9 shlokas
- 1
ब्रह्मोवाच
अव्यक्तात्पूर्वम् उत्पन्नो महान् आत्मा महामतिः
आदिर्गुणानां सर्वेषां प्रथमः सर्ग उच्यते
brahmovāca
avyaktātpūrvam utpanno mahān ātmā mahāmatiḥ
ādirguṇānāṃ sarveṣāṃ prathamaḥ sarga ucyate
- 2
महान् आत्मा मतिर्विष्णुर्विश्वः शंभुश्च वीर्यवान्
बुद्धिः प्रज्ञोपलब्धिश्च तथा ख्यातिर्धृतिः स्मृतिः
mahān ātmā matirviṣṇurviśvaḥ śaṃbhuśca vīryavān
buddhiḥ prajñopalabdhiśca tathā khyātirdhṛtiḥ smṛtiḥ
- 3
पर्यायवाचकैः शब्दैर्महान् आत्मा विभाव्यते
तं जानन्ब्राह्मणो विद्वान्न प्रमोहं निगच्छति
paryāyavācakaiḥ śabdairmahān ātmā vibhāvyate
taṃ jānanbrāhmaṇo vidvānna pramohaṃ nigacchati
- 4
सर्वतःपाणिपादश्च सर्वतोऽक्षिशिरोमुखः
सर्वतःश्रुतिमांल्लोके सर्वं व्याप्य स तिष्ठति
sarvataḥpāṇipādaśca sarvato'kṣiśiromukhaḥ
sarvataḥśrutimāṃlloke sarvaṃ vyāpya sa tiṣṭhati
- 5
महाप्रभार्चिः पुरुषः सर्वस्य हृदि निश्रितः
अणिमा लघिमा प्राप्तिर् ईशानो ज्योतिर् अव्ययः
mahāprabhārciḥ puruṣaḥ sarvasya hṛdi niśritaḥ
aṇimā laghimā prāptir īśāno jyotir avyayaḥ
- 6
तत्र बुद्धिमतां लोकाः संन्यासनिरताश्च ये
ध्यानिनो नित्ययोगाश्च सत्यसंधा जितेन्द्रियाः
tatra buddhimatāṃ lokāḥ saṃnyāsaniratāśca ye
dhyānino nityayogāśca satyasaṃdhā jitendriyāḥ
- 7
ज्ञानवन्तश्च ये केचिद् अलुब्धा जितमन्यवः
प्रसन्नमनसो धीरा निर्ममा निरहंकृताः
विमुक्ताः सर्व एवैते महत्त्वम् उपयान्ति वै
jñānavantaśca ye kecid alubdhā jitamanyavaḥ
prasannamanaso dhīrā nirmamā nirahaṃkṛtāḥ
vimuktāḥ sarva evaite mahattvam upayānti vai
- 8
आत्मनो महतो वेद यः पुण्यां गतिम् उत्तमाम्
स धीरः सर्वलोकेषु न मोहम् अधिगच्छति
विष्णुर् एवादिसर्गेषु स्वयंभूर्भवति प्रभुः
ātmano mahato veda yaḥ puṇyāṃ gatim uttamām
sa dhīraḥ sarvalokeṣu na moham adhigacchati
viṣṇur evādisargeṣu svayaṃbhūrbhavati prabhuḥ
- 9
एवं हि यो वेद गुहाशयं प्रभुं नरः पुराणं पुरुषं विश्वरूपम्
हिरण्मयं बुद्धिमतां परां गतिं स बुद्धिमान्बुद्धिम् अतीत्य तिष्ठति
evaṃ hi yo veda guhāśayaṃ prabhuṃ naraḥ purāṇaṃ puruṣaṃ viśvarūpam
hiraṇmayaṃ buddhimatāṃ parāṃ gatiṃ sa buddhimānbuddhim atītya tiṣṭhati

