20 shlokas
- 1
ब्राह्मणा ऊचुः
क्रियताम् उपहारो ऽद्य त्र्यम्बकस्य महात्मनः
कृत्वोपहारं नृपते ततः स्वार्थे यतामहे
brāhmaṇā ūcuḥ
kriyatām upahāro 'dya tryambakasya mahātmanaḥ
kṛtvopahāraṃ nṛpate tataḥ svārthe yatāmahe
- 2
वैशंपायन उवाच
श्रुत्वा तु वचनं तेषां ब्राह्मणानां युधिष्ठिरः
गिरीशस्य यथान्यायम् उपहारम् उपाहरत्
vaiśaṃpāyana uvāca
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ brāhmaṇānāṃ yudhiṣṭhiraḥ
girīśasya yathānyāyam upahāram upāharat
- 3
आज्येन तर्पयित्वाग्निं विधिवत्संस्कृतेन ह
मन्त्रसिद्धं चरुं कृत्वा पुरोधाः प्रययौ तदा
ājyena tarpayitvāgniṃ vidhivatsaṃskṛtena ha
mantrasiddhaṃ caruṃ kṛtvā purodhāḥ prayayau tadā
- 4
स गृहीत्वा सुमनसो मन्त्रपूता जनाधिप
मोदकैः पायसेनाथ मांसैश्चोपाहरद्बलिम्
sa gṛhītvā sumanaso mantrapūtā janādhipa
modakaiḥ pāyasenātha māṃsaiścopāharadbalim
- 5
सुमनोभिश्च चित्राभिर्लाजैर् उच्चावचैर् अपि
सर्वं स्विष्टकृतं कृत्वा विधिवद्वेदपारगः
किंकराणां ततः पश्चाच्चकार बलिम् उत्तमम्
sumanobhiśca citrābhirlājair uccāvacair api
sarvaṃ sviṣṭakṛtaṃ kṛtvā vidhivadvedapāragaḥ
kiṃkarāṇāṃ tataḥ paścāccakāra balim uttamam
- 6
यक्षेन्द्राय कुबेराय मणिभद्राय चैव ह
तथान्येषां च यक्षाणां भूताधिपतयश्च ये
yakṣendrāya kuberāya maṇibhadrāya caiva ha
tathānyeṣāṃ ca yakṣāṇāṃ bhūtādhipatayaśca ye
- 7
कृसरेण समांसेन निवापैस्तिलसंयुतैः
शुशुभे स्थानम् अत्यर्थं देवदेवस्य पार्थिव
kṛsareṇa samāṃsena nivāpaistilasaṃyutaiḥ
śuśubhe sthānam atyarthaṃ devadevasya pārthiva
- 8
कृत्वा तु पूजां रुद्रस्य गणानां चैव सर्वशः
ययौ व्यासं पुरस्कृत्य नृपो रत्ननिधिं प्रति
kṛtvā tu pūjāṃ rudrasya gaṇānāṃ caiva sarvaśaḥ
yayau vyāsaṃ puraskṛtya nṛpo ratnanidhiṃ prati
- 9
पूजयित्वा धनाध्यक्षं प्रणिपत्याभिवाद्य च
सुमनोभिर्विचित्राभिर् अपूपैः कृसरेण च
pūjayitvā dhanādhyakṣaṃ praṇipatyābhivādya ca
sumanobhirvicitrābhir apūpaiḥ kṛsareṇa ca
- 10
शङ्खादींश्च निधीन्सर्वान्निधिपालांश्च सर्वशः
अर्चयित्वा द्विजाग्र्यान्स स्वस्ति वाच्य च वीर्यवान्
śaṅkhādīṃśca nidhīnsarvānnidhipālāṃśca sarvaśaḥ
arcayitvā dvijāgryānsa svasti vācya ca vīryavān
- 11
तेषां पुण्याहघोषेण तेजसा समवस्थितः
प्रीतिमान्स कुरुश्रेष्ठः खानयामास तं निधिम्
teṣāṃ puṇyāhaghoṣeṇa tejasā samavasthitaḥ
prītimānsa kuruśreṣṭhaḥ khānayāmāsa taṃ nidhim
- 12
ततः पात्र्यः सकरकाः साश्मन्तकमनोरमाः
भृङ्गाराणि कटाहानि कलशान्वर्धमानकान्
tataḥ pātryaḥ sakarakāḥ sāśmantakamanoramāḥ
bhṛṅgārāṇi kaṭāhāni kalaśānvardhamānakān
- 13
बहूनि च विचित्राणि भाजनानि सहस्रशः
उद्धारयामास तदा धर्मराजो युधिष्ठिरः
bahūni ca vicitrāṇi bhājanāni sahasraśaḥ
uddhārayāmāsa tadā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ
- 14
तेषां लक्षणम् अप्यासीन्महान्करपुटस्तथा
त्रिलक्षं भाजनं राजंस्तुलार्धम् अभवन्नृप
teṣāṃ lakṣaṇam apyāsīnmahānkarapuṭastathā
trilakṣaṃ bhājanaṃ rājaṃstulārdham abhavannṛpa
- 15
वाहनं पाण्डुपुत्रस्य तत्रासीत्तु विशां पते
षष्टिर् उष्ट्रसहस्राणि शतानि द्विगुणा हयाः
vāhanaṃ pāṇḍuputrasya tatrāsīttu viśāṃ pate
ṣaṣṭir uṣṭrasahasrāṇi śatāni dviguṇā hayāḥ
- 16
वारणाश्च महाराज सहस्रशतसंमिताः
शकटानि रथाश्चैव तावद् एव करेणवः
खराणां पुरुषाणां च परिसंख्या न विद्यते
vāraṇāśca mahārāja sahasraśatasaṃmitāḥ
śakaṭāni rathāścaiva tāvad eva kareṇavaḥ
kharāṇāṃ puruṣāṇāṃ ca parisaṃkhyā na vidyate
- 17
एतद्वित्तं तद् अभवद्यद् उद्दध्रे युधिष्ठिरः
षोडशाष्टौ चतुर्विंशत्सहस्रं भारलक्षणम्
etadvittaṃ tad abhavadyad uddadhre yudhiṣṭhiraḥ
ṣoḍaśāṣṭau caturviṃśatsahasraṃ bhāralakṣaṇam
- 18
एतेष्वाधाय तद्द्रव्यं पुनर् अभ्यर्च्य पाण्डवः
महादेवं प्रति ययौ पुरं नागाह्वयं प्रति
eteṣvādhāya taddravyaṃ punar abhyarcya pāṇḍavaḥ
mahādevaṃ prati yayau puraṃ nāgāhvayaṃ prati
- 19
द्वैपायनाभ्यनुज्ञातः पुरस्कृत्य पुरोहितम्
गोयुते गोयुते चैव न्यवसत्पुरुषर्षभः
dvaipāyanābhyanujñātaḥ puraskṛtya purohitam
goyute goyute caiva nyavasatpuruṣarṣabhaḥ
- 20
सा पुराभिमुखी राजञ्जगाम महती चमूः
कृच्छ्राद्द्रविणभारार्ता हर्षयन्ती कुरूद्वहान्
sā purābhimukhī rājañjagāma mahatī camūḥ
kṛcchrāddraviṇabhārārtā harṣayantī kurūdvahān

