31 shlokas
- 1
पितर ऊचुः
अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम्
श्रुत्वा च तत्तथा कार्यं भवता द्विजसत्तम
pitara ūcuḥ
atrāpyudāharantīmam itihāsaṃ purātanam
śrutvā ca tattathā kāryaṃ bhavatā dvijasattama
- 2
अलर्को नाम राजर्षिर् अभवत्सुमहातपाः
धर्मज्ञः सत्यसंधश्च महात्मा सुमहाव्रतः
alarko nāma rājarṣir abhavatsumahātapāḥ
dharmajñaḥ satyasaṃdhaśca mahātmā sumahāvrataḥ
- 3
स सागरान्तां धनुषा विनिर्जित्य महीम् इमाम्
कृत्वा सुदुष्करं कर्म मनः सूक्ष्मे समादधे
sa sāgarāntāṃ dhanuṣā vinirjitya mahīm imām
kṛtvā suduṣkaraṃ karma manaḥ sūkṣme samādadhe
- 4
स्थितस्य वृक्षमूले ऽथ तस्य चिन्ता बभूव ह
उत्सृज्य सुमहद्राज्यं सूक्ष्मं प्रति महामते
sthitasya vṛkṣamūle 'tha tasya cintā babhūva ha
utsṛjya sumahadrājyaṃ sūkṣmaṃ prati mahāmate
- 5
अलर्क उवाच
मनसो मे बलं जातं मनो जित्वा ध्रुवो जयः
अन्यत्र बाणान् अस्यामि शत्रुभिः परिवारितः
alarka uvāca
manaso me balaṃ jātaṃ mano jitvā dhruvo jayaḥ
anyatra bāṇān asyāmi śatrubhiḥ parivāritaḥ
- 6
यद् इदं चापलान्मूर्तेः सर्वम् एतच्चिकीर्षति
मनः प्रति सुतीक्ष्णाग्रान् अहं मोक्ष्यामि सायकान्
yad idaṃ cāpalānmūrteḥ sarvam etaccikīrṣati
manaḥ prati sutīkṣṇāgrān ahaṃ mokṣyāmi sāyakān
- 7
मन उवाच
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति माम् अलर्क कथंचन
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि
mana uvāca
neme bāṇāstariṣyanti mām alarka kathaṃcana
tavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi
- 8
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनम् अब्रवीत्
anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasi
tacchrutvā sa vicintyātha tato vacanam abravīt
- 9
अलर्क उवाच
आघ्राय सुबहून्गन्धांस्तान् एव प्रतिगृध्यति
तस्माद्घ्राणं प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्
alarka uvāca
āghrāya subahūngandhāṃstān eva pratigṛdhyati
tasmādghrāṇaṃ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān
- 10
घ्राण उवाच
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति माम् अलर्क कथंचन
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि
ghrāṇa uvāca
neme bāṇāstariṣyanti mām alarka kathaṃcana
tavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi
- 11
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनम् अब्रवीत्
anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasi
tacchrutvā sa vicintyātha tato vacanam abravīt
- 12
अलर्क उवाच
इयं स्वादून्रसान्भुक्त्वा तान् एव प्रतिगृध्यति
तस्माज्जिह्वां प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्
alarka uvāca
iyaṃ svādūnrasānbhuktvā tān eva pratigṛdhyati
tasmājjihvāṃ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān
- 13
जिह्वोवाच
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति माम् अलर्क कथंचन
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि
jihvovāca
neme bāṇāstariṣyanti mām alarka kathaṃcana
tavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi
- 14
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनम् अब्रवीत्
anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasi
tacchrutvā sa vicintyātha tato vacanam abravīt
- 15
अलर्क उवाच
स्पृष्ट्वा त्वग्विविधान्स्पर्शांस्तान् एव प्रतिगृध्यति
तस्मात्त्वचं पाटयिष्ये विविधैः कङ्कपत्रिभिः
alarka uvāca
spṛṣṭvā tvagvividhānsparśāṃstān eva pratigṛdhyati
tasmāttvacaṃ pāṭayiṣye vividhaiḥ kaṅkapatribhiḥ
- 16
त्वग् उवाच
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति माम् अलर्क कथंचन
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि
tvag uvāca
neme bāṇāstariṣyanti mām alarka kathaṃcana
tavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi
- 17
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनम् अब्रवीत्
anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasi
tacchrutvā sa vicintyātha tato vacanam abravīt
- 18
अलर्क उवाच
श्रुत्वा वै विविधाञ्शब्दांस्तान् एव प्रतिगृध्यति
तस्माच्छ्रोत्रं प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्
alarka uvāca
śrutvā vai vividhāñśabdāṃstān eva pratigṛdhyati
tasmācchrotraṃ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān
- 19
श्रोत्र उवाच
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति माम् अलर्क कथंचन
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति ततो हास्यसि जीवितम्
śrotra uvāca
neme bāṇāstariṣyanti mām alarka kathaṃcana
tavaiva marma bhetsyanti tato hāsyasi jīvitam
- 20
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनम् अब्रवीत्
anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasi
tacchrutvā sa vicintyātha tato vacanam abravīt
- 21
अलर्क उवाच
दृष्ट्वा वै विविधान्भावांस्तान् एव प्रतिगृध्यति
तस्माच्चक्षुः प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्
alarka uvāca
dṛṣṭvā vai vividhānbhāvāṃstān eva pratigṛdhyati
tasmāccakṣuḥ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān
- 22
चक्षुर् उवाच
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति माम् अलर्क कथंचन
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि
cakṣur uvāca
neme bāṇāstariṣyanti mām alarka kathaṃcana
tavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi
- 23
अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसि
तच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनम् अब्रवीत्
anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasi
tacchrutvā sa vicintyātha tato vacanam abravīt
- 24
अलर्क उवाच
इयं निष्ठा बहुविधा प्रज्ञया त्वध्यवस्यति
तस्माद्बुद्धिं प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्
alarka uvāca
iyaṃ niṣṭhā bahuvidhā prajñayā tvadhyavasyati
tasmādbuddhiṃ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān
- 25
बुद्धिर् उवाच
नेमे बाणास्तरिष्यन्ति माम् अलर्क कथंचन
तवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि
buddhir uvāca
neme bāṇāstariṣyanti mām alarka kathaṃcana
tavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi
- 26
पितर ऊचुः
ततो ऽलर्कस्तपो घोरम् आस्थायाथ सुदुष्करम्
नाध्यगच्छत्परं शक्त्या बाणम् एतेषु सप्तसु
सुसमाहितचेतास्तु ततो ऽचिन्तयत प्रभुः
pitara ūcuḥ
tato 'larkastapo ghoram āsthāyātha suduṣkaram
nādhyagacchatparaṃ śaktyā bāṇam eteṣu saptasu
susamāhitacetāstu tato 'cintayata prabhuḥ
- 27
स विचिन्त्य चिरं कालम् अलर्को द्विजसत्तम
नाध्यगच्छत्परं श्रेयो योगान्मतिमतां वरः
sa vicintya ciraṃ kālam alarko dvijasattama
nādhyagacchatparaṃ śreyo yogānmatimatāṃ varaḥ
- 28
स एकाग्रं मनः कृत्वा निश्चलो योगम् आस्थितः
इन्द्रियाणि जघानाशु बाणेनैकेन वीर्यवान्
योगेनात्मानम् आविश्य संसिद्धिं परमां ययौ
sa ekāgraṃ manaḥ kṛtvā niścalo yogam āsthitaḥ
indriyāṇi jaghānāśu bāṇenaikena vīryavān
yogenātmānam āviśya saṃsiddhiṃ paramāṃ yayau
- 29
विस्मितश्चापि राजर्षिर् इमां गाथां जगाद ह
अहो कष्टं यद् अस्माभिः पूर्वं राज्यम् अनुष्ठितम्
इति पश्चान्मया ज्ञातं योगान्नास्ति परं सुखम्
vismitaścāpi rājarṣir imāṃ gāthāṃ jagāda ha
aho kaṣṭaṃ yad asmābhiḥ pūrvaṃ rājyam anuṣṭhitam
iti paścānmayā jñātaṃ yogānnāsti paraṃ sukham
- 30
इति त्वम् अपि जानीहि राम मा क्षत्रियाञ्जहि
तपो घोरम् उपातिष्ठ ततः श्रेयो ऽभिपत्स्यसे
iti tvam api jānīhi rāma mā kṣatriyāñjahi
tapo ghoram upātiṣṭha tataḥ śreyo 'bhipatsyase

