19 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
मागधेनार्चितो राजन्पाण्डवः श्वेतवाहनः
दक्षिणां दिशम् आस्थाय चारयामास तं हयम्
vaiśaṃpāyana uvāca
māgadhenārcito rājanpāṇḍavaḥ śvetavāhanaḥ
dakṣiṇāṃ diśam āsthāya cārayāmāsa taṃ hayam
- 2
ततः स पुनर् आवृत्य हयः कामचरो बली
आससाद पुरीं रम्यां चेदीनां शुक्तिसाह्वयाम्
tataḥ sa punar āvṛtya hayaḥ kāmacaro balī
āsasāda purīṃ ramyāṃ cedīnāṃ śuktisāhvayām
- 3
शरभेणार्चितस्तत्र शिशुपालात्मजेन सः
युद्धपूर्वेण मानेन पूजया च महाबलः
śarabheṇārcitastatra śiśupālātmajena saḥ
yuddhapūrveṇa mānena pūjayā ca mahābalaḥ
- 4
तत्रार्चितो ययौ राजंस्तदा स तुरगोत्तमः
काशीन् अन्ध्रान्कोसलांश्च किरातान् अथ तङ्गणान्
tatrārcito yayau rājaṃstadā sa turagottamaḥ
kāśīn andhrānkosalāṃśca kirātān atha taṅgaṇān
- 5
तत्र पूजां यथान्यायं प्रतिगृह्य स पाण्डवः
पुनर् आवृत्य कौन्तेयो दशार्णान् अगमत्तदा
tatra pūjāṃ yathānyāyaṃ pratigṛhya sa pāṇḍavaḥ
punar āvṛtya kaunteyo daśārṇān agamattadā
- 6
तत्र चित्राङ्गदो नाम बलवान्वसुधाधिपः
तेन युद्धम् अभूत्तस्य विजयस्यातिभैरवम्
tatra citrāṅgado nāma balavānvasudhādhipaḥ
tena yuddham abhūttasya vijayasyātibhairavam
- 7
तं चापि वशम् आनीय किरीटी पुरुषर्षभः
निषादराज्ञो विषयम् एकलव्यस्य जग्मिवान्
taṃ cāpi vaśam ānīya kirīṭī puruṣarṣabhaḥ
niṣādarājño viṣayam ekalavyasya jagmivān
- 8
एकलव्यसुतश्चैनं युद्धेन जगृहे तदा
ततश्चक्रे निषादैः स संग्रामं रोमहर्षणम्
ekalavyasutaścainaṃ yuddhena jagṛhe tadā
tataścakre niṣādaiḥ sa saṃgrāmaṃ romaharṣaṇam
- 9
ततस्तम् अपि कौन्तेयः समरेष्वपराजितः
जिगाय समरे वीरो यज्ञविघ्नार्थम् उद्यतम्
tatastam api kaunteyaḥ samareṣvaparājitaḥ
jigāya samare vīro yajñavighnārtham udyatam
- 10
स तं जित्वा महाराज नैषादिं पाकशासनिः
अर्चितः प्रययौ भूयो दक्षिणं सलिलार्णवम्
sa taṃ jitvā mahārāja naiṣādiṃ pākaśāsaniḥ
arcitaḥ prayayau bhūyo dakṣiṇaṃ salilārṇavam
- 11
तत्रापि द्रविडैर् अन्ध्रै रौद्रैर्माहिषकैर् अपि
तथा कोल्लगिरेयैश्च युद्धम् आसीत्किरीटिनः
tatrāpi draviḍair andhrai raudrairmāhiṣakair api
tathā kollagireyaiśca yuddham āsītkirīṭinaḥ
- 12
तुरगस्य वशेनाथ सुराष्ट्रान् अभितो ययौ
गोकर्णम् अपि चासाद्य प्रभासम् अपि जग्मिवान्
turagasya vaśenātha surāṣṭrān abhito yayau
gokarṇam api cāsādya prabhāsam api jagmivān
- 13
ततो द्वारवतीं रम्यां वृष्णिवीराभिरक्षिताम्
आससाद हयः श्रीमान्कुरुराजस्य यज्ञियः
tato dvāravatīṃ ramyāṃ vṛṣṇivīrābhirakṣitām
āsasāda hayaḥ śrīmānkururājasya yajñiyaḥ
- 14
तम् उन्मथ्य हयश्रेष्ठं यादवानां कुमारकाः
प्रययुस्तांस्तदा राजन्न् उग्रसेनो न्यवारयत्
tam unmathya hayaśreṣṭhaṃ yādavānāṃ kumārakāḥ
prayayustāṃstadā rājann ugraseno nyavārayat
- 15
ततः पुर्या विनिष्क्रम्य वृष्ण्यन्धकपतिस्तदा
सहितो वसुदेवेन मातुलेन किरीटिनः
tataḥ puryā viniṣkramya vṛṣṇyandhakapatistadā
sahito vasudevena mātulena kirīṭinaḥ
- 16
तौ समेत्य कुरुश्रेष्ठं विधिवत्प्रीतिपूर्वकम्
परया भरतश्रेष्ठं पूजया समवस्थितौ
ततस्ताभ्याम् अनुज्ञातो ययौ येन हयो गतः
tau sametya kuruśreṣṭhaṃ vidhivatprītipūrvakam
parayā bharataśreṣṭhaṃ pūjayā samavasthitau
tatastābhyām anujñāto yayau yena hayo gataḥ
- 17
ततः स पश्चिमं देशं समुद्रस्य तदा हयः
क्रमेण व्यचरत्स्फीतं ततः पञ्चनदं ययौ
tataḥ sa paścimaṃ deśaṃ samudrasya tadā hayaḥ
krameṇa vyacaratsphītaṃ tataḥ pañcanadaṃ yayau
- 18
तस्माद् अपि स कौरव्य गान्धारविषयं हयः
विचचार यथाकामं कौन्तेयानुगतस्तदा
tasmād api sa kauravya gāndhāraviṣayaṃ hayaḥ
vicacāra yathākāmaṃ kaunteyānugatastadā
- 19
तत्र गान्धारराजेन युद्धम् आसीन्महात्मनः
घोरं शकुनिपुत्रेण पूर्ववैरानुसारिणा
tatra gāndhārarājena yuddham āsīnmahātmanaḥ
ghoraṃ śakuniputreṇa pūrvavairānusāriṇā

