कमनुत्तमम्
purā bhrātaḥ pitā naḥ sa mātaraṃ te samudvahan
mātāmahe samāśrauṣīdrājyaśulkamanuttamam
- 4
देवासुरे च संग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः
सम्प्रहृष्टो ददौ राजा वरमाराधितः प्रभुः
devāsure ca saṃgrāme jananyai tava pārthivaḥ
samprahṛṣṭo dadau rājā varamārādhitaḥ prabhuḥ
- 5
ततः सा संप्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी
अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी
tataḥ sā saṃpratiśrāvya tava mātā yaśasvinī
ayācata naraśreṣṭhaṃ dvau varau varavarṇinī
- 6
तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा
तच्च राजा तथा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरम्
tava rājyaṃ naravyāghra mama pravrājanaṃ tathā
tacca rājā tathā tasyai niyuktaḥ pradadau varam
- 7
तेन पित्राहमप्यत्र नियुक्तः पुरुषर्षभ
चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वरदानिकम्
tena pitrāhamapyatra niyuktaḥ puruṣarṣabha
caturdaśa vane vāsaṃ varṣāṇi varadānikam
- 8
सोऽहं वनमिदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः
सीतया चाप्रतिद्वन्द्वः सत्यवादे स्थितः पितुः
so'haṃ vanamidaṃ prāpto nirjanaṃ lakṣmaṇānvitaḥ
sītayā cāpratidvandvaḥ satyavāde sthitaḥ pituḥ
- 9
भवानपि तथेत्येव पितरं सत्यवादिनम्
कर्तुमर्हति राजेन्द्रं क्षिप्रमेवाभिषेचनात्
bhavānapi tathetyeva pitaraṃ satyavādinam
kartumarhati rājendraṃ kṣipramevābhiṣecanāt
- 10
ऋणान्मोचय राजानं मत्कृते भरत प्रभुम्
पितरं त्राहि धर्मज्ञ मातरं चाभिनन्दय
ṛṇānmocaya rājānaṃ matkṛte bharata prabhum
pitaraṃ trāhi dharmajña mātaraṃ cābhinandaya
- 11
श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर्गीता यशस्विनी
गयेन यजमानेन गयेष्वेव पितॄन्प्रति
śrūyate hi purā tāta śrutirgītā yaśasvinī
gayena yajamānena gayeṣveva pitṝnprati
- 12
पुंनाम्ना नरकाद्यस्मात्पितरं त्रायते सुतः
तस्मात्पुत्र इति प्रोक्तः पितॄन्यत्पाति वा सुतः
puṃnāmnā narakādyasmātpitaraṃ trāyate sutaḥ
tasmātputra iti proktaḥ pitṝnyatpāti vā sutaḥ
- 13
एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो बहुश्रुताः
तेषां वै समवेतानामपि कश्चिद्गयां व्रजेत्
eṣṭavyā bahavaḥ putrā guṇavanto bahuśrutāḥ
teṣāṃ vai samavetānāmapi kaścidgayāṃ vrajet
- 14
एवं राजर्षयः सर्वे प्रतीता राजनन्दन
तस्मात्त्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात्प्रभो
evaṃ rājarṣayaḥ sarve pratītā rājanandana
tasmāttrāhi naraśreṣṭha pitaraṃ narakātprabho
- 15
अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीरनुरञ्जय
शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वैर्द्विजातिभिः
ayodhyāṃ gaccha bharata prakṛtīranurañjaya
śatrughnasahito vīra saha sarvairdvijātibhiḥ
- 16
प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यमहमप्यविलम्बयन्
आभ्यां तु सहितो राजन्वैदेह्या लक्ष्मणेन च
pravekṣye daṇḍakāraṇyamahamapyavilambayan
ābhyāṃ tu sahito rājanvaidehyā lakṣmaṇena ca
- 17
त्वं राजा भव भरत स्वयं नराणां वन्यानामहमपि राजराण्मृगाणाम्
गच्छ त्वं पुरवरमद्य सम्प्रहृष्टः संहृष्टस्त्वहमपि दण्डकान्प्रवेक्ष्ये
tvaṃ rājā bhava bharata svayaṃ narāṇāṃ vanyānāmahamapi rājarāṇmṛgāṇām
gaccha tvaṃ puravaramadya samprahṛṣṭaḥ saṃhṛṣṭastvahamapi daṇḍakānpravekṣye
- 18
छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानं वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम्
एतेषामहमपि काननद्रुमाणां छायां तामतिशयिनीं सुखं श्रयिष्ये
chāyāṃ te dinakarabhāḥ prabādhamānaṃ varṣatraṃ bharata karotu mūrdhni śītām
eteṣāmahamapi kānanadrumāṇāṃ chāyāṃ tāmatiśayinīṃ sukhaṃ śrayiṣye
- 19
शत्रुघ्नः कुशलमतिस्तु ते सहायः सौमित्रिर्मम विदितः प्रधानमित्रम्
चत्वारस्तनयवरा वयं नरेन्द्रं सत्यस्थं भरत चराम मा विषादम्
śatrughnaḥ kuśalamatistu te sahāyaḥ saumitrirmama viditaḥ pradhānamitram
catvārastanayavarā vayaṃ narendraṃ satyasthaṃ bharata carāma mā viṣādam