18 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततो बहुविधं भीरुर्विलप्य कमलेक्षणा
मुमोह दुःखाद्दुर्धर्षा निपपात च भूतले
vaiśaṃpāyana uvāca
tato bahuvidhaṃ bhīrurvilapya kamalekṣaṇā
mumoha duḥkhāddurdharṣā nipapāta ca bhūtale
- 2
प्रतिलभ्य च सा संज्ञां देवी दिव्यवपुर्धरा
उलूपीं पन्नगसुतां दृष्ट्वेदं वाक्यम् अब्रवीत्
pratilabhya ca sā saṃjñāṃ devī divyavapurdharā
ulūpīṃ pannagasutāṃ dṛṣṭvedaṃ vākyam abravīt
- 3
उलूपि पश्य भर्तारं शयानं निहतं रणे
त्वत्कृते मम पुत्रेण बालेन समितिंजयम्
ulūpi paśya bhartāraṃ śayānaṃ nihataṃ raṇe
tvatkṛte mama putreṇa bālena samitiṃjayam
- 4
ननु त्वम् आर्ये धर्मज्ञा ननु चासि पतिव्रता
यत्त्वत्कृते ऽयं पतितः पतिस्ते निहतो रणे
nanu tvam ārye dharmajñā nanu cāsi pativratā
yattvatkṛte 'yaṃ patitaḥ patiste nihato raṇe
- 5
किं तु सर्वापराधो ऽयं यदि ते ऽद्य धनंजयः
क्षमस्व याच्यमाना मे संजीवय धनंजयम्
kiṃ tu sarvāparādho 'yaṃ yadi te 'dya dhanaṃjayaḥ
kṣamasva yācyamānā me saṃjīvaya dhanaṃjayam
- 6
ननु त्वम् आर्ये धर्मज्ञा त्रैलोक्यविदिता शुभे
यद्घातयित्वा भर्तारं पुत्रेणेह न शोचसि
nanu tvam ārye dharmajñā trailokyaviditā śubhe
yadghātayitvā bhartāraṃ putreṇeha na śocasi
- 7
नाहं शोचामि तनयं निहतं पन्नगात्मजे
पतिम् एव तु शोचामि यस्यातिथ्यम् इदं कृतम्
nāhaṃ śocāmi tanayaṃ nihataṃ pannagātmaje
patim eva tu śocāmi yasyātithyam idaṃ kṛtam
- 8
इत्युक्त्वा सा तदा देवीम् उलूपीं पन्नगात्मजाम्
भर्तारम् अभिगम्येदम् इत्युवाच यशस्विनी
ityuktvā sā tadā devīm ulūpīṃ pannagātmajām
bhartāram abhigamyedam ityuvāca yaśasvinī
- 9
उत्तिष्ठ कुरुमुख्यस्य प्रियकाम मम प्रिय
अयम् अश्वो महाबाहो मया ते परिमोक्षितः
uttiṣṭha kurumukhyasya priyakāma mama priya
ayam aśvo mahābāho mayā te parimokṣitaḥ
- 10
ननु नाम त्वया वीर धर्मराजस्य यज्ञियः
अयम् अश्वो ऽनुसर्तव्यः स शेषे किं महीतले
nanu nāma tvayā vīra dharmarājasya yajñiyaḥ
ayam aśvo 'nusartavyaḥ sa śeṣe kiṃ mahītale
- 11
त्वयि प्राणाः समायत्ताः कुरूणां कुरुनन्दन
स कस्मात्प्राणदो ऽन्येषां प्राणान्संत्यक्तवान् असि
tvayi prāṇāḥ samāyattāḥ kurūṇāṃ kurunandana
sa kasmātprāṇado 'nyeṣāṃ prāṇānsaṃtyaktavān asi
- 12
उलूपि साधु संपश्य भर्तारं निहतं रणे
पुत्रं चैनं समुत्साह्य घातयित्वा न शोचसि
ulūpi sādhu saṃpaśya bhartāraṃ nihataṃ raṇe
putraṃ cainaṃ samutsāhya ghātayitvā na śocasi
- 13
कामं स्वपितु बालो ऽयं भूमौ प्रेतगतिं गतः
लोहिताक्षो गुडाकेशो विजयः साधु जीवतु
kāmaṃ svapitu bālo 'yaṃ bhūmau pretagatiṃ gataḥ
lohitākṣo guḍākeśo vijayaḥ sādhu jīvatu
- 14
नापराधो ऽस्ति सुभगे नराणां बहुभार्यता
नारीणां तु भवत्येतन्मा ते भूद्बुद्धिर् ईदृशी
nāparādho 'sti subhage narāṇāṃ bahubhāryatā
nārīṇāṃ tu bhavatyetanmā te bhūdbuddhir īdṛśī
- 15
सख्यं ह्येतत्कृतं धात्रा शाश्वतं चाव्ययं च ह
सख्यं समभिजानीहि सत्यं संगतम् अस्तु ते
sakhyaṃ hyetatkṛtaṃ dhātrā śāśvataṃ cāvyayaṃ ca ha
sakhyaṃ samabhijānīhi satyaṃ saṃgatam astu te
- 16
पुत्रेण घातयित्वेमं पतिं यदि न मे ऽद्य वै
जीवन्तं दर्शयस्यद्य परित्यक्ष्यामि जीवितम्
putreṇa ghātayitvemaṃ patiṃ yadi na me 'dya vai
jīvantaṃ darśayasyadya parityakṣyāmi jīvitam
- 17
साहं दुःखान्विता भीरु पतिपुत्रविनाकृता
इहैव प्रायम् आसिष्ये प्रेक्षन्त्यास्ते न संशयः
sāhaṃ duḥkhānvitā bhīru patiputravinākṛtā
ihaiva prāyam āsiṣye prekṣantyāste na saṃśayaḥ
- 18
इत्युक्त्वा पन्नगसुतां सपत्नीं चैत्रवाहिनी
ततः प्रायम् उपासीना तूष्णीम् आसीज्जनाधिप
ityuktvā pannagasutāṃ sapatnīṃ caitravāhinī
tataḥ prāyam upāsīnā tūṣṇīm āsījjanādhipa

