15 shlokas
- 1
जनमेजय उवाच
को ऽसौ नकुलरूपेण शिरसा काञ्चनेन वै
प्राह मानुषवद्वाचम् एतत्पृष्टो वदस्व मे
janamejaya uvāca
ko 'sau nakularūpeṇa śirasā kāñcanena vai
prāha mānuṣavadvācam etatpṛṣṭo vadasva me
- 2
वैशंपायन उवाच
एतत्पूर्वं न पृष्टो ऽहं न चास्माभिः प्रभाषितम्
श्रूयतां नकुलो यो ऽसौ यथा वाग् अस्य मानुषी
vaiśaṃpāyana uvāca
etatpūrvaṃ na pṛṣṭo 'haṃ na cāsmābhiḥ prabhāṣitam
śrūyatāṃ nakulo yo 'sau yathā vāg asya mānuṣī
- 3
श्राद्धं संकल्पयामास जमदग्निः पुरा किल
होमधेनुस्तम् आगाच्च स्वयं चापि दुदोह ताम्
śrāddhaṃ saṃkalpayāmāsa jamadagniḥ purā kila
homadhenustam āgācca svayaṃ cāpi dudoha tām
- 4
तत्क्षीरं स्थापयामास नवे भाण्डे दृढे शुचौ
तच्च क्रोधः स्वरूपेण पिठरं पर्यवर्तयत्
tatkṣīraṃ sthāpayāmāsa nave bhāṇḍe dṛḍhe śucau
tacca krodhaḥ svarūpeṇa piṭharaṃ paryavartayat
- 5
जिज्ञासुस्तम् ऋषिश्रेष्ठं किं कुर्याद्विप्रिये कृते
इति संचिन्त्य दुर्मेधा धर्षयामास तत्पयः
jijñāsustam ṛṣiśreṣṭhaṃ kiṃ kuryādvipriye kṛte
iti saṃcintya durmedhā dharṣayāmāsa tatpayaḥ
- 6
तम् आज्ञाय मुनिः क्रोधं नैवास्य चुकुपे ततः
स तु क्रोधस्तम् आहेदं प्राञ्जलिर्मूर्तिमान्स्थितः
tam ājñāya muniḥ krodhaṃ naivāsya cukupe tataḥ
sa tu krodhastam āhedaṃ prāñjalirmūrtimānsthitaḥ
- 7
जितो ऽस्मीति भृगुश्रेष्ठ भृगवो ह्य् अतिरोषणाः
लोके मिथ्याप्रवादो ऽयं यत्त्वयास्मि पराजितः
jito 'smīti bhṛguśreṣṭha bhṛgavo hy atiroṣaṇāḥ
loke mithyāpravādo 'yaṃ yattvayāsmi parājitaḥ
- 8
सो ऽहं त्वयि स्थितो ह्य् अद्य क्षमावति महात्मनि
बिभेमि तपसः साधो प्रसादं कुरु मे विभो
so 'haṃ tvayi sthito hy adya kṣamāvati mahātmani
bibhemi tapasaḥ sādho prasādaṃ kuru me vibho
- 9
जनमेजय उवाच
साक्षाद्दृष्टो ऽसि मे क्रोध गच्छ त्वं विगतज्वरः
न ममापकृतं ते ऽद्य न मन्युर्विद्यते मम
janamejaya uvāca
sākṣāddṛṣṭo 'si me krodha gaccha tvaṃ vigatajvaraḥ
na mamāpakṛtaṃ te 'dya na manyurvidyate mama
- 10
यान् उद्दिश्य तु संकल्पः पयसो ऽस्य कृतो मया
पितरस्ते महाभागास्तेभ्यो बुध्यस्व गम्यताम्
yān uddiśya tu saṃkalpaḥ payaso 'sya kṛto mayā
pitaraste mahābhāgāstebhyo budhyasva gamyatām
- 11
इत्य् उक्तो जातसंत्रासः स तत्रान्तरधीयत
पितॄणाम् अभिषङ्गात्तु नकुलत्वम् उपागतः
ity ukto jātasaṃtrāsaḥ sa tatrāntaradhīyata
pitṝṇām abhiṣaṅgāttu nakulatvam upāgataḥ
- 12
स तान्प्रसादयामास शापस्यान्तो भवेद् इति
तैश्चाप्य् उक्तो यदा धर्मं क्षेप्स्यसे मोक्ष्यसे तदा
sa tānprasādayāmāsa śāpasyānto bhaved iti
taiścāpy ukto yadā dharmaṃ kṣepsyase mokṣyase tadā
- 13
तैश्चोक्तो यज्ञियान्देशान्धर्मारण्यानि चैव ह
जुगुप्सन्परिधावन्स यज्ञं तं समुपासदत्
taiścokto yajñiyāndeśāndharmāraṇyāni caiva ha
jugupsanparidhāvansa yajñaṃ taṃ samupāsadat
- 14
धर्मपुत्रम् अथाक्षिप्य सक्तुप्रस्थेन तेन सः
मुक्तः शापात्ततः क्रोधो धर्मो ह्य् आसीद्युधिष्ठिरः
dharmaputram athākṣipya saktuprasthena tena saḥ
muktaḥ śāpāttataḥ krodho dharmo hy āsīdyudhiṣṭhiraḥ
- 15
एवम् एतत्तदा वृत्तं तस्य यज्ञे महात्मनः
पश्यतां चापि नस्तत्र नकुलो ऽन्तर्हितस्तदा
evam etattadā vṛttaṃ tasya yajñe mahātmanaḥ
paśyatāṃ cāpi nastatra nakulo 'ntarhitastadā

