21 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
प्रायोपविष्टे नृपतौ मणिपूरेश्वरे तदा
पितृशोकसमाविष्टे सह मात्रा परंतप
vaiśaṃpāyana uvāca
prāyopaviṣṭe nṛpatau maṇipūreśvare tadā
pitṛśokasamāviṣṭe saha mātrā paraṃtapa
- 2
उलूपी चिन्तयामास तदा संजीवनं मणिम्
स चोपातिष्ठत तदा पन्नगानां परायणम्
ulūpī cintayāmāsa tadā saṃjīvanaṃ maṇim
sa copātiṣṭhata tadā pannagānāṃ parāyaṇam
- 3
तं गृहीत्वा तु कौरव्य नागराजपतेः सुता
मनःप्रह्लादनीं वाचं सैनिकानाम् अथाब्रवीत्
taṃ gṛhītvā tu kauravya nāgarājapateḥ sutā
manaḥprahlādanīṃ vācaṃ sainikānām athābravīt
- 4
उत्तिष्ठ मा शुचः पुत्र नैष जिष्णुस्त्वया हतः
अजेयः पुरुषैर् एष देवैर्वापि सवासवैः
uttiṣṭha mā śucaḥ putra naiṣa jiṣṇustvayā hataḥ
ajeyaḥ puruṣair eṣa devairvāpi savāsavaiḥ
- 5
मया तु मोहिनी नाम मायैषा संप्रयोजिता
प्रियार्थं पुरुषेन्द्रस्य पितुस्ते ऽद्य यशस्विनः
mayā tu mohinī nāma māyaiṣā saṃprayojitā
priyārthaṃ puruṣendrasya pituste 'dya yaśasvinaḥ
- 6
जिज्ञासुर्ह्येष वै पुत्र बलस्य तव कौरवः
संग्रामे युध्यतो राजन्न् आगतः परवीरहा
jijñāsurhyeṣa vai putra balasya tava kauravaḥ
saṃgrāme yudhyato rājann āgataḥ paravīrahā
- 7
तस्माद् असि मया पुत्र युद्धार्थं परिचोदितः
मा पापम् आत्मनः पुत्र शङ्केथास्त्वण्वपि प्रभो
tasmād asi mayā putra yuddhārthaṃ paricoditaḥ
mā pāpam ātmanaḥ putra śaṅkethāstvaṇvapi prabho
- 8
ऋषिर् एष महातेजाः पुरुषः शाश्वतो ऽव्ययः
नैनं शक्तो हि संग्रामे जेतुं शक्रो ऽपि पुत्रक
ṛṣir eṣa mahātejāḥ puruṣaḥ śāśvato 'vyayaḥ
nainaṃ śakto hi saṃgrāme jetuṃ śakro 'pi putraka
- 9
अयं तु मे मणिर्दिव्यः समानीतो विशां पते
मृतान्मृतान्पन्नगेन्द्रान्यो जीवयति नित्यदा
ayaṃ tu me maṇirdivyaḥ samānīto viśāṃ pate
mṛtānmṛtānpannagendrānyo jīvayati nityadā
- 10
एतम् अस्योरसि त्वं तु स्थापयस्व पितुः प्रभो
संजीवितं पुनः पुत्र ततो द्रष्टासि पाण्डवम्
etam asyorasi tvaṃ tu sthāpayasva pituḥ prabho
saṃjīvitaṃ punaḥ putra tato draṣṭāsi pāṇḍavam
- 11
इत्युक्तः स्थापयामास तस्योरसि मणिं तदा
पार्थस्यामिततेजाः स पितुः स्नेहाद् अपापकृत्
ityuktaḥ sthāpayāmāsa tasyorasi maṇiṃ tadā
pārthasyāmitatejāḥ sa pituḥ snehād apāpakṛt
- 12
तस्मिन्न्यस्ते मणौ वीर जिष्णुर् उज्जीवितः प्रभुः
सुप्तोत्थित इवोत्तस्थौ मृष्टलोहितलोचनः
tasminnyaste maṇau vīra jiṣṇur ujjīvitaḥ prabhuḥ
suptotthita ivottasthau mṛṣṭalohitalocanaḥ
- 13
तम् उत्थितं महात्मानं लब्धसंज्ञं मनस्विनम्
समीक्ष्य पितरं स्वस्थं ववन्दे बभ्रुवाहनः
tam utthitaṃ mahātmānaṃ labdhasaṃjñaṃ manasvinam
samīkṣya pitaraṃ svasthaṃ vavande babhruvāhanaḥ
- 14
उत्थिते पुरुषव्याघ्रे पुनर्लक्ष्मीवति प्रभो
दिव्याः सुमनसः पुण्या ववृषे पाकशासनः
utthite puruṣavyāghre punarlakṣmīvati prabho
divyāḥ sumanasaḥ puṇyā vavṛṣe pākaśāsanaḥ
- 15
अनाहता दुन्दुभयः प्रणेदुर्मेघनिस्वनाः
साधु साध्विति चाकाशे बभूव सुमहान्स्वनः
anāhatā dundubhayaḥ praṇedurmeghanisvanāḥ
sādhu sādhviti cākāśe babhūva sumahānsvanaḥ
- 16
उत्थाय तु महाबाहुः पर्याश्वस्तो धनंजयः
बभ्रुवाहनम् आलिङ्ग्य समाजिघ्रत मूर्धनि
utthāya tu mahābāhuḥ paryāśvasto dhanaṃjayaḥ
babhruvāhanam āliṅgya samājighrata mūrdhani
- 17
ददर्श चाविदूरे ऽस्य मातरं शोककर्शिताम्
उलूप्या सह तिष्ठन्तीं ततो ऽपृच्छद्धनंजयः
dadarśa cāvidūre 'sya mātaraṃ śokakarśitām
ulūpyā saha tiṣṭhantīṃ tato 'pṛcchaddhanaṃjayaḥ
- 18
किम् इदं लक्ष्यते सर्वं शोकविस्मयहर्षवत्
रणाजिरम् अमित्रघ्न यदि जानासि शंस मे
kim idaṃ lakṣyate sarvaṃ śokavismayaharṣavat
raṇājiram amitraghna yadi jānāsi śaṃsa me
- 19
जननी च किमर्थं ते रणभूमिम् उपागता
नागेन्द्रदुहिता चेयम् उलूपी किम् इहागता
jananī ca kimarthaṃ te raṇabhūmim upāgatā
nāgendraduhitā ceyam ulūpī kim ihāgatā
- 20
जानाम्यहम् इदं युद्धं त्वया मद्वचनात्कृतम्
स्त्रीणाम् आगमने हेतुम् अहम् इच्छामि वेदितुम्
jānāmyaham idaṃ yuddhaṃ tvayā madvacanātkṛtam
strīṇām āgamane hetum aham icchāmi veditum
- 21
तम् उवाच ततः पृष्टो मणिपूरपतिस्तदा
प्रसाद्य शिरसा विद्वान् उलूपी पृच्छ्यताम् इति
tam uvāca tataḥ pṛṣṭo maṇipūrapatistadā
prasādya śirasā vidvān ulūpī pṛcchyatām iti

